Рио де Жанейроның "Маракана" стадионы

Кіріспе

Рио-де-Жанейро қаласындағы стадион

Сербияда "Маракана" деген лақап атымен танымал стадион (Estádio do Maracanã, ), ресми атауы Estádio Jornalista Mário Filho немесе Журналист Марио Филхо стадионы – Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласындағы футбол стадионы. Стадион "Мараканан" деген атпен белгілі аренасы бар кешеннің бір бөлігі. Рио-де-Жанейро штатының меншігіндегі стадионды қазір "Флуминенсе" және "Фламенго" клубтары басқарады. Стадион Рио-де-Жанейро қаласындағы Маракана ауданында орналасқан, бұл аудан Рио-Маракана өзенінің құрметіне аталған (қазір каналға айналдырылған). Стадион 1950 жылы ФИФА Әлем чемпионатында өткізілу үшін ашылды, онда Бразилия 16 шілдеде Уругвайдан 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады, сол кездегі рекордтық 173 850 көрермен болды. Бұл аренада 26 рет 150 000 немесе одан да көп көрермен жиналды, ал 100 000-нан астам көрермен 284 рет қатысты. "Флуминенсе" және "Фламенго" клубтары әлі күнге дейін клуб тарихындағы ең көп көрермен жиналған рекордты иеленеді – 1963 жылы әйгілі "Фла-Флу" дербисінде 194 603 жанкүйер клубтарын қолдады. Стадион негізінен Рио-де-Жанейро қаласының ірі футбол клубтарының, атап айтқанда "Флуминенсе", "Фламенго", "Ботафого" және "Васко да Гама" арасындағы матчтар үшін пайдаланылады. Сондай-ақ, стадионда көптеген концерттер мен басқа да спорттық іс-шаралар өтеді. 2007 жылы Панамерикалық ойындардың негізгі алаңы болды, футбол турнирі мен ашылу және жабылу салтанаты осы жерде өтті. "Маракана" стадионы 2013 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогына және 2014 жылғы Әлем чемпионатына дайындық мақсатында жартылай қайта жаңартылды, сондай-ақ ол чемпионаттың бірнеше матчтарын, соның ішінде финалды қабылдады. 2016 жылғы Жазғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарының ашылу және жабылу салтанаты да осы стадионда өтті, ал жеңіл атлетиканың негізгі жарыстары "Эстадио Олимпикода" өтті. Стадион 2020 және 2023 жылғы Копа Либертадорес финалдарын қабылдау үшін де таңдалды.

Атауы

Стадион 1966 жылы Маракана стадионының құрылысын ынталандырған пернамбукалық спорт журналисі, Нельсон Родригестің інісі Марио Фильоның құрметіне аталды. Стадионның кең таралған атауы Маракана өзенінен шыққан, оның бастауы батысқа қарай орманды төбелерде, Рио-де-Жанейроның Солтүстік аймағындағы Тижука және Сан-Кристован сияқты түрлі баирролар (райондар) арқылы бетонмен қапталған еңісті дренажды канал арқылы өтеді. Өзен Мангу каналына құйылып, содан кейін Гуанабара шығанағына ағып түседі. "Маракана" атауы бұл аймақта мекен еткен бір түрлі тоқылдаққа байланысты тупи-гуарани тілінен алынған. Стадион Маракана ауданы құрылмас бұрын салынды, ол бұрын Тижуканың бір бөлігі болған. "Ред Стар" Белград стадионы, "Ред Стар" стадионы, бразилиялық стадионның құрметіне "Маракана" деп аталады. 2021 жылдың наурыз айында Рио-де-Жанейро штатының заң шығарушы органы стадионның атын Эдсон Арантес до Насименто – "Король Пеле" стадионы деп өзгертуге дауыс берді. Эдсон Арантес до Насименто – 82 жастағы футболшының толық аты, ал "Король" португал тілінде "патша" деген мағынаны білдіреді. Атының ресми түрде өзгеруі үшін Рио-де-Жанейро штатының губернаторы мақұлдауы керек.

