Кіріспе
Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы футбол стадионы
Альберто Хосе Армандо стадионы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы Ла-Бока ауданында орналасқан футбол стадионы. Стадион өзінің пішініне байланысты кеңінен "Ла Бомбонера" (la βomboˈneɾa) деп белгілі – бір жағында алаңға қарай "жазық" трибунасы, ал қалған бөлігінде үш тік трибунасы бар. Стадион Аргентинаның үздік футбол клубтарының бірі – "Бока Хуниорсқа" тиесілі. Клубтың 18 миллионнан астам жанкүйері бар, бұл Аргентинадағы ең көп көрсеткіш және ел халқының шамамен 40% құрайды. Стадионның ерекше пішіні оның тамаша акустикалық қасиеттеріне және "Бока" жанкүйерлеріне "La Doce" деген лақап ат беруіне себеп болды. Буэнос-Айрес қаласының әкімдігі стадионды жалпыға пайдалы мүлік деп жариялаған. Стадион концерттер өткізу үшін де пайдаланылады. "Ла Бомбонерада" Ленни Кравиц, Элтон Джон, Джеймс Блант, Би Джиз және Бэкстрит Бойз сияқты әртістер өнер көрсеткен.
Өмірбаян
1921 жылы бірнеше жылдық қаржылық қиындықтар мен қаражат тапшылығынан кейін «Бока Хуниорс» келесі стадионы үшін ақша жинау мақсатында қайырымдастық науқанын ұйымдастырды. Науқан сәтті аяқталды, нәтижесінде «Бока» жаңа стадионды бастапқыда жалға алуға, содан кейін сатып алуға жеткілікті қаражат жинады. Олар таңдаған жер, кейін «Ла Бомбонера» деп аталатын жер, «Ferro Carril del Sud» компаниясына тиесілі болды, ол бұрын локомотивтерді тіркеу алаңы ретінде пайдаланылған, бұл клубқа болашақта тұрақты мекенжай берді. Бұл жер қаладан тысқары теміржол желілеріне де жақын орналасқан. «Ла Бомбонера» стадионы салынғанға дейін «Бока Хуниорс» бірнеше жерлерді пайдаланды, содан кейін 1924 жылы Брандсен және Дель Крусеро (қазіргі Дель Валле Иберлусеа) көшелеріне көшіп, қазіргі алаңына орналасты. Клуб сол жерде стадион салды. Бұл олардың үй стадионы болды, бірақ «Ла Бомбонера» сол жерде салынғанға дейін. 1931 жылы «Бока Хуниорс» басқару комитеті (президенті Руперто Молфино басшылығымен) Буэнос-Айрес муниципалитетінен 2,200,000 австралиялық долларға жерді сатып алды. Үш жылдан кейін клуб жаңа стадион салуға тендер жариялады. Жоба ақырында «Delpini Sulcic Bes» сәулет бюросына тапсырылды, ол 1990 жылдары «Abasto Shopping» сауда орталығын да жобалаған. Ескі стадион (әлі де ағаш трибуналарымен) 1938 жылдың 10 сәуірінде соңғы рет пайдаланылды, содан кейін сол жерде жаңа стадион салу үшін бұзылды. «Ла Бомбонера» салынып жатқан кезде «Бока Хуниорс» өз үй ойындарын «Ferro Carril Oeste» стадионында өткізді.
