Қазіргі заманғы Ортадокс Иудаизмі: Қоғаммен үйлесімділік іздеуі

Кіріспе

Православтық иудаизмдегі қозғалыс

Қазіргі Православтық иудаизм (сондай-ақ, Қазіргі Православтық немесе Қазіргі Православие) – Православтық иудаизмдегі еврей құндылықтары мен еврей заңдарын сақтауды заманауи әлеммен үйлестіруге тырысатын қозғалыс. Қазіргі Православтық иудаизм әртүрлі ілімдер мен философияларға негізделгендіктен, түрлі формаларда кездеседі. АҚШ-та және жалпы Батыс әлемінде «Тора және зайырлы білім» (Тора Умадда) философиясы негізіндегі Орталық Православтық бағыт кең таралған. Израильде Қазіргі Православтық иудаизмде діни сионизм басым; алайда, бұл қозғалыстар толықтай бірдей болмаса да, көптеген ортақ құндылықтар мен ұстанымдарды бөліседі.

Қазіргі православие

Қазіргі заманғы православие әртүрлі қозғалыстардың кең ауқымын қамтиды; әрбір қозғалыс бірнеше ерекше, бірақ байланысты философияларды пайдаланады, олар (әртүрлі үйлесімде) бүгінгі күнгі қозғалыстың барлық нұсқаларының негізін құрайды.

Прагматизм

Раввин Азриел Хильдесхаймер, раввин Хиршпен бірге, батыста тұратын ортодоксал яһудилер гетто қабырғаларының артына қалып, өздерін бөліп алмауы керек деп талап етті. Керісінше, қазіргі еврей білімі яһудилерге қазіргі заманның барлық қырларын қалай қарсы алуға және олармен қалай күресуге болатынын үйретуі керек. Оның "Мәдениетті ортодоксия" көзқарасы "қазіргі мәдениетпен толық келісім; иудаизм мен ғылым арасындағы үйлесім; бірақ сонымен қатар иудаизмнің сенімі мен дәстүрлеріне деген толық беріктік" деп сипатталды және оның ықпалы бүгінге дейін сезіледі. Ол еркектер мен әйелдерге арналған еврей білімін ұйымдастырды, онда діни және әлемдік білімдер де болды. Ол Хильдесхаймер раввиндік семинариясын құрды, ол өзінің бағдарламасына қазіргі еврей тақырыптарын, әлемдік білімдерді және академиялық зерттеулерді енгізген алғашқы ортодоксал ешивоттардың бірі болды. Ол секталық емес еді және қауымға әсер ететін мәселелер бойынша тіпті ортодоксал емес қауымдық лидерлермен де жұмыс істеді. Ол Израиль еліне деген дәстүрлі құрметін сақтап, ортодоксал емес адамдармен бірлесіп оның игілігі үшін жұмыс істеді.

Тора Умадда

Тора Умадда (תורה ומדע – "Тора және зайырлы білім") – зайырлы әлем мен иудаизмге, әсіресе зайырлы білім мен еврей біліміне қатысты философия. Ол Тораны және батыстық, зайырлы ғылымдарды салыстыру арқылы философиялық емес, жеке "синтезді" көздейді, сонымен қатар кең қоғаммен белсенді қатысуды қамтиды. Мұнда "адам ғылымға, демократияға және еврей өміріне тән көзқарастарды сіңіріп алып, түрлі қарым-қатынастар мен жағдайларда тиісті жауап береді". Осыдан туындаған ортодоксалдық иудаизм "орталық ортодоксалдық" деп аталады. Бұл философия, қазіргі күйінде, негізінен раввин Джозеф Б. Соловейчик (1903–1993) – Йешива университетінің Рош Ешивасының ілімі мен философиясының нәтижесі болып табылады. Рав Соловейчик пікірінше, әлем "өте жақсы" деп сенетін иудаизм адамды тикун оламға атсалысуға шақырады. Сондықтан "Халахик адам" материалдық әлемге жоғарыдағы әлемнің қасиеттілігі мен тазалығын жеткізуге тырысуы керек. Орталық ортодоксалдық – АҚШ-тағы қазіргі ортодоксалдықтың басым түрі, ал Тора Умадда Йешива университетімен тығыз байланысты болып табылады.

