Персе тасы – Канада, Квебек жағалауындағы әйгілі табиғи арка. Гаспе түбегінің символы, тамаша пейзаж, геологиялық және тарихи маңызы бар. Туристік орын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Персе жартасы – Канаданың Квебек провинциясындағы Гаспе түбегінің ұшында, Сент-Лоуренс шығанағында, Персе шығанағынан тысқары орналасқан алып тік жартас. Персе жартасы алыстан желкендеген кеме сияқты көрінеді. Бұл суда орналасқан әлемдегі ең ірі табиғи аркалардың бірі және Квебектің геологиялық және тарихи тұрғыдан бай табиғи символы саналады. Гаспезия аймағының маңызды туристік орталығы болып табылады.
Rock formation off the coast of Québec, Canada
Percé Rock is a huge sheer rock formation in the Gulf of Saint Lawrence on the tip of the Gaspé Peninsula in Québec, Canada, off Percé Bay. Percé Rock appears from a distance like a ship under sail. It is one of the world's largest natural arches located in water and is considered a geologically and historically rich natural icon of Quebec. It is a major attraction in the Gaspésie region.
Этимология
Үлкен тасты жартасқа бірнеше атау берілген, мысалы, le Rocher Percé, Pierced Rock, Pierced Island, Split Rock немесе Percé Rock. Атау, теңізге қарайтын оңтүстік жағында инемен тілінгендей биік қақпақ пайда болған тесікті жартасқа байланысты қойылған. 1607 жылы Сэмюэл де Шамплен оны "Персе" ("тесілген жартас") деп атаған, себебі ол қалың әктас тақтадағы тесіктерді көрген, және жылдар өте келе ол Квебек провинциясының маңызды көрікті жеріне айналды.
The massive rocky cliff is called by several names, such as le Rocher Percé, Pierced Rock, Pierced Island, Split Rock or Percé Rock. The name is attributed to the pierced rock that formed an arch high on its seaward southern end, as though a needle had cut through the rock. It was named Percé ("pierced rock") by Samuel de Champlain in 1607, in reference to the holes he had seen in the massive block of limestone, which over the years has become a major attraction in the province of Quebec.
Аңыз
Персе тасы, "қорқынышты алып" деп сипатталған, теңіздің көңіл-күйіне қарай, кейде жасыл, кейде сұр, кейде көк немесе күлгілт түсті, үлкен көзбен тесілгендей көрінеді, – деп айтылады аңызда. Персе қаласының жергілікті халқы да айтатын аңыздың тағы бір нұсқасы бар: олар дауыл кезінде тасты "көрініс" (фантом) тәрізді көреді де, сондықтан оны "Le Génie de l'Isle Percée" деп атайды. Дегенмен, бұл алыстан қарағанда, "сансыз су құстарын" жабатын буланып тұрған бұлттар осындай әсер қалдыруы мүмкін.
The Percé Rock, described as "the monstrous giant; pierced through by an immense eye, now green, now gray, now blue or violet, according to the moods of the sea", is linked in legend to a young man of a noble French family. Another version of the legend, which is also narrated by the local people of Percé town, is that they see the rock in the shape of a "phantom" during storms and hence call it "Le Génie de l'Isle Percée". This, however, could be interpreted to mean that the vapoury clouds that engulf the "vast flocks of water fowl" could give such an impression when viewed from a distance.
География
Персе-Рок – Сан-Лоуренс шығанағының оңтүстік-батысындағы жартастар, шығанақтар мен төбелердің бір бөлігі. Олар қызғылт алтын түсті әктас пен тақта тастан құралған. Тас төмен су кезінде құм сілті арқылы құрлықпен (Ру дю Монт Жоли) байланысады. Персе шығанағы осы тас пен Биік Төбе арасында орналасқан. Персе-Рок жартасының оңтүстік-батысында, жағалаудан шамамен 1 км қашықтықта риф бар. Персе қаласы шығанақтың жағалауында орналасқан және негізгі кәсібі – балық аулау. Бұл тас формациясында 150-ге жуық қазба түрлері табылды. Парк орналасқан Бонавентура аралында 310 миллион жылдан астам уақытқа созылған карбон кезеңіне жататын конгломераттар тіркелген. Персе-Рок жанында Бонавентура аралы орналасқан, екеуі де 1985 жылы құрылған Бонавентура аралы мен Персе-Рок ұлттық паркін құрайды. Гаспе түбегінің ұшында бес геологиялық формация бар, ал Персе-Рок – парктегі жалғыз формация. Парк жағалау бойын алып жатыр және флора мен фаунаның алуан түрлілігін ұсынады. Бұл солтүстік гагаркасының көшіп баратын құстарға арналған қорығы, онда 110 000-нан астам ұя салатын құс бар, бұл әлемдегі екінші ірі құс саны. (Персе қаласының муниципалдық сайтында солтүстік гагаркасының саны 121 000 деп көрсетілген, бұл Шотландиядағы Сент-Килда архипелагы үшін көрсетілген көрсеткіштен асып түседі). Мамырдан желтоқсанға дейін Персе, Бонавентура аралы және Фориллон ұлттық паркі маңындағы жағалауда көк кит, горбатый кит, минк кит немесе фин кит түрлерін кездестіруге болады.