Құрылыс

1950 жылы ФИФА әлем чемпионатын қабылдау құқығына ие болғаннан кейін, Бразилия үкіметі турнир үшін жаңа стадион салуға кірісті. «Маракана» стадионының құрылысын сол кездегі конгрессмен және қала мэрі генерал Анжело Мендес де Морайстың саяси қарсыласы Карлос Ласерда, шығындары мен стадионның таңдалған орнына қатысты сынға алды. Ол стадионды Жакарепагуаның Батыс аймағында салу қажет деп талап етті. Сол кезде таңдалған жерде теннис стадионы орналасқан еді. Бірақ журналист Марио Фильо бұл жобаны қолдады, соның арқасында Мендес де Морайс жобаны іске қоса алды. Рио-де-Жанейро муниципалитеті 1947 жылы жобалау және құрылыс бойынша конкурсты жариялады, құрылыс шарты инженер Хумберто Менескальға, ал архитектуралық шарты жеті бразилиялық сәулетшіге – Майкл Фельдман, Вальдир Рамос, Рафаэль Гальвао, Оскар Вальдетаро, Орландо Азеведо, Педро Пауло Бернардес Бастос және Антонио Диас Карнейроға берілді. Стадионның құрылысының алғашқы іргетасы 1948 жылғы 2 тамызда салынды. Бірінші әлем чемпионатының 1950 жылғы 24 маусымда өтетіні белгілі болғандықтан, құрылысты аяқтауға екі жылға жетпейтін уақыт қалды. Дегенмен, жұмыс жоспардан қалып қойды, нәтижесінде ФИФА 1934 жылғы әлем чемпионатын ұйымдастырған Италия футбол федерациясының төрағасы Отторино Барассиді Рио-де-Жанейроға көмекке жіберді. Стадионды салуға 1500 адам жұмыстандырылды, ал соңғы айларда тағы 2000 адам қосылды. Стадион 1950 жылы пайдалануға берілсе де, құрылысы толыққанды 1965 жылы ғана аяқталды.

Ашылу және 1950 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

Стадионның ашылу матчы 1950 жылдың 16 маусымында өтті. «Рио-де-Жанейро» командасы «Сан-Паулу» командасын 3:1 есебімен жеңді; Диди стадиондағы алғашқы голды соққан ойыншы атанды. Стадионның басты бөлігі салынып біткенімен, ол әлі де құрылыс алаңындай көрінетін; онда дәретхана мен баспасөз орыны болмады. Бразилиялық шенеуніктер стадион 200 000-нан астам адамды қабылдай алатынын мәлімдеді, ал Гиннестің рекордтар кітабы 180 000 адамға шақталғанын, ал басқа да дереккөздер сыйымдылығы 155 000 адамды құрайтынын көрсетті. Маракана Хэмпден Паркін басып, әлемдегі ең ірі стадионға айналғаны даусыз. Стадионның толыққанды бітпегендігіне қарамастан, ФИФА стадионда матчтар өткізуге рұқсат берді, және 1950 жылдың 24 маусымында алғашқы Әлем Чемпионаты матчы өтті, оған 81 000 көрермен қатысты. Маракана үшін салынған алғашқы матчта Бразилия Мексиканы 4:0 есебімен жеңді, Адемир стадиондағы бәсекелестік ойындағы алғашқы голды соққан ойыншы болды (30-шы минутта). Адемир екі гол соқты, ал Балтасар мен Жайр бір-бір голдан енгізді. Матчты ағылшын төреші Джордж Ридер басқарды. Бразилияның турнирдегі алты матчының бесеуі Мараканада өтті (ал ерекшелігі – Сан-Паулуда Швейцариямен 2:2 есебімен тең ойнаған матч). Соңында Бразилия финалдық кезеңге өтті, онда Уругваймен кездесті (бұл турнирді шешетін финалдық кезеңнің бір бөлігі), бұл 1950 жылдың 16 шілдесінде шешуші матчқа айналды. Бразилияға чемпион болу үшін тең нәтиже жеткілікті болды, бірақ Уругвай ойынды 2:1 есебімен жеңіп, көпшілікті таң қалдырып, үнсіз қалдырды. Отандық жердегі бұл жеңіліс дереу Бразилия тарихындағы маңызды оқиғаға айналды, ол «Мараканазо» (шамамен «Маракананы қирату») деп белгілі болды. Финалдық матчқа ресми түрде 199 854 адам келді, ал нақты қатысушылар саны шамамен 210 000-ға жуық деп есептелді. Қалай болғанда да, бұл футбол матчын көрген ең көп көрермен болып табылады – бұл рекорд, қазіргі кезде көптеген халықаралық матчтар толық отыру орындары бар стадиондарда өткізілетінін ескеретін болсақ, бұзылуы екіталай. Әлем чемпионат кезінде стадионның көп бөлігі жеке орындықтары жоқ трибуналардан тұрды.