Діни сионизм

Қазіргі православие рабби Ибрахим Исхак Куктың (1864–1935) тұжырымдамаларына, сондай-ақ оның ұлы рабби Цви Йехуда Куктың (1891–1982) жазбалары мен түсіндірмелеріне сүйенеді, яһуди халқының бірлігіне қатысты көзқарастары мен секулярлық әлеммен байланысы тұрғысынан. "Рав Кук" сионизмді яһуди халқының өз отанына қайта оралуына, яһуди халқына және бүкіл әлемге құтқарылу ("Геула") әкелетін құдайлық жоспардың бір бөлігі деп қарастырды. Рав Куктың ойынша, Кодеш пен Чол (қасиетті және бұлғар) маңызды рөл атқарады: Кодеш – шындықтың ішкі таам (мәні/мағынасы), ал Чол – Кодештен бөлініп, мәні жоқ нәрсе; демек, Иудаизм – өмірімізді қасиеттендіріп, өмірдің барлық практикалық, секулярлық аспектілерін рухани мақсаттармен байланыстыратын құрал, бұл болмыстың абсолютті мағынасын – Құдайдың Өзін көрсетеді. Израильде Дати Леумидің (דתי לאומי, "Ұлттық діни") діни сионизмі Қазіргі православиеде басымдыққа ие. Мұнда да идеологиялық негіз Рав Куктың тұжырымдамаларынан алынған, сондықтан көп ортақ нәрсе бар; философиялық айырмашылықтар, сондай-ақ діни сионизмнің басқа да "қазіргі заманға сай емес" түрлері төменде талқыланады. Сондай-ақ қараңыз: Мизрахи; Бней Акива; Ұлттық діни партия; Хесдер; Мехина; Гуш Эмуним; Торат Эрец Исраэль.

Басқа қозғалыстармен салыстыру

Жоғарыда айтылғандай, қазіргі заманғы православие дәстүрлі бағыттан ревизионистікке дейінгі әртүрлі көзқарастарды қамтиды, және бұл қозғалыс консервативті иудаизммен және оның шекараларындағы хареди иудаизмімен байланысты болып көрінеді. Оның орталық бөлігінде де, бұл қозғалыс жаңа православие мен діни сионизммен ортақ практикалар мен құндылықтарды бөліседі. Сондықтан, қазіргі заманғы православиенің нақты мағынасын түсіндіру үшін, оның орналасуын осы қозғалыстарға сүйене отырып талқылау қажет.

