Кіріспе

Әуеші медалі (AmnM) – АҚШ Әуе күштері мен АҚШ Ғарыш күштерінің әскери наградасы және марапаты. Бұл марапат АҚШ-тың қарулы күштерімен тікелей шайқасқа қатыспай, өз өмірін ерікті түрде қатерге тіккен ерлік көрсеткен әскери қызметшілерге беріледі. Медаль 1960 жылғы 6 шілдеде 10 АҚШ кодексінің 8750-бабымен бекітілді және АҚШ Әуе күштері немесе АҚШ Ғарыш күштерінің кез келген қызметінде қызмет ететін әскери қызметшілерге немесе достық елдердің өкілдеріне табыс етіледі. Іс-қимыл жеке қауіп-қатермен байланысты болуы керек. Әуеші медалі 1956 жылғы 10 тамызда АҚШ Армиясының «Әскер медаліне» алмастыру мақсатында бекітілді, бұл медаль 1947 жылғы 26 қыркүйектен бастап Әуе күштерінің құзырындағы қызметкерлерге де беріліп келді. Әуе күштерінің 36-2803 нұсқаулығына сәйкес, Әуе күштері хатшысының кеңсесіндегі персонал кеңесі Әуе күштері хатшысының соңғы бекітуін қажет ететін Әуеші медаліне ұсыныстарды мақұлдайды немесе мақұлдамайды. Сондай-ақ, бекітілген жағдайда, қатардағы әскери қызметшілерге ерекше ерлік көрсеткені үшін зейнеткерлік жалақысына 10 пайыздық үстеме алу құқығы беріледі. Әуеші медалі Армияның «Әскер медаліне», Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерлері медаліне және Жағалау күзеті медаліне балама болып табылады. Әуеші медалінің қосымша наградалары емен жапырақтарымен белгіленеді. Әуеші медалін алғаш алған адам – АҚШ Әуе күштерінің капитаны Джон Бергер. Ол 1960 жылғы 21 шілдеде Флорида штатындағы МакДилл Әуе күштері базасында 1959 жылғы 9 қыркүйекте көрсеткен ерлігі үшін марапатталды.

Дизайн

Медальді Армия Геральдика институтының Томас Хадсон Джонс жасаған. Дөңгелек медальдің бет жағында грек құдайы Гермес, Зевстің ұлы, бір тізесіне тіреліп отырған бейнесі бейнеленген. Ол ашық алақандарынан американдық ақбас бүркітті босатып, оның ұшып бара жатқанын көрсеткен. Медальдің көтеріңкі жиегінің ішінде "Әуеші медалі" деген жазу қаріптелген. Медальдің арт жағында көтеріңкі сыртқы жиегі бар және жоғарыда "Батырлық үшін" деген жазу, ал төменде иеленушінің аты-жөні жазылатын стильдес лавр гүлшоғыры орналасқан, ол жоғарыдан ашық және төменде байланған. Әуеші медалінің ерекшелігі – оның пішіні Солдат медалі, Әскери-теңіз және теңізшілер корпусы медалі мен Жағалау күзет медалі сияқты сегізбұрышты пішіндес медальдардан өзгеше. Әскери наградаларды ерекше пішінде жасау – бұрыннан қалыптасқан дәстүр, осылайша оларды дөңгелек пішіндес қызмет медальдары мен науқан медальдарынан қашықтықтан шатастырмауға болар еді. Бұл дизайн бастапқыда Әуе күштерінің Ерекше қызмет медалі ретінде бекітілгендіктен жасалған.

Белгілі де танымал иелері

Пол К. Карлтон кіші, 11 қыркүйек шабуылы кезінде Пентагонға құлаған American Airlines 77 рейсінен кейін бірнеше адамды құтқарғаны үшін. Адам Кинзингер, пышақ ұстаған жігіті шабуылдаған әйелдің өмірін сақтап қалғаны үшін. Майкл Лендсбери, 2013 жылы Спаркс орта мектебінде болған оқ ату оқиғасы кезінде көрсеткен батылдығы үшін, оның ішінде оқ атушымен келісімге келіп, бірнеше оқушыны қорғағаны үшін. Уильям Х. Питсенбаргер, Вьетнам соғысы кезінде жаудың шабуылына ұшыраған сарбаздарға көмектескені үшін. Өлімі алдында ол 60-тан астам адамды құтқаруға көмектесті. Спенсер Стоун, 2015 жылы "Талис" пойзындағы шабуыл кезінде террористті қарусыздандырғаны үшін. Пол Совада полковникі және Филипп Майкл Совада, 1997 жылы Рождество күні Ванденберг әуе базасының жағажайынан батып бара жатқан үш адамды құтқарып қалған. Үш жүзуші қауіпті ағысқа ілігіп, теңізге қарай шығарылып бара жатқан. Олар сондай-ақ бірдей ерлік ісі үшін медальмен марапатталған әке-баланың жалғыз мысалы. Мэтью Ла Порте, кадет Ла Порте 2007 жылдың 16 сәуірінде Вирджиния политехникалық институты мен мемлекеттік университетінің Норрис залында ерікті түрде өмірін тәуекелге тігу арқылы батылдығымен ерекшеленді. Сол күні 211-ші бөлме жанындағы дәлізден оқ атылды, профессор студенттерге төменге иіліп, сыныптың артқы жағына үстелдердің артына жасырынуды айтты, ал кадет Ла Порте сыныптың алдына өтіп, есікті үлкен, ауыр үстелмен жапты, сыныпты қорғауға тырысты. Кейіннен оқ атушы сыныпқа күшпен кіргенде, кадет Ла Порте өзінің қауіпсіздігін ескермей, оны тоқтату үшін агрессивті шабуыл жасады, жақыннан оқ атып, жеті рет жараланды. Кадет Ла Портетың әрекеттері оқ атушыны баяулатып, сыныптастарына бағытталған оқтарды қабылдап, адамдардың өмірін сақтап қалды.