The opening match of the stadium took place on 16 June 1950. Rio de Janeiro All Stars beat São Paulo All Stars 3–1; Didi became the player to score the first ever goal at the stadium. While the major part of the stadium was finished, it still looked like a construction site; it lacked toilet facilities and a press box. Brazilian officials claimed it could seat over 200,000 people, while the Guinness Book of World Records estimated it could seat 180,000 and other sources pegged capacity at 155,000. What is beyond dispute is that Maracanã overtook Hampden Park as the largest stadium in the world. Despite the stadium's unfinished state, FIFA allowed matches to be played at the venue, and on 24 June 1950, the first World Cup match took place, with 81,000 spectators in attendance. In that first match for which Maracanã had been built, Brazil beat Mexico with a final score 4–0, with Ademir becoming the first scorer of a competitive goal at the stadium with his 30th minute strike. Ademir had two goals in total, plus one each from Baltasar and Jair. The match was refereed by Englishman George Reader. Five of Brazil's six games at the tournament were played at Maracanã (the exception being their 2–2 draw with Switzerland in São Paulo). Eventually, Brazil progressed to the final round, facing Uruguay in the match (part of a round robin final phase) that turned out to be the tournament deciding match on 16 July 1950. Brazil only needed a draw to finish as champion, but Uruguay won the game 2–1, shocking and silencing the massive crowd. This defeat on home soil instantly became a significant event in Brazilian history, being known popularly as the Maracanazo (roughly translated as "The Maracanã Smash"). The official attendance of the final game was 199,854, with the actual attendance estimated to be about 210,000. In any case, it was the largest crowd ever to see a football game—a record that is highly unlikely to be threatened in an era when most international matches are played in all seater stadiums. At the time of the World Cup, the stadium was mostly grandstands with no individual seats.

Стадионның құрылысы және әлем чемпионатынан кейінгі жылдар

1950 жылғы әлем чемпионатынан бері Маракана стадионы негізінен Рио-де-Жанейро қаласының төрт ірі футбол клубы – «Васко», «Ботафого», «Фламенго» және «Флуминенсе» командаларының ойындарын қабылдап келді. Стадион сонымен қатар көптеген отандық футбол кубогы финалдарына, ең бастысы Бразилия кубогы мен Кариока чемпионатына төрағалық етті. 1954 жылдың 21 наурызында Бразилия мен Парагвай командалары арасындағы матчта жаңа ресми көрермендер рекорды орнатылды – 183 513 билетпен кірген көрермен және 194 603 (177 656 адам) «Фла-Флу» (1963) матчында болды. 1963 жылы стадион басшылары шаршы қақпа тіректерін дөңгелек тіректермен алмастырды, бірақ стадион толықтай аяқталуына тағы екі жыл кетті. 1965 жылы, құрылыс басталғанына 17 жыл өткен соң, стадионның құрылысы аяқталды. 1966 жылдың қыркүйегінде стадионның бастапқыда салынуына үлкен үлес қоскан бразилиялық журналист, публицист, спорт қайраткері және белгілі қоғамдық қайраткер Марио Родригес Фильоның қайтыс болуына байланысты стадион әкімшілігі стадионды оның құрметіне атады: Estádio Jornalista Mário Rodrigues Filho. Дегенмен, «Маракана» деген лақап аты әдеттегі атау ретінде қолданыла берді. 1969 жылы Пеле «Мараканада» 65 157 көрерменнің куәгерлігімен «CR Vasco da Gama» командасына қарсы карьерасындағы 1000-шы голын соқты. 1989 жылы стадион Копа Американың финальдық кезеңінің ойындарын қабылдады; сол жылы Зико «Фламенго» үшін «Мараканада» соңғы голын соғып, стадиондағы голдарының санын 333-ке жеткізді, бұл рекорд 2021 жылға дейін сақталды. 1992 жылдың 19 шілдесінде «Ботафого» мен «Фламенго» командалары арасындағы 1992 жылғы Campeonato Brasileiro Série A финалының екінші матчында стадионның жоғарғы трибунасы құлап, үш көрермен қаза тауып, 50-ге жуық адам жарақаттанды. Осы апаттан кейін стадионның сыйымдылығы айтарлықтай төмендетілді және 1990-шы жылдардың соңында стадион толығымен орындықтармен жабдықталды. Сонымен қатар, 1998 жылы стадион ұлттық мұра ретінде танылды, яғни оны бұзуға рұқсат жоқ. Стадионда ФИФА Клубтар әлем чемпионатының алғашқы финалы «CR Vasco da Gama» және «Corinthians Paulista» командалары арасында өтті, онда «Corinthians» пенальтилер сериясында жеңіске жетті.