Ашылу және кейіннен қайта жаңарту
1940 жылғы 25 мамырда стадионның ашылуы «Бока» және «Сан-Лоренцо» арасындағы жолдастық матчпен болды, оданда үй иелері 2:0 есебімен жеңіске жетті, екі голды да Рикардо Аларкон соқты. Стадионда жарықтандыру жүйесі болмағандықтан, матч 70 минут (әрқайсысы 35 минуттан екі тайм) ғана жалғасты. Жаңа стадиондағы алғашқы ресми матч 1940 жылғы 2 маусымда «Бока Хуниорс» пен «Ньюэллс Олд Бойс» арасында өтті, оданда «Бока Хуниорс» 2:0 есебімен жеңді. Рикардо Аларкон («Сан-Лоренцоға» қарсы ашылу матчында гол соққан) жаңа аренадағы алғашқы ресми голды енгізді. Стадион ашылғаннан кейін клуб сыйымдылығын арттыру үшін жаңарту жұмыстарын жалғастырды. Нәтижесінде, 1941 жылғы 16 қарашада стадионның солтүстік жағында, «Каса Амарилла» теміржол станциясының жанында екінші қабат ашылды. Трибуна «Бока Хуниорс» клубы тарихындағы маңызды ойыншылардың бірі – Наталио Пессияның құрметіне «Наталио Пессия» деп аталды. 1949 жылы клуб үшінші қабатты, сондай-ақ жарықтандыру жүйесін қосуға шешім қабылдады. Барлық жұмыстар 1953 жылы аяқталды, осы үшінші қабат стадионға «Ла Бомбонера» деген мәңгілік лақап атын берді. «Бока Хуниорс» юговославтық «НК Хайдук Сплит» клубымен өткізген жолдастық матчта 1:1 есебімен тең түсті. Стадионға 1986 жылғы 20 сәуірде команда президенті Антонио Алегре Камило Чихероның құрметіне ат қойылды. Команда президенті Маурисио Макринің бастамасымен 1960 жылдары жаңадан гүлденген және оның әкесі Франсиско Макридің бұрынғы серіктесі болған Альберто Армандоның құрметіне 2000 жылғы 27 желтоқсанда стадион қайта аталды. Макринің өкілеттігі кезінде стадион кеңейтіліп, жаңғыртылды, атап айтқанда 1996 жылы төртінші қабат салынды, сондай-ақ баспасөз орталығы, VIP-бөлмелер, мұражай және кеңселер орналасқан жаңа қанат пайда болды. Кейін стадионның сыртқы қабырғалары Ромуло Максио және Перес Селис салған суреттермен безендірілді. «Ла Бомбонера» 1996 жылға дейін қайта жаңғыртылмады, сол кезде Маурисио Макри президенттігінде сыйымдылығын 57 500 көрерменге дейін арттыруға шешім қабылданды. Жұмыс Del Valle Iberlucea көшесіндегі бүйірлік бөлмелерді бұзуды және оларды кішкентай трибунамен, сондай-ақ металл конструкциясы бар жаңа және заманауи бөлмелермен алмастыруды қамтыды. «Жаңа» «Бомбонера» Чилидің «Клуб Универсидад» клубымен өткізген жолдастық матчпен қайта ашылды, оданда «Бока Хуниорс» 3:1 есебімен жеңіске жетті. 2008 жылы электронды экран орнатылды, бұл «Бока Хуниорс» стадионын Аргентинадағы «Велес Сарсфилд» және «Ривер Плейт» стадиондарынан кейін үшінші орынға қойды. 2012 жылдың басында 500-ден астам орын ауыстырылды және тағы 500 орын қосылды, бұл төрт қосымша бөлмені салудың бір бөлігі болды.