Хареди дінін ұстану

Сонымен қатар, осында талқыланған айырмашылықтарды одан әрі түсіндіру үшін Орталық православие және Құдайдың қамқорлығы бөлімдерін қараңыз. Қазіргі православие мен хареди иудаизмінің арасындағы айырмашылықты қалай дәл анықтауға болатыны туралы сұрақтар болғанымен, оларды үш негізгі сипаттама бойынша ажыратуға келісім бар: «қатаңдық пен жұмсақтық тек фактілік күмәнді жағдайларда ғана маңызды, пікірталас немесе әртүрлі тәжірибелерде емес. Соңғы жағдайларда шешім тек заңдық талдауға негізделуі керек». Дегенмен, соңғы жылдары көптеген қазіргі православиелік яһудилер «яһуди заңын ұстануда одан да қатаң» деп сипатталады. Қазіргі православиедегі халаханы сақтау стандарттарының «бос» екендігі туралы пікірге қатысты төмендегі «Сынап» бөлімін қараңыз. Хареди көзқарасы бойынша, «ең қатал ұстаным – православие қауымындағы бірлік пен ортақ тәжірибенің ең сенімді негізі, сондықтан оған басымдық беру керек». Бұдан әрі, «мұндай қатаңдық Құдайдың еркі орындалып жатқанына ең зор сенімділік береді». Сондықтан хареди иудаизмі хумраларды қалыпты жағдай ретінде қабылдауға бейім. Осыған байланысты Даас Тора тұжырымдамасын қабылдау – православиелік яһудилердің яһуди заңдары ғана емес, сонымен қатар өмірдің барлық маңызды мәселелерінде раввиндік ғалымдардың пікірін іздеуі керек. Хареди қауымдастықтарының көптеген раввиндік басшылары бұл ұғымды яһуди дәстүрінің ғасырлар бойғы ажырамас бөлігі деп қарастырады. Қазіргі православие иудаизміндегі көптеген раввиндер мен ғалымдар бұл мәселені 19 ғасырдағы еврей қауымының өміріндегі өзгерістерге байланысты дамыған заманауи құбылыс деп санайды. Осылайша, хареди раввиндері Даас Тора идеясын яһуди дінінде ұзаққа сонатын дәстүр ретінде қарастырса, қазіргі православие ғалымдары хареди талабын ревизионистік деп есептейді. Қазіргі православие ғалымдарының пікірінше, «Даас Тора» термині бұрын қолданылған болғанымен, раббилік биліктің абсолюттігі туралы түсінік тек Шығыс Еуропадағы Агудас Исраел партиясы құрылғаннан кейінгі онжылдықтарда пайда болды. Осы айырмашылықтарды одан әрі зерттеу үшін қараңыз. Қазіргі православие дінінің православиелік емес яһудилерді діни сақтауға шақыруы шабад қозғалысының ұқсас күш-жігерімен салыстырылады. Екі топтың православиелік емес яһудилерге қатысты қарым-қатынастағы ұқсастығы және кейбір хареди топтарының оны қабылдауы православиедегі қазіргі және хареди бағыттары арасындағы шекараны нашарлатты.

See also under Centrist Orthodoxy and Divine Providence for further elaboration of the differences discussed here. Although there is some question as how precisely to define the distinction between Modern Orthodoxy and Haredi Judaism, there is basic agreement that they may be distinguished on the basis of three major characteristics: "severity and leniency are relevant only in circumstances of factual doubt, not in situations of debate or varied practice. In the latter situations, the conclusion should be based solely on the legal analysis." See Note though, that in recent years, many Modern Orthodox Jews are described as "increasingly stringent in their adherence to Jewish law". As to the contention that Modern Orthodoxy's standards of observance of halakha are "relaxed", as opposed to moderate, see below under Criticism. In the Haredi view, on the other hand, "the most severe position is the most likely basis for unity and commonality of practice within Orthodox community, and is therefore to be preferred". Further, "such severity results in the greatest certainty that God's will is being performed". Haredi Judaism thus tends to adopt chumras as a norm. Related to this is the acceptance of the concept of Da'as Torah the extent to which Orthodox Jews should seek the input of rabbinic scholars not just on matters of Jewish law, but on all important life matters. Most rabbinic leaders from Haredi communities view the concept as inextricably linked to the centuries of Jewish tradition. Within Modern Orthodox Judaism, many rabbis and scholars view the matter as a modern development that can be traced to changes in Jewish communal life in the nineteenth century. Thus, while the notion of da'as Torah is viewed by Haredi rabbis as a long established tradition within Judaism, Modern Orthodox scholars argue that the Haredi claim is a revisionist one. According to Modern Orthodox scholars, although the term "da'as Torah" has been used in the past, the connotations of absolute rabbinic authority under this banner occurs only in the decades that follow the establishment of the Agudas Yisrael party in Eastern Europe. See for further elaboration of these differences. Modern Orthodoxy's efforts to encourage religious observance among non Orthodox Jews has been likened to similar efforts by the Chabad movement. The similarity between the two groups in their relationships towards the non Orthodox, and its adoption by some Haredi groups, has blurred the lines between the modern and Haredi segments of Orthodoxy.