Since the World Cup in 1950, Maracanã Stadium has mainly been used for club games involving four major football clubs in Rio — Vasco, Botafogo, Flamengo and Fluminense. The stadium has also hosted numerous domestic football cup finals, most notably the Copa do Brasil and the Campeonato Carioca. On 21 March 1954, a new official attendance record was set in the game between Brazil and Paraguay, after 183,513 spectators entered the stadium with a ticket and 194,603 (177,656 p.) in Fla Flu (1963). In 1963, stadium authorities replaced the square goal posts with round ones, but it was still two years before the stadium would be fully completed. In 1965, 17 years after construction began, the stadium was finally finished. In September 1966, upon the death of Mário Rodrigues Filho, the Brazilian journalist, columnist, sports figure, and prominent campaigner who was largely responsible for the stadium originally being built, the administrators of the stadium renamed the stadium after him: Estádio Jornalista Mário Rodrigues Filho. However, the nickname of Maracanã has continued to be used as the common referent. In 1969, Pelé scored the 1,000th goal of his career at Maracanã, against CR Vasco da Gama in front of 65,157 spectators. In 1989, the stadium hosted the games of the final round of the Copa America; in the same year, Zico scored his final goal for Flamengo at the Maracanã, taking his goal tally at the stadium to 333, a record that still stood as of 2021. An upper stand in the stadium collapsed on 19 July 1992, in the second game of the finals of 1992 Campeonato Brasileiro Série A, between Botafogo and Flamengo, leading to the death of three spectators and injuring 50 others. Following the disaster, the stadium's capacity was greatly reduced as it was converted to an all seater stadium in the late 1990s. Meanwhile, the ground was classified as a national landmark in 1998, meaning that it could not be demolished. The stadium hosted the first ever FIFA Club World Cup final match between CR Vasco da Gama and Corinthians Paulista, which Corinthians won on penalties.

ХХІ ғасыр, жөндеу жұмыстары және 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

2000 жылы 50 жылдығы тойланғаннан кейін стадионда жаңарту жұмыстары жүргізілді, осының нәтижесінде стадионның толық сыйымдылығы шамамен 103 000 адамға дейін артты. 2005-2006 жылдар аралығындағы тоғыз айлық жабылудан кейін, 2007 жылдың қаңтарында стадион қайта ашылды, онда 87 000 орындық бар. 2014 жылғы әлем чемпионатына және 2016 жылғы Олимпиада мен Паралимпиада ойындарына дайындық ретінде 2010 жылы ірі реконструкция жобасы басталды. Екі қабатты конфигурациядағы бастапқы орындықтар бұзылып, оның орнына жаңа бір қабатты орындықтар орнатылды. Стадионның бетоннан жасалған ескі шатыры алынып, оның орнына политетрафторэтиленмен қапталған шыны талшықтың қабыршақты жабыны орнатылды. Жаңа шатыр стадиондағы орындықтардың 95% -ын жабады, бұл бұрынғы конструкциядан өзгеше, онда тек жоғарғы қатардағы орындықтар мен әр сектордың кіреберісінің үстіндегі трибуналар ғана қорғалған болатын. 2000 жылғы ФИФА клубтар чемпионаты үшін трибунадан жоғары орнатылған ескі ложалар реконструкция барысында демонтаждалды. Жаңа орындықтар сары, көк және ақ түстерге боялған, бұл түстер алаңның жасыл түсімен үйлесіп, Бразилияның ұлттық түстерін құрайды. Сонымен қатар, стадионның негізгі фасадының түсі сұр түс ретінде қайта қолданылды. 2013 жылдың 30 мамырында Бразилия мен Англия арасындағы 2 маусымға жоспарланған достық матч, стадионға қатысты қауіпсіздік алаңдауларына байланысты жергілікті судьяның шешімімен тоқтатылды. Бұл матч жаңа Маракана стадионының қайта ашылуын белгіледі.