Кейіпкер
Стадион ішінде де, сыртында да көркем туындылары мен қабырға суреттері бар. Стадион ішіндегі қабырға суреттерінің бірі клубтың түрлі бөлімдерін, сондай-ақ клубтың көптеген легендарлық ойыншылары мен тұлғаларын, оның ішінде Диего Марадонаны құрметтейді. Бұл қабырға суреті көк және сары түспен боялған плиткадан, металл бюстер мен мүсіндерден жасалған. Стадион сыртындағы бірнеше қабырға суреттері Ла Бока тұрғындарының өмірін бейнелейді, көбінесе док жұмысшылары мен «Бока Хуниорс» жейдесі мен киімдерін киген адамдар суреттелген. Стадион Ла Бокадағы орналасуымен де танымал, көрермендер стадионның ең жоғары нүктесінен Атлантика мұхитындағы доктарды көре алады. Стадион Буэнос-Айрес қаласындағы көптеген стадиондардың бірі, онда футбол стадиондары поло алаңдары мен жарыс жолдары сияқты басқа спорт алаңдарынан әлдеқайда көп. Стадионның лақап атының шығу тегі туралы әртүрлі әңгімелер мен аңыздар бар. Олардың бірі Дельпинидің 100 000 адамды қабылдауға арналған тік еңісті трибуналарды жобалағанын айтады (бұл жобаның бастапқы нұсқасы еді). Трибуналардың пішіні Буэнос-Айрес көшелерінде жылқы тынысын жинауға қолданылатын арбаларға ұқсайтын еді. Тағы бір нұсқада «Bombonera» лақап атын журналист Хьюго Марини немесе теледиктор Хоакин Карбальо Серантес (қарындас аты) «Фиораванти» ойлап тапқандығы айтылады. Атақты лақап атына қарамастан, алғашқы ресми атау 1986 жылдың 20 сәуірінде берілді, ол стадион жобаланған және салынған президенттің құрметіне «Камило Чихеро» деп аталды. Сол күні «Бока Хуниорс» «Таллерес де Кордованы» 4:2 есебімен жеңді. Дегенмен, президент Маурисио Макри стадионның атын клубтың екі рет президент болған (1954–1955, 1960–1980) «Альберто Дж. Армандо» деп өзгертуге шешім қабылдады.
Аргентина құрамасы "Бомбонера"
Ұлттық құрама "Ла Бомбонерада" бірнеше ойын өткізді, оның ішінде ФИФА әлем чемпионатына іріктеу матчтары бар. Команда 1920 жылдардан 1970 жылдардың ортасына дейін ең көп ойын өткізді. 1978 жылғы әлем чемпионатына дайындалып, "Ривер Плейт" клубының "Монументаль" стадионы толығымен жаңартылғаннан кейін, Аргентина футбол федерациясы Аргентинаның көптеген үй ойындарын осы аренада өткізуге шешім қабылдады. Бұл шешім "Монументальдың" "Ла Бомбонерамен" салыстырғанда сыйымдылығы жоғары және жаңашыл жабдықтармен жарақтанғанына негізделген. "Бока Хуниорс" стадионында өткізген 27 ойында Аргентина құрамасы 18 жеңіске жетіп, 2 ойында жеңіліске ұшырады, ал 7 ойын тең аяқталды. Команда 67 гол соғып, өз қақпасына 27 гол жіберді. Аргентинаның стадионда өткізген ресми және жолдастық ойындарының тізімі (2022 жылдың 25 наурызына дейін):
Ойын статусы | Күні | Қарсылас | Есеп
---|---|---|---
Copa Lipton | 14 қараша 1956 | 1–1
1958 ФИФА WCQ | 20 қазан 1957 | 4–0
1970 ФИФА WCQ | 24 тамыз 1969 | 1–0
1970 ФИФА WCQ | 31 тамыз 1969 | 2–2
Жолдастық | 8 қаңтар 1971 | 3–4
Copa R. Castilla | 27 шілде 1973 | 3–1
1974 ФИФА WCQ | 9 қыркүйек 1973 | 4–0
1974 ФИФА WCQ | 7 қазан 1973 | 3–1
Жолдастық | 27 ақпан 1977 | 5–1
Жолдастық | 29 мамыр 1977 | 3–1
Жолдастық | 5 маусым 1977 | 1–3
Жолдастық | 12 маусым 1977 | 1–1
Жолдастық | 18 маусым 1977 | 1–1
Жолдастық | 26 маусым 1977 | 0–0
Copa F. Bogado | 24 тамыз 1977 | 2–1
Copa R. Castilla | 19 наурыз 1978 | 2–1
Жолдастық | 29 наурыз 1978 | 3–1
Жолдастық | 5 сәуір 1978 | 2–0
