Кленг Пеерсон (1783-1865) – норвежский иммигрант, пионер эмиграции в США. Его путешествие в 1824 году положило начало волне норвежской иммиграции. История и биография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кленг Пирсон (17 мамыр 1783 – 16 желтоқсан 1865) – Норвегиядан Америка Құрама Штаттарына эмигрант болған. Оның 1824 жылғы саяхаты келесі жылы 52 норвегиялық эмигрантты тасыған кеменің алға басушысы болды. Бұл кеме Норвегиядан Америка Құрама Штаттарына эмиграцияның негізгі толқынының бастауына себеп болды. Ол норвегиялық-американдық пионер, «Реставрация» норвегиялық кемесімен саяхаттап, Америка Құрама Штаттарына эмиграциялаған алғашқы норвегиялықтар тобына жетекшілік еткен.
Cleng Peerson (17 May 1783 – 16 December 1865) was a Norwegian emigrant to the United States; his voyage in 1824 was the precursor for the boat load of 52 Norwegian emigrants in the following year. That boat load was a precursor for the main wave of Norwegian immigration to the United States. He was a Norwegian American pioneer who led the first group of Norwegians to emigrate to the United States, traveling on the Norwegian sloop Restauration.
Өмірбаян
Кленг Пирсон Норвегияның Рогаланд графтығындағы Тайсвер қауымына жақын жерде Клейн Педерсен болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Педер Ларссон (1755–1841) және Ингер Шюрсдоттер (1744–1814) болды. Кленг Пирсон Тайсвердегі Хестаммар шаруашылығында өсті, бірақ сол аудандағы Лервик шаруашылығында туған. 1821 жылы ол алғаш рет Ставангердегі діни қауымның өтінішімен АҚШ-қа сапар шекті. Бұл қауым көбінесе квакерлерден және гаугеандардан тұрды, екі топқа да неміс раппиттерінің сенімдері әсер еткен.
Cleng Peerson was born Klein Pedersen near the community of Tysvær in the county of Rogaland, Norway. His parents were Peder Larsson (1755–1841) and Inger Sjursdotter (1744–1814). Cleng Peerson grew up on the farm Hesthammar in Tysvær, but was born on the farm Lervik in the same district. In 1821, he first traveled to the United States at the request of a religious community in Stavanger. This community was made up principally of Quakers, together with Haugeans, both groups having been influenced by the beliefs of German Rappites.
Иммиграция
1824 жылы Пирсон Норвегияға қайтып келгенде, бір топ адам көшіп кетуге шешім қабылдады. Пирсон олардың келуіне дайындық жасау үшін Америкаға оралды. Кленг Пирсон 1825 жылғы 9 қазанда Нью-Йоркке келген иммигранттарды күтіп алды. Олар Нью-Йорктің солтүстігіне көшіп, Рочестерден солтүстік-батысқа қарай 56 шақырым жердегі Кендалл қалашығына қоныстанды, ол Оклахома округінде, Онтарио көлінің жанында орналасқан. Бұл елді мекен арқылы өтетін жол бүгінде Норвегия жолы деп аталады. 1834 жылы Кленг Пирсон қоныс аударушылар тобын Иллинойс өзенінің бойындағы Фокс өзені аңғарындағы шағын елді мекенге жетекшілік етті. Иллинойс штатының ЛаСалле округіндегі Норвегия қауымдастығында 1934 жылы Норвегиялық қоныстанушылар ескерткіші ашылды. 1838 жылдан бастап Пирсон Норвегияға бірнеше рет қайтып келді. 1840 жылы Пирсон Айова штатының оңтүстік-шығысындағы Ли округіне қарасты Монтроуз қалашығындағы Сугар Крикке қоныстанды. Кленг Пирсон 1840 жылғы АҚШ халық санағында қоныстанушы ретінде тіркелді. Ол мұнда бірнеше жыл, соның ішінде 1840-1847 жылдар аралығында өмір сүрді. 1847 жылы ол Иллинойс штатының Генри округіндегі Бишоп Хилл колониясындағы швед иммигранттары қоғамына қосылды, оны секта жетекшісі Эрик Янсон құрған болатын. 1854 жылы Техас штатының заң шығарушы органы Пирсонға Техас штатының Боск округіне қарасты Клифтоннан батысқа қарай жер берді. Пирсон 1865 жылы қайтыс болғанға дейін осы жерде өмір сүрді және Кранфилс Гаптағы Құтқарушымыздың лютеран шіркеуінің маңындағы зиратқа жерленді.