2016 жылғы жазғы Олимпиададан кейін бұзылу

2016 жылғы Олимпиада мен Паралимпиададан кейінгі айларда стадион тоқтап тұрды, ал 2017 жылдың басында алаңы құрғап, қоңыр дақтармен жабылған, шөбі жоқ, орындықтары жыртылған, терезелері мен есіктері зақымдалған суреттері пайда болды. Жергілікті энергетикалық компанияға 3 миллион реалдық (939 937 АҚШ доллары) қарыз болғандықтан Маракана стадионында электр қуаты өшірілді. Мәселенің түпкі себебі – стадионның иесі, операторы және Рио Олимпиадасын ұйымдастыру комитеті арасында стадионды күтіп ұстау жауапкершілігіне байланысты заңдық тартыс болды. Maracanã SA операторы, Олимпиада комитеті стадионды қанағаттанарлық күйде қайтармады деп мәлімдеді, ал комитет олар жөндеуге тиіс нәрселер Maracanã стадионының жұмысын тоқтатуға себеп болмауы керек дейді. Олимпиададан кейін алты ай ішінде стадиондағы вандализм мен аймақтағы қауіпті тонаулар салдарынан стадионға күнделікті экскурсиялар тоқтатылды. Стадионнан өрт сөндіргіштер, телевизорлар және стадионға атын берген журналист Марио Фильоның қола бюсті сияқты құнды заттар ұрланды.

Жаңа басшылар

2017 жылдың 5 сәуірінде француздық Lagardère тобы Maracanã стадионын басқару туралы келісімге қол қойды. Барлығы, Lagardère концессия аяқталысқанға дейін 500 миллион реалдан астам инвестиция салады, бұл концессияны Odebrecht 2013 жылы жеңіп алған және ол 2048 жылға дейін қолданыста болады. "Folha de São Paulo" газеті хабарлағандай, топ стадионды шұғыл жөндеуге шамамен 15 миллион реал жұмсауы керек деп есептейді. 2013 жылы Odebrecht компаниясының бұрынғы басшылары AEG және бразилиялық миллиардер Эйке Батистаға тиесілі IMX компаниясымен бірлесіп, стадионды 35 жылға басқару құқығын жеңіп алды. Бұл компания бразилиялық құрылыс компаниясы OAS және Амстердам Аренамен байланысты болды. Ол кезде Lagardère бұл тендерде екінші орынды алған еді.

Футболдан басқа іс-шаралар

Жапондық дзюдошы Масахико Кимура мен бразилиялық джиу-джитсушы Хелио Грейси арасындағы танымал вале-тудо жекпе-жегі 1951 жылғы 23 қазанда Мараканада өтті. Сол кезде Бразилияда көптеген адамдар Грейсиді жекпе-жекте жеңу мүмкін емес деп санайтын, ал Кимура жекпе-жектен жеңіліп қалса, Жапонияға оралмайды деп күдіктенді. Кимура гиаку уде гарами тұтқасымен Грейсидің қолын сындырып, техникалық нокаутпен жеңіске жетті, бұл тұтқа кейін BJJ және аралас жекпе-жектерде "Кимура құлпы" деп аталатын болды.