Жолдастық | 19 сәуір 1978 | 3–1
Жолдастық | 3 мамыр 1978 | 3–0
Жолдастық | 26 қараша 1992 | 2–0
1998 ФИФА WCQ | 16 қараша 1997 | 1–1
2012 SA | 21 қараша 2012 | 2–1
2018 ФИФА WCQ | 5 қазан 2017 | 0–0
Жолдастық | 29 мамыр 2018 | 4–0
2022 ФИФА WCQ | 8 қазан 2020 | 1–0
2022 ФИФА WCQ | 25 наурыз 2022 | 3–0
Бока мұражайы
"Бока Хуниорс" клубының құмарлық мұражайы (lang es) 2001 жылы Маурисио Макри әкімшілігі кезінде ашылды. Ол стадион ішінде, трибуналардың астында орналасқан. Мұражай екі қабаттан тұрады және 1905 жылдан (клуб құрылған жылдан) қазіргі күнге дейінгі клуб тарихын көрсетеді. Мұражайдағы экспонаттардың бірі – клуб жанкүйерлері мен ойыншыларының матч кезіндегі 360 градустық бейнесі бар алып футбол. Мұражайда сонымен қатар Даңқ залы және Диего Марадонаның үлкен суреті бар. Футбола қатысы жоқ заттар да бар, мысалы, 2005 жылы Ленни Кравиц "La Bombonera" стадионында орындаған арнайы көк және алтын гитара. 2011 жылы "Бока Хуниорс" клубының барлық кездегі ең көп гол соққан ойыншысы Мартин Палермоның алып мүсіні ашылды. Диего Марадона мен Роман Рикельме де өздеріне арналған мүсіндерге ие болған бұрынғы ойыншылардың қатарында. Барлығы жеті "Бока Хуниорс" клубының кумирі клуб тарапынан ескерткіштермен құрметтелді: олар – Гильермо Баррос Шелотто, Анхель Клементе Рохас, Сильвио Марзолини және Антонио Раттин, сондай-ақ Марадона, Палермо және Рикельме. Карлос Бианки клуб тарихында мүсінімен құрметтелген алғашқы бапкер болды, оның ескерткіші 2016 жылдың қазан айында ашылды. Бианки клубтағы екі мерзімінде (1998–2003) тоғыз титул жеңіп, "Бока Хуниорс" тарихындағы ең табысты бапкер атанды. Бианкидің басшылығымен команда Аргентина футболы кәсіби болған 1931 жылдан бергі ең үлкен рекордты – 40 ойынды жеңіліссіз аяқтады.
Қайта дамыту
Стадионды жаңғырту жоспарланып отыр, оның ішінде көрермендер тығынын азайту шаралары, стадионда жаңа технологияларды пайдалану және корпоративтік жағдайларды жақсарту. Бұларға мыналар кіреді:
Негізгі қақпа, мұражай және мега-дүкен: 805 Брандсендегі стадионға басты кіреберіс жолында жұмыс жүргізіледі, оған мега-дүкен салу және содан кейін басты кіреберіс жолын дүкенмен және клуб мұражайымен байланыстыру кіреді. Үшінші қабат: көрермендердің ыңғайлылығын арттыру үшін қосымша орындықтар орнатуға арналған жөндеу жұмыстары. Стадион қақпалары: Қолжетімділікті жақсарту және көрермендер тығынын болдырмау үшін құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Бірінші кезең басқарушы кабиналар мен арнайы орындықтарға қолжетімділікті жақсартуға бағытталған. Сонымен қатар, жаңа бағдарламалық және аппараттық құралдар қауіпсіздік пен жылдамдық тұрғысынан кіруді бақылауды жақсартады, бұл көрермендердің тығынын азайтуға көмектеседі. Корпоративтік аймақ құру: Бизнес үшін стадионда VIP қызмет көрсетілетін аймақ құрылады. Екінші қабаттағы бір бөлігі екі атқарушы ложасымен және ыңғайлы орындықтармен қайта жабдықталады. Бұл қызмет бизнеске клиенттерді шақыру үшін маусымдық билеттер ұсынады. Сонымен қатар, көлік қызметі, мұражайға сапар және тамақтану қызметтері де қарастырылған.
Фильмде
1969 жылы түсірілген "Invasión" фильмінің бірнеше сахнасы қараусыз қалған стадионда түсірілді. Даниялық "Суперкласико" фильмінің бір бөлігі осы стадионда түсірілген. Гонконгтық "Бақытты бірге" фильмінің де бір бөлігі стадионда түсірілді.