Нео-Православ/Тора Им Дерек Эрец

Қазіргі православие мен неоправославие, Хирштің Франкфурт қауымынан тікелей тараған қозғалыс, Тора мен зайырлы білімді қазіргі батыс өмірімен үйлестіріп, оған қатысуды қамтиды. Сондықтан, кейбіреулер екеуі арасында белгілі бір деңгейде практикалық және философиялық ұқсастық бар дейді. Дегенмен, бұл қозғалыстар ерекшеленеді, және жалпы алғанда, неоправославие қазіргі православиеге қарағанда сақтық танытады, жақтастары зайырлы әлеммен қарым-қатынаста абай болу керектігін ескертеді. Қозғалыстар арасындағы айырмашылықтар тек дәрежедегі мәселе ғана емес: кейбір Хирш зерттеушілері Хирш философиясы қазіргі православиемен үйлеспейді деп санайды, ал кейбір қазіргі православие зерттеушілері қазіргі православие Хирштің дүниетанымына сәйкес келеді деп тұжырымдайды. Бұл философиялық айырмашылықтар (көп ұсақ болса да) діни көзқарастар мен ұстанымдардың айқын түрде әртүрлі болуына әкеледі. Мысалы, Америка Құрама Штаттарындағы Тора Им Дерех Эрец қауымының екінші раввині Шимон Швабты Йешива университеті мен қазіргі православиеден «рухани жағынан тым алыс» деп сипаттаған. Дүниежүзілік өмір мен мәдениеттің ролі: Хирш көзқарасы бойынша, зайырлы әлеммен өзара әрекеттесу және мәдениет пен білімді игеру, тек Тораның дүниежүзілік мәселелерде қолданылуын жеңілдетсе ғана ынталандырылады. Ал қазіргі православие үшін, зайырлы мәдениет пен білім Тораны толықтырады және белгілі бір деңгейде өздері үшін де маңызды. Кейбіреулер қазіргі православиеде иудаизмнің қазіргі заманмен байланыс арқылы байитынын, ал неоправославиеде адам тәжірибесінің (және қазіргі заманның) Торалық көзқарас пен практиканы қолдану арқылы байитынын айтады. Тораның зайырлы білімге басымдығы: Хирш көзқарасы бойынша, Тора – зайырлы ғылымдарды бағалаудың «бірден-бір шындық өлшемі», себебі «бір ғана шындық және білімнің бір ғана жиынтығы бар. Оған қарағанда, барлық басқа ғылымдар тек шартты түрде ғана жарамды». (Хирш, Леуіліктер 18:4-ке түсіндірме; сондай-ақ Рашидің осы жердегі жазбаларын қараңыз). Ал қазіргі православие пікірінше, Таурат «басты орталық» болғанымен, зайырлы білім «Торамен мүлдем келіспейтін, бірақ екеуі де бірге үлкен шындықтың мүмкіндігін ұсынатын басқа көзқарас» ұсынады. (Тора Умадда, 236-бет). Қоғамдық қатысудың кеңейтілуі: Хирштің Аустрит (бөліну) философиясының ықпалымен неоправославие «сенімсіз ұйымды еврей халқының заңды өкілі ретінде мойындауға көнбеді», сондықтан ол Дүниежүзілік сионистік ұйымға және Еврей агенттігіне қатысқан Мизрахи қозғалысына қарсы. Ал қазіргі православие кең еврей қауымымен байланысымен және діни сионизмімен сипатталады.