Percé Rock is part of the range of cliffs, bays and hills on the southwest side of the Gulf of Saint Lawrence, which are formed of reddish gold limestone and shale. It is linked to mainland (at Rue du Mont Joli) by a sandbar at low tide. The Bay of Perce is situated between this rock and the High Head. There is a reef to the SW of Percé Rock, about 0.5 mile (1 km) away from the shore. The town of Percé is located on the shores of the bay. Its main industry is fishing. The rock formation has about 150 fossil species. In Bonaventure Island where the park is situated, conglomerates from the Carboniferous period of more than 310 million years are recorded. Next to the rock is Bonaventure Island, and together they form Parc national de l'Île Bonaventure et du Rocher Percé (Bonaventure Island and Percé Rock National Park), founded in 1985, which covers an area of about The tip of the Gaspé Peninsula has five geological formations, and Percé Rock is the only one located within the park. The park extends over a stretch of the coastline, and exhibits a wide variety of flora and fauna. It is a migratory bird sanctuary for the northern gannet, and has over 110,000 nesting birds, the second largest in the world. (The Municipal website of Percé mentions that the population of northern gannets is 121,000, which exceeds the figures mentioned for the archipelago of St Kilda in Scotland) From May to December, some species of blue whale, humpback whale, minke whale or fin whale can be seen along the coast near Percé, Bonaventure Island and Forillon National Park.
Сипаттама
Персе тасы – барлық жағында тік жартасты беттері бар, құмтас және сазтас қабаттарымен араласқан алып кремнийлі әктас тірегі. Оның ұзындығы, ені белгілі, ал ең биік нүктесі биік. Ол теңізден көтерілген, "кейбір бұрыштардан құрлыққа тірелген үлкен танкерге ұқсайтын" тар тік жар. Су тасығанда төрт сағатқа дейін су кең тілге (түбіртекке) дейін шегінеді, соның арқасында тасқа баруға болады.
Percé Rock is a massive siliceous limestone stack formation, with sandstone and siltstone veins, with steep rock faces on all sides. It is long, wide, and high at its highest point. It is described as a narrow bluff emerging out of the sea, "resembling a beached supertanker from some angles". For four hours at a time during low tide, the water recedes from a wide spit that allows the rock itself to be visited.
Тарих
Персе тасының үлкен әктас құрамы геологиялық тұрғыдан 400 миллион жыл бұрынғы (сондай-ақ 375 миллион жыл деп те айтылады) девон кезеңіне жатады. Дегенмен, Персе тасы – 1844 жылы Канада геологиясының әкесі деп танылған сэр Уильям Эдмонд Логан картаға түсірген, девон жыныстарының кең аумағының шағын бөлігі ғана. Осындай жыныстардағы қазбалар девон кезеңіндегі құрлық және теңіз ортасындағы әртүрлі жануарлар мен өсімдіктер қоғамдастықтарын көрсетеді. Персе тасы девон кезеңінен қалған брахиоподтар, трилобиттер, далманиттер, кораллдар және теңіз құрттары сияқты 150 түрлі қазбаны қамтиды. 1900 жылдардың басында Персе тасының әсемдігіне тәнті болған саяхатшылар Гаспе, Персе және Бонавентура аралдары аймағына келе бастады.
Percé Rock's huge limestone formation is geologically dated to the Devonian period of more than 400 million years ago (375 million years is also mentioned). However, Percé Rock is only a small component of the large areas of Devonian rocks that occupy the interior that were first mapped in 1844 by Sir William Edmond Logan, known as the father of Canadian geology. Fossils in such rocks show a variety of animal and plant communities from both terrestrial and marine habitats from the Devonian period. The Percé Rock contains 150 species of different fossils such as brachiopod, trilobites, dalmanites, corals and marine worms from the Devonian period. In early 1900s, enchanted by the beauty of the Percé Rock, travellers started visiting the area of Gaspe, Percé and Bonaventure Island.
Танымал мәдениетте
Персе жартасы Квебек провинциясының ең танымал туристік орындарының бірі болып табылады, және Перседен де, жақын орналасқан Бонавентур аралынан да жартасқа әдемі көрініс ашылады.
Percé Rock is a major tourist attraction in Quebec, with picturesque views of the rock from both Percé and nearby Bonaventure Island.