Кіріспе

Норвегиялық теңізші және саяхатшы Отто Нойман Кноф Свердруп (31 қазан 1854, Биндал, Хельгеланд – 26 қараша 1930) – норвегиялық теңізші және Арктиканы зерттеуші.

Ерте және жеке өмір

Ол Биндалда фермер Ульрик Фредерик Сюхм Свердруптың (1833–1914) және оның әйелі Петра Нойман Кнофтың (1831–1885) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Георг Свердруп пен Якоб Лив Борх Свердруптың шөбере інісі, Харальд Ульрик пен Йохан Свердруптың екі буын алыс туысы, Якоб, Георг және Эдвард Свердруптың бір буын алыс туысы, Георг Йохан, Якоб, Мими, Лейф және Харальд Ульрик Свердруптың үш буын алыс туысы болды. Ол Йохан Ваалердің жекжат ағасы еді, ал Отто өзінің бірінші туысы Грета Андреа Энгельсчионмен (1866–1937) 1891 жылдың қазан айында Кристианияда үйленді. Оның әкесі Буэйде, Колверейд муниципалитетінде дүниеге келген. Отто тұңғыш ұлы болғандықтан Буэйдегі Свердруп мүліктерінің мұрагері болды. Бірақ ол барлығын кіші ағаларына қалдырып, Биндалдың Обыгдасына, Отто Свердруптың туған жері Харштад шаруашылығына кетті. 1872 жылы, 17 жасында Отто Свердруп Нэрёйге, оның ағасы Сорен өз кемелерімен көлікпен айналысқан Оттерсойға қайтып келді. Свердруп мұнда теңізші болып жұмыс істеуін бастады, ал кейін шетелге теңізге шықты. 1875 жылы ол жолдас емтиханын, ал бірнеше жылдан кейін кеме капитаны емтиханын тапсырды. 1877 жылы Свердруптың ата-анасы Биндалдан Штейнкьердің сыртындағы Трана шаруашылығына көшіп келді. Осы кезде О.Т.Ольсен, Колверейдтегі банктегі мұғалім және қызметкер, сондай-ақ анасының туысы, TRIO бу пароходына ие болды. Свердруп капитан болып тағайындалды. Осы шамада Свердруп Намсоста тұратын адвокат Александр Нансенмен де танысты. Ол Фридтжоф Нансеннің ағасы болды және осылайша Свердруп пен Фридтжоф Нансен бір-бірін танысты.

Еңбек жолы және экспедициялар

Свердруп 1888 жылы Фридтжоф Нансеннің Гренландия арқылы өткен экспедициясына қатысты. 1892 жылы ол Фридтжоф Нансенге кеңесші болды, ал 1893 жылы Свердрупқа кеме басқару құқығы берілді. 1895 жылы ол Нансен Солтүк полюске жетуге тырысқанда кеменің басшылығын өз мойнына алды. Свердруп 1896 жылдың тамызында Свалбард маңындағы мұздан кемені босатып, Скьервойге бет бұрды, ол Нансен Норвегияға жеткеннен кейін 4 күн өткен соң келді. Бұл оқиға Канаданың Арктика аймағында болды. 1899-1902 жылдары ол «Фрам» кемесімен бірге Канаданың Арктикасындағы Эльсмир аралында үш рет қыстады, зерттеулер мен карта жасау жұмыстарын жалғастырды. Нәтижесінде Эльсмир аралының батысында Аксел Хейберг, Амунд Рингнес және Эльф Рингнес аралдары табылды, олар жиынтығында Свердруп аралдары деп аталады. Бұл аймақтың толық картасын оның топографы Гуннар Исахсен жасады, экспедиция нәтижесінде 35 академиялық еңбек жарық көрді. Свердруп 1904 жылы Кубадағы Ориенте провинциясында плантация ашуға тырысқан, бірақ бұл жоба сәтті болмады. Ол 1930 жылдың қараша айында қайтыс болды. 1957 жылы Свердруптың ескерткіші Штенькеерде, ал 1999 жылы оның атымен аталған Отто Свердруп алаңында, Сандвикада орнатылды. Алайда, 1917 жылдың 25 қазанында Ослодағы неміс елшілігіне жолдаған ашық хатында ол Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс суасты қайықтарының шексіз соғыс жүргізуіне наразылық білдіріп, бұл соғыстың салдарынан жүздеген норвегиялық теңізшінің қаза тапқанын айтып, орденін қайтаратынын мәлімдеді. Свердруп орденін қайтарған күні оның әріптесі, зерттеуші Роалд Амундсен де өзінің неміс марапаттарын қайтарды.