Both Modern Orthodoxy and Neo Orthodoxy, the movement directly descended from Hirsch's Frankfurt community, have combined Torah and secular knowledge with participation in contemporary western life, and thus some maintain that there is a degree of practical and philosophical overlap between the two. The movements are nevertheless distinct, and in general, Neo Orthodoxy has taken a more qualified approach than Modern orthodoxy, emphasizing that followers must exercise caution in engagements with the secular world. Differences between the movements may be more than a question of degree: some Hirsch scholars argue that Hirschian philosophy is at odds with that of Modern Orthodoxy, while some Modern Orthodox scholars maintain that Modern Orthodoxy accords with Hirsch's worldview. These philosophical distinctions (though subtle), manifest in markedly divergent religious attitudes and perspectives. For example, Shimon Schwab, second rabbi of the Torah Im Derech Eretz community in the United States, has been described as being "spiritually very distant" from Yeshiva University and Modern Orthodoxy. The role of secular life and culture: In the Hirschian view, interaction with the secular and the requisite acquisition of culture and knowledge is encouraged, only insofar as it facilitates the application of Torah to worldly matters. For Modern Orthodoxy, on the other hand, secular culture and knowledge are seen as a complement to Torah, and, to some extent, encouraged for their own sake. Some would suggest that in Modern Orthodoxy, Judaism is enriched by interaction with modernity, whereas in Neo Orthodoxy human experience (and modernity) are enriched by the application of Torah outlook and practice. Priority of Torah versus Secular knowledge: In the Hirschian view, Torah is the "sole barometer of truth" by which to judge secular disciplines, as "there is only one truth, and only one body of knowledge that can serve as the standard Compared to it, all the other sciences are valid only provisionally." (Hirsch, commentary to Leviticus 18:4–5; see also Rashi ad loc.). By contrast, in the view of Modern Orthodoxy, although Torah is the "preeminent center", secular knowledge is considered to offer "a different perspective that may not agree at all with [Torah] [but] both together present the possibility of a larger truth". (Torah Umadda, p. 236). Broader communal involvement: Neo Orthodoxy, influenced by Hirsch's philosophy on Austritt (secession), "could not countenance recognition of a non believing body as a legitimate representative of the Jewish people", and is therefore opposed to the Mizrachi movement, which is affiliated with the World Zionist Organization and the Jewish Agency. Modern Orthodoxy, on the other hand, is characterised by its involvement with the broader Jewish Community and by its Religious Zionism.

Діни сионизм

Діни сионизм – еврей ұлттық егемендігі идеясын қабылдайтын, еврей халқының табиғи жолдармен құтқарушы мемлекет құру мүмкіндігіне сенім білдіретін қозғалыс. Бұл ой ағымын қалыптастырған рухани ойшылдарға раввин Цви Хирш Калишер (1795–1874) және раввин Ицхак Яаков Рейнес (1839–1915) жатады. (Бұл көзқарасқа көптеген харедимдер қарсы, бірақ барлығы емес, әсіресе Хардал қозғалысы.) Осылайша, осы тұрғыдан алғанда, Діни сионизм заманауи ортодоксияны қоса, діни көзқарастардың кең спектрін қамтиды. Дегенмен, заманауи ортодоксия, шындығында, "Діни сионизмнің" тар мағынасындағы түрімен ("Дүние жүзінде 'діни сионистік күндізгі мектеп' 'заманауи ортодокс күндізгі мектебінің' синонимі болып табылады") үлкен дәрежеде беттеседі. Ең болмағанда, екеуі тікелей қақтығысқа түспейді және көбінесе бірге өмір сүреді.

Дегенмен, екі қозғалыс философиялық тұрғыдан екі негізгі мәселе бойынша ерекшеленеді. Біріншіден, (консервативті) Діни сионистер заманауи ортодоксиядан секулярлық білімге қатысты көзқарасымен өзгеше. Мұнда секулярлықпен байланысқа түсуге рұқсат беріледі және оған ынталандыру жасалады, бірақ бұл тек Израиль мемлекетіне пайда келтірсе ғана; секулярлық білім (немесе, кемінде, кең көлемді секулярлық білім) практикалық мақсаттар үшін құнды деп есептеледі, бірақ өзінің ішінде емес. Тора Умадда тақырыбына көбірек назар аударыңыз. Екіншіден, Діни сионизмде дәстүрлі діни ұғымдарға "ұлттық сипат" беріледі, ал заманауи ортодоксия, керісінше, "яһуди емес әлемге ашықтықты қамтитын үлкен тепе-теңдікке" ие; Меймад саяси партиясы, Шалом Хартман институты, Ешиват Хар Эцион / Мигдал Оз және Ешиват Хамивтар / Ор Тора Стоун институттары / Мидрешет Линденбаум (кейбіреулері Ешиват Хесдер Петах Тиква, Ешиват Маале Гилбоа және Тзохар қоры да кіретінін айтады).