Халықаралық спорттық жарыстар

1980 және 1983 жылдары Бразилия мен КСРО арасындағы волейбол матчтары осы алаңда өтті. Осы волейбол матчтарының біріне 95 мың адам қатысты, бұл әлемдік рекордқа енді. Стадион XV Панамерикалық ойындардың ашылу және жабылу салтанатын қабылдады. Стадион 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының және 2016 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарының ашылу және жабылу салтанатын өткізуге таңдалды; ол өмір бойында бірде-бір жеңіл атлетика (трек және дала) жарысын өткізбеген жалғыз жазғы Олимпиада салтанаттық алаңы болды.

Музыка

Стадионның 30 жылдығын тойлау үшін 1980 жылғы 16 қаңтарда Фрэнк Синатра 175 000 адамның алдында өнер көрсетті. 1983 жылғы 18 маусымда KISS стадионда 137 000 жанкүйер алдында өнер көрсетті, бұл топ үшін рекордтық қатысуды білдірді. Осы концерт және Бразилиядағы тағы екі стадиондағы қосымша концерттерге дейін KISS тобының өзінің ерекше макияжымен соңғы рет сахнаға шығуы 1996 жылы Alive/Worldwide Tour-дың бастапқы құрамының қайта қосылуымен болды. Kiss концерті – Маракана стадионында халықаралық рок-топтың алғашқы ірі өнер көрсетілімі. Тина Тернер мен Пол Маккартни стадионда өнер көрсетіп, Гиннестің рекордтар кітабына енді. Екі концерт те – 1988 жылғы қаңтардағы (Break Every Rule Tour) және 1990 жылғы сәуірдегі (The Paul McCartney World Tour) – тиісінше 180 000-нан астам көрерменді тартты. 1991 жылғы 18-27 қаңтар аралығында стадион Rock in Rio фестивалінің екінші рет өткізілуіне табан тіреп берді. Американдық поп-эстрада жұлдызы Майкл Джексон 1993 жылғы қазан айында Dangerous World Tour аясында осы жерде концерт беруді жоспарлаған, бірақ турды қайта құруға байланысты концерт жойылды. Стинг, Мадонна, The Rolling Stones, Foo Fighters және Пол Маккартни – Мараканада әртүрлі уақытта концерт берген жалғыз халықаралық поп-жұлдыздар. Стинг өзінің Nothing Like the Sun әлемдік турнесін 1987 жылғы 20 қарашада осы стадионда бастады. Шамамен 20 жылдан кейін, 2007 жылғы 8 желтоқсанда ол The Police тобымен бірге қайтадан концерт берді. Мадонна 1993 жылғы 6 қарашада 120 000 көрерменнің алдында Girlie Show концертін өткізді, ал 15 жылдан кейін, 2008 жылғы 14 және 15 желтоқсанда Sticky & Sweet Tour аясында 107 000-нан астам билет сатылды. 1995 жылғы Hollywood Rock фестивалінде ақпан айында стадионда The Rolling Stones тобының екі концерті өтті. Топ 2016 жылғы 20 ақпанда Мараканада қайтадан өнер көрсетті. 2015 жылғы 25 қаңтарда Foo Fighters тобы Sonic Highways World Tour аясында 45 000 көрерменнің алдында Маракана стадионында концерт берді. Бұл стадионды қайта жаңартудан кейін өткен алғашқы музыкалық концерт болды. Топ 2018 жылғы 25 ақпанда Concrete and Gold Tour аясында стадионда қайтадан өнер көрсетті. Пол Маккартни 1990 жылғы 20 және 21 сәуірде The Paul McCartney World Tour аясында екі концерт берді. Отыз үш жылдан кейін Маккартни 2023 жылғы 16 желтоқсанда Got Back турнесінің аясында концерт беру үшін оралды. Rush, Backstreet Boys, Pearl Jam, Coldplay, Фил Коллинз және Роджер Уотерс та осы жерде концерттер берді. Rush тобының 2002 жылғы концерті олардың концерттік альбомы мен DVD-сінде – Rush in Rio – жазылған. Мексикалық RBD поп-тобы да Live in Rio атты DVD-сін осы жерде түсірді. Бразилиялық әртістер де стадионда өнер көрсетті, мысалы Ивете Сангало, Санди & Джуниор, Diante do Trono, Роберто Карлос және Los Hermanos.

