Кіріспе

Үнді әдебиетінде Кама шастра – Кама: Ықылас (осы жағдайда махаббат, эротика, сезімталдық және жыныстық құштарлық) туралы еңбектер дәстүрін білдіреді. Осы себепті оның мақсаты Арташастраға, яғни саясат және басқару туралы мәтіндер дәстүріне ұқсас, қолданбалы. Соңғысы патшалар мен министрлерге басқару ісін үйреткендей, Камашастра қала тұрғынына (нагарика) ләззат алу және толыққанды өмір сүру жолын көрсетуге бағытталған.

Этимология

Кама (काम) – санскрит тілінен алынған сөз. Ол «тілек», «құштарлық» және «ниет» деген жалпы мағыналармен қатар, «ләззат» және «(жыныстық) махаббат» деген нақты мағыналарды да білдіреді. Жеке есім ретінде қолданғанда, ол индуизмдегі Махаббат құдайы Камадеваға сілтеме жасайды.

Тарих

Біздің заманымыздан бұрынғы 8 ғасырда Уддалаканың ұлы Шветакету қолжетімді болмастай үлкен еңбек жазды. Бабхравия атты ғалым, өзінің шәкірттерімен бірге Шветакетудің қорытындысын жасады, бірақ ол да үлкен, энциклопедиялық том болып қалды. Б.з.д. 3-1 ғасырлар аралығында бірнеше авторлар Бабхравия тобының еңбектерінің әртүрлі бөлімдерін түрлі мамандандырылған трактаттарда қайта жазды. Авторлардың ішінде аты белгілілері: Чарайана, Готакамуха, Гонардия, Гоникапутра, Суварнанахба және Даттака. Дегенмен, осы тақырыптағы ең көне мәтін – Ватсьяянаға жатқызылған Кама Сутра, оны көбінесе «Малланага Ватсьяяна» деп қате айтады. Яшодхара, Кама Сутраға түсіндірме жазғанда, эротикалық ғылымның бастауын Малангаға, «Асуралардың пайғамбарына» жатқызады, бұл Кама Сутраның тарихқа дейінгі дәуірде пайда болғанын көрсетеді. «Малланага» есімін Ватсьяянаға беруі – оның Кама Сутраны редакциялау рөлі мен эротикалық ғылымның мифтік жаратушысы рөлін шатастырудың салдары. Ватсьяянаның туған күні нақты белгісіз, бірақ ол 7 ғасырдан бұрын өмір сүрген болуы керек, себебі оны Субанду өзінің «Васавадатта» поэмасында еске алады. Сондай-ақ Ватсьяяна Каутильяның «Арташастрасын» білген болуы керек. Ватсьяяна осы тақырыпқа қатысты көптеген мәтіндерге сілтеме жасайды және оларды келтіреді, ақ жоқ, олар, өкінішке орай, жоғалып кеткен. Ватсьяянадан кейін көптеген авторлар Камашастра туралы жазды, кейбіреулері тәуелсіз эротикалық нұсқаулықтар жазды, ал енді біреулері Ватсьяянаға түсіндірмелер берді. Кейінірек танымал болған еңбектерге Коккаканың «Ратирахасия» (13 ғасыр) және Кальянамалланың «Анангаранга» (16 ғасыр) кіреді. Ватсьяянаның ең белгілі түсіндірушісі – Джаямангала (13 ғасыр).

Қамашастр және Кавия поэзиясы

Көне нұсқаулықтарға қызығушылықтың себептерінің бірі – санскриттің көркем поэзиясымен (Кавья) тығыз байланысы. Ақындар Камашастраны жақсы білуі керек еді. Кавья поэзиясындағы махаббат және сексуалдық қатынасқа қатысты барлық тәсіл Камашастрамен анықталады.