Консервативті иудаизм

Кейбір аймақтарда қазіргі православиелік сол қанат консервативті иудаизмнің дәстүрлі элементтерімен үйлеседі, тіпті қазіргі православиелік сол қанаттағылар бұрынғы консервативті Дәстүрлі Иудаизм Одағымен біріккен. Дегенмен, екі қозғалыс әдетте ерекше деп сипатталады. Қазіргі православиелік раввин Ави Вайс православие және консервативті иудаизмнің "үш негізгі сала бойынша өте ерекшеленетінін" атап көрсетеді: Тора ми Синай, раввиндік түсіндіру және раввиндік заңнама. Вайс былай деп аргументтейді:

In some areas, Modern Orthodoxy's left wing appears to align with more traditional elements of Conservative Judaism, and in fact some on the left of Modern Orthodoxy have allied with the formerly Conservative Union for Traditional Judaism. Nonetheless, the two movements are generally described as distinct. Rabbi Avi Weiss, from the left of Modern Orthodoxy, stresses that Orthodox and Conservative Judaism are "so very different in three fundamental areas: Torah mi Sinai, rabbinic interpretation, and rabbinic legislation". Weiss argues as follows:
Torah mi Sinai ("Torah From Sinai"): Modern Orthodoxy, in line with the rest of Orthodoxy, holds that Jewish law is Divine in origin, and as such, no underlying principle may be compromised in accounting for changing political, social or economic conditions, whereas Conservative Judaism holds that Poskim should make use of literary and historical analysis in deciding Jewish law, and may reverse decisions of the Acharonim that are held to be inapplicable today. Rabbinic legislation: Since the (Modern) Orthodox community is ritually observant, rabbinic law legislated by (today's) Orthodox rabbis can meaningfully become binding if accepted by the community (see minhag). Thus, although Conservatism similarly holds that "no law has authority unless it becomes part of the concern and practice of the community" communal acceptance of a "permissive custom" is not "meaningful", and, as a result, related rabbinic legislation cannot assume the status of law. In general, Modern Orthodoxy does not, therefore, view the process by which the Conservative movement decides halakha as legitimate—or with the non normative weighting assigned to halakha by the Conservative movement. In particular, Modern Orthodoxy disagrees with many of Conservative Judaism's halakhic rulings, particularly as regards issues of egalitarianism. See further on the Orthodox view and the Conservative view. Modern Orthodoxy clearly differs from the approach of Reform Judaism and Humanistic Judaism, which do not consider halakha to be normative.

Тора ми Синай ("Синай тауынан келген Тора"): Қазіргі православие, православиенің қалған бөлігімен бірге, яһуди заңдарының құдайлық деп санайды, сондықтан саяси, әлеуметтік немесе экономикалық жағдайлардың өзгеруіне байланысты ешқандай негізгі принциптерге келіспеушілік туындамайды. Ал консервативті иудаизмде Поскимдер яһуди заңдарын шешетінде әдеби және тарихи талдауды пайдалану керек, сондай-ақ бүгінгі күнде қолданылмайтын Ахаронимнің шешімдерін кері қайтаруға құқылы.

Раббиндік заңнама: (Қазіргі) православие қауымы діни салт-дәстүрді сақтайтындықтан, (қазіргі) православие раввиндері заңдаған раввиндік заңдар қауым қабылдаса, мағыналы түрде міндетті бола алады (минхагқа қараңыз). Осылайша, консервативтілік "заңның билігі қауымның уайымдары мен амалдарының бөлігі болмаса жоқ" десе де, "еркіндік беретін әдет-ғұрыпты" қабылдау "мағыналы" емес, нәтижесінде, осыған байланысты раввиндік заңнама заң мәртебесіне ие бола алмайды. Сондықтан, қазіргі православие консервативті қозғалыстың халаханы шешу процесін заңды деп санамайды, сондай-ақ консервативті қозғалыстың халахаға берген нормативті емес маңызымен келіспейді. Атап айтқанда, қазіргі православие консервативті иудаизмнің көптеген халахикалық шешімдерімен келіспейді, әсіресе теңдік мәселелеріне қатысты. Православиелік және консервативті көзқарас туралы толық ақпарат алу үшін қараңыз. Қазіргі православие реформалық және гуманистік иудаизмнен анық өзгешеленеді, олар халаханы нормативті деп санамайды.