In 1824, when Peerson came back to Norway, it was decided that a group should emigrate. Peerson returned to America to prepare for their arrival. Cleng Peerson met the immigrants when they landed in New York on October 9, 1825. They moved to northern New York, settling about 35 mile (56 km) northwest of Rochester in the town of Kendall, near Lake Ontario, in Orleans County. The road that ran through this settlement is today known as Norway Road. In 1834, Cleng Peerson led a group of settlers to a little settlement on the Illinois River, in the Fox River Valley. The community of Norway in LaSalle County, Illinois is the site of the Norwegian Settlers Memorial which was dedicated in 1934. Starting in 1838, Peerson returned to Norway several times. By 1840, Peerson had settled in Sugar Creek in Montrose Township, Lee County in the southeastern part of Iowa. Cleng Peerson was listed in the United States census records as a settler in 1840. He lived here for several years, including the period 1840–47. In 1847, he joined the Swedish immigrant society at Bishop Hill Colony in Henry County, Illinois, which had been founded by sect leader Erik Janson. During 1854, the Texas State Legislature granted Peerson of land west of Clifton, in Bosque County, Texas. Peerson lived here until his death in 1865 and was buried in the cemetery by Our Savior's Lutheran Church in Cranfills Gap.
Жеке өмір
Пирсон 1807 жылы Швецияда туған жесір Ане Катрин Селингерге (1749–1831) үйленді. Кейін ол 1846 жылы Швециядан көшіп келген Мария Шарлотта Дальгренге (1809 – шамамен 1849) үйленді.
Peerson married the Swedish born widow Ane Cathrine Saelinger (1749–1831) in 1807. He later married Maria Charlotta Dahlgren (1809 – ca. 1849) who had emigrated from Sweden in 1846.
Мұра
1947 және 1975 жылдары Кленг Пирсон Норвегия пошта маркаларында сомдалған. 1982 жылы Норвегия королі Олаф V Кленг Пирсонның туғанына 200 жыл толуына байланысты Техас штатына сапар жасады. Кленг Пирсон зерттеу кітапханасы және Кленг Пирсон институты екеуі де Техас штатының Клифтон қаласында орналасқан. Тисвер муниципалитеті Кленг Пирсон орталығын құру жоспарларын жариялады.
In 1947 and 1975, Cleng Peerson was featured on Norwegian postage stamps. During 1982, King Olav V of Norway visited Texas in recognition of the 200th anniversary of the birth of Cleng Peerson. Cleng Peerson Research Library and Cleng Peerson Institute are both located in Clifton, Texas. Tysvær municipality has announced plans for the Cleng Peerson Center.
Әдебиетте
Альфред Хоугтың «Кленг Пирсонның нағыз сағасы» романдары (Джон Вайнсток пен Турид Сверре аударған, Карл В. В. Соренсонның алғы сөзімен, Техас Норвегиялық қоғамының Арнайы жобалар комитеті, 1982) Кленг Пирсонның өмірі мен дәуірі туралы. Үш томдық серия 1961-1965 жылдары «Gyldendal Norsk Forlag» норвегиялық баспасында жарық көрді.
The True Saga Of Cleng Peerson are novels written by Alfred Hauge (translated by John Weinstock and Turid Sverre. foreword by Carl W. W. Sorenson. Special Projects Committee, Norwegian Society of Texas; 1982) about the life and times of Cleng Peerson. The three volume series were published in Norwegian between 1961 and 1965 by Gyldendal Norsk Forlag.
Басқа дереккөздер
Де Пеллис, Марио С. Кленг Пирсон және норвегиялық иммиграцияның қоғамдық-ұйымдық негізі (Норвегиялық американдық тарихи қауымдастығы. 2I том: 136-бет) Lovell, Odd S. (2015) Көк мұхиттың ар жағынан: Ерте норвегиялық иммигранттардың сағасы (Minnesota Historical Society Press)
De Pellis, Mario S. Cleng Peerson and the Cummunitarian Background of Norwegian Immigration (Norwegian American Historical Association. Volume 2I: Page 136)
Lovell, Odd S. (2015) Across the Deep Blue Sea: The Saga of Early Norwegian Immigrants (Minnesota Historical Society Press)