Кіріспе

Оришалар – Кубаның Гавана қаласынан шыққан, 1999 жылы құрылған кубалық хип-хоп тобы. Топтың алғашқы атауы "Amenaza" ("Қауіп-қатер") немесе испан тілінде "menace" ("қорқыныш") болды және кубалық жастарға ұнады. Осы атты таңдау – бұл топ пен африкалық диаспора арасында тікелей байланыс орнатудың бір жолы. Топ Францияда орналасқан, онда олар жазба компаниясымен келісім жасасты, бірақ Кубаға жиі барады. 1999 жылы Фидель Кастро олар үшін той ұйымдастырып, барлық музыканттармен кездесті. Бұл кубалық үкіметтің хип-хоп музыкасын қолдаған алғашқы реті болды. Топ Еуропа (әсіресе Франция, Италия, Испания және Португалия) және Латын Америкасында танымал. Халықаралық білім беру бағдарламасы аясында Гаванадан Парижге көшіп келген Йотуэль Ромеро мен Руццо Медина 1999 жылы Рольдан Гонсалес пен Флако Промен бірге топ құрды. Олардың шығармаларына хип-хоп қозғалысы, сондай-ақ кубалық және басқа латын ырғақтары әсер етеді. 2009 жылға дейін олар бес студиялық альбом және үздік әндер жинағын шығарды; соңғы альбомы – Gourmet (2018 жылдың 25 мамырында жарық көрді). 2009 жылы олар Кубаның Гавана қаласындағы Plaza de la Revolución алаңында өткен Paz Sin Fronteras II концертіне қатысты. Оришалар 2016 жылы жаңа материал жазу үшін қайта бірікті. "Оришалар" атауы Америкадағы африкалық діндерде құдай ретінде табынылатын құдайлар жиынтығын білдіреді, мысалы, Кубадағы Сантерия және Бразилиядағы Кандомбле, бұл құлдар ретінде сатылған йоруба халқының қоныс аударуынан пайда болған. Бұл оришалардың әрқайсысы табиғаттың бір элементін (мысалы, мұхит немесе жапырақтар) және адамның қасиеттерін (мысалы, аналық сезім немесе махаббат) көрсетеді. Бұл байланыс топтың мәтіндерінде жақсы көрінеді, мысалы, "Nací Orichas" және "Canto Para Elewa Y Changó" әндерінде. Топтың жетістігі оның халықаралық танымалдығының және кубалық мәдениеттің әлемдік сұранысына дәлел. 2009 жылға дейін топта үш мүше болды: Йотуэль, Руццо және Рольдан. Флако Про 2002 жылы екінші студиялық альбомы Emigrante шығар алдында топтан кетті. Топ мүшелері Еуропаның әртүрлі қалаларында тұрады (Рольдан Парижде, Руццо Миланда, ал Йотуэль Мадридте). 2007 жылы олар Пуэрто-Риконың Calle 13 тобымен "Pa'l Norte" (Residente o Visitante альбомынан) әнін бірлесіп жазды. Бұл ән "Жылдың үздік қалалық әні" номинациясында Латын Грэмми сыйлығын жеңіп алды.

Тарих

Los Orishas 1990-шы жылдардың басында Amenaza кубалық рэп тобы ретінде құрылды. Жоел Пандоның басшылығымен Amenaza кубалық қоғамдағы нәсілдік идентичность мәселесін көтерген алғашқы рэп тобы болды. 1998 жылы Amenaza мүшелері Парижге концертке барып, еуропалық лейблмен келісімшарт жасасты. Кубаның пионер рэп топтарының бірі ретінде Orishas ел ішінде де, шетелде де атаққа ие болды. 2006 жылы олар Кубада жазылған "14Me" трегіне The Black Eyed Peas продюсері Poet Name Life-ті шақырды. Трек ақырында "The Revolution Presents: Revolution" альбомында (Studio !K7 & Rapster Records) жарық көрді, бұл кубалық би музыкасы мен хип-хоптың қосылған альбомы, сонымен қатар Норман Кук, әрі Fatboy Slim, Róisín Murphy және UK Trip Hop пионерлері Unkle тобынан Rich File-дың да қатысуы болды. 2009 жылға қарай, трио мүшелері қазіргі уақытта Еуропаның әртүрлі қалаларында (Мадрид, Милан, Париж) тұрады, ал топтың өзі Францияда орналасқан. Олардың рэп өнеріне сальса және румба сияқты дәстүрлі кубалық ырғақтарды енгізуі егде жастағы кубалықтарға ұнайды, сонымен бірге кейбір жас кубалық рэперлерді "оларға қорқыныш пен көңіл көшіру сезімімен қарауға" итермелейді, себебі олар "кубалық ностальгияны ояту үшін коммерциялық қысымға бойын егіп сатуда". Ролданның өзі дәстүрлі кубалық музыкаға бейім, және оның музыкасы әйелдерді кемсірту және "АҚШ хип-хоп шоуларында жасалатын барлық нәрсе" сияқты хип-хоптың стереотиптік ерекшеліктерінен алыс тұрады.