Сын

Бұл бөлімде сақтау талаптарына және әлеуметтік мәселелерге қатысты сын-пікірлер талқыланады. Философиялық мәселелер бойынша талқылаулар үшін «Тора Умадда» кітабының «Сын» бөлімін қараңыз.

Қадағалау стандарттары

Кейде қазіргі православие – жоғарыда сипатталған «құрылықтар» (chumrahs) тұрғысынан басқа – дәстүрлі еврей заңдары мен әдет-ғұрыптарын сақтау стандарты жағынан басқа православиелік бағыттардан төмен екен деген пікір жиі айтылады. Бұл көзқарас көбінесе жеке тәжірибелерге негізделген анекдоттар сияқты, емес ресми институттық позицияға; «мінез-құлық тұрғысынан заманауи» туралы жоғарыдағы жазбаны қараңыз.

Цитата: Қазіргі православиенің кем дегенде екі түрі бар. Бірі – философиялық немесе идеологиялық тұрғыдан заманауи, ал екіншісі – мінез-құлық тұрғысынан заманауи деп сипатталады. Философиялық тұрғыдан заманауи православие өкілдері халаханы мұқият сақтайды, бірақ сонымен қатар философиялық тұрғыдан да заманауи көзқарастарға ие. Ал мінез-құлық тұрғысынан заманауи православие өкілдері көбінесе философиялық идеялармен терең айналыспайды, олар өздерін қазіргі православиелік деп анықтайды, себебі олар консервативтік православиеге қарағанда мұқият сақтау талаптарына сүйенбейді немесе олардың бағыты консервативтік православиеден ерекшеленеді. Харедик топтары кейде қазіргі православиені Германиядағы ерте реформалық иудаизммен салыстырып көрсетеді: қазіргі православие раввиндері еврей заңын өзгертуге тырысқаны үшін сынға ұшырады, осылайша иудаизмді қазіргі заманның қажеттіліктеріне бейімдеуге тырысты. Атап айтқанда, мұндай таластар Самсон Рафаэль Хирш пен Азриел Хилдешаймердің алғашқы «реформаларынан» бері православиелік иудаизмде жиі кездеседі. Осылайша, 19 ғасырдың басында Еуропада сол кездегі ең қатаң формалардан өзгеше болған иудаизмнің барлық түрі «реформа» деп аталды. Сол кезде де, қазір де қазіргі православие Шулхан Арух пен поскимге сәйкес келетін «реформаларын» Реформа (және Консервативті) қозғалыстарының реформаларынан алшақтатуға тырысты.

Әлеуметтік және философиялық дилеммалар

Кейбіреулер мынаны байқайды: қазіргі заманғы ортодоксалдық қазіргі заманғы ортодоксалдық отбасы үшін тікелей қолданылатын теологияны ұсынбауы мүмкін; толыққанды талқылау үшін "Тора Умадда" бөлімін қараңыз. Жоғарыда айтылғандай, (нақты) "қазіргі заманғы ортодоксалдықтың философиялық шеңберлері" анықтау қиын. Сондықтан "қазіргі заманғы ортодоксалдық" жойылуы мүмкін, "сол жақтағы плюралистік иудаизмге және оң жақтағы ешивалық бағытқа сіңіп кетуі мүмкін" деп есептеледі. Осылайша, "қазіргі заманғы ортодоксалдық", ортақ құндылықтардың біртұтас ядросына негізделген идеологиялық спектр құрамай, шындығында, бірнеше толығымен бөлек қозғалыстарға ұмтылуда. Шын мәнінде, "көптеген адамдар ендігі уақыт сөзсіз болғанды немесе бұрыннан болғанды мойындауға келді деп талас жүргізеді: біртұтас, бірегей қазіргі заманғы ортодоксалдық жоқ. Раввиндердің жеке мектептері мен ұйымдары осы қауымның бөлінгендігін көрсетеді" делінеді.