To celebrate the 30th anniversary of the stadium, on 16 January 1980, Frank Sinatra performed to a crowd of 175,000. On 18 June 1983, KISS performed for 137,000 fans at the stadium, which marks the record attendance for the band. This and two other stadium shows in Brazil would be the last time KISS would perform in their signature makeup until the reunion of the original lineup at their Alive/Worldwide Tour in 1996. Kiss' concert was the first major performance by an international rock band at Maracanã. Tina Turner and Paul McCartney made the Guinness Book of World Records with performances at the stadium. Both concerts, in January 1988 (Break Every Rule Tour) and April 1990 (The Paul McCartney World Tour), respectively, attracted crowds of over 180,000 people. From 18 to 27 January 1991, the stadium hosted the second edition of Rock in Rio, with Prince, Guns N' Roses, George Michael, INXS, New Kids on the Block and a ha as headliners. American pop singer Michael Jackson planned to perform here in October 1993 as part of his Dangerous World Tour, but the concert was cancelled due to tour restructuring. Sting, Madonna, the Rolling Stones, the Foo Fighters and Paul McCartney are the only international pop stars to have played dates at Maracanã on different occasions. Sting opened his Nothing Like the Sun world tour at the stadium on 20 November 1987. Approximately 20 years later, on 8 December 2007, he performed there again with the Police. Madonna played the venue on 6 November 1993, with the Girlie Show in front of 120,000 people, and then again 15 years later on 14 and 15 December 2008, as part of the Sticky & Sweet Tour, selling over 107,000 tickets. The 1995 edition of the Hollywood Rock festival consisted of two concerts by the Rolling Stones at the stadium, in February. The band performed at Maracanã again on 20 February 2016. On 25 January 2015, Foo Fighters played a concert at Maracanã Stadium during their Sonic Highways World Tour in front of 45,000 people. It was the first music concert held at the stadium since it was rebuilt. The group performed at the stadium again on 25 February 2018, during their Concrete and Gold Tour. Paul McCartney played two shows on 20 and 21 April 1990, as part of The Paul McCartney World Tour. Thirty three years later, McCartney returned to play a show on 16 December 2023, as part of the Got Back tour. Rush, Backstreet Boys, Pearl Jam, Coldplay, Phil Collins and Roger Waters also played the venue. Rush's concert in 2002 is documented on their live album and DVD Rush in Rio. Mexican pop group RBD also played its live DVD, Live in Rio. Brazilian artists have also played at the stadium, such as Ivete Sangalo, Sandy & Junior, Diante do Trono, Roberto Carlos and Los Hermanos.

Әр түрлі

Папа Иоанн Павел II 1980, 1987 және 1997 жылдары стадионда әлеуметтік қызметтер өткізді. Билли Грэм 1960 және 1974 жылдары сол жерде уағыз айтты, ал 1974 жылы бір күндік қатысу рекордтық 225 000 адамды құрап, рекорд орнатты.

2014 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

DateTime (UTC 03) Команда #1НәтижеКоманда #2РаундКөрермендер саны15 маусым 201419:00 2–1 Топ F74,39318 маусым 201416:00 0–2 Топ B74,10122 маусым 201413:00 1–0 Топ H73,81925 маусым 201417:00 0–0 Топ E73,75028 маусым 201417:00 2–0 1/8 финал73,8044 шілде 201413:00 0–1 Ширек финал73,96513 шілде 201416:00 1–0 (а. е. т.) Финал74,738

2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Күн уақыты (UTC 03) Команда #1 Нәтиже Команда #2 Раунд Көрермендер саны16 тамыз 201613:00 0–0 (қосымша уақыт) (3–4 пенальти бойынша) Әйелдердің жартылай финалы70,45417 тамыз 201613:00 6–0 Ерлердің жартылай финалы52,45719 тамыз 201617:30 1–2 Әйелдердің алтын медаль үшін матчы52,43220 тамыз 201617:30 1–1 (қосымша уақыт) (5–4 пенальти бойынша) Ерлердің алтын медаль үшін матчы63,707