Кіріспе

Норвегиялық отбасы Ослодан
Хенрик Ибсенге байланысты норвегиялық Паус отбасы

Паус отбасы – 16 ғасырда Осло элитасының мүшелері ретінде танылған және ғасырлар бойы Норвегияның "әкімшілер аристократиясына" жатқан, мемлекеттік шіркеудің дін қызметкерлері, судьялар және басқа да жоғары мемлекеттік лауазымдарды иеленген, әсіресе Жоғарғы Телемарк аймағындағы отбасы. Кейіннен отбасы мүшелері кемешілік, болат өндірісі және банк ісіне қатысты. Отбасы Хенрик Ибсенмен тығыз байланысымен ерекше танымал. Ослодан шыққан екі бауыр – дін қызметкерлері Ханс (1587–1648) және Педер Повелссон Паус (1590–1653) отбасының ең ерте белгілі аталары болып саналады. С. Х. Финне Грённ өзінің "Слектен Паус" кітабында отбасының тарихын тағы екі буынға дейін, 1570 жылы қайтыс болған Ханс Олуфссонға дейін жегізді. Ол сол кездегі Норвегиядағы ең жоғары мәртебелі рыцарь атағын алған патшалық дін қызметкерінің жоғары лауазымды мүшесі болды. Көптеген отбасы мүшелері дін қызметкерлері, судьялар және басқа да мемлекеттік лауазымдарда қызмет еткен, ал мемлекеттік және шіркеулік лауазымдар ұзақ жылдар бойы отбасы мүшелеріне мұрагерлікпен берілген. Мысалы, Жоғарғы Телемарк аймағының бас судьясы лауазымын 106 жыл бойы (1668–1774) отбасы мүшелері үздіксіз иеленген және мұрагерлік жолмен беріліп келген. 18 ғасырдың соңынан бастап отбасы мүшелері Скиен және Драммен порттарында кеме капитандары, кеме иелері, бай саудагерлер және банкирлер ретінде танымал болды. 19 ғасырдан бастап бірнеше отбасы мүшелері Христианияда болат өнеркәсібінде көзге түсті, ал басқалары Драммен және Ослода Paus & Paus өнеркәсіптік компаниясын құрды. Отбасы мүшелері сонымен қатар Норвегияның ең ірі кеме компаниясы Wilh. Wilhelmsen сияқты бірнеше ірі компанияларға иелік етті немесе бірлесіп иеленді. 20 ғасырдың басынан бері отбасы мүшелері Швецияда жартылай ондаған елдiк және қамалдарға иелік етеді, оның ішінде Сёдерманландтағы Херреста және Нэсбюхольм елдiк үйлерi әлі күнге дейін отбасының меншiгінде; Херреста/Нэсбюхольм тармағы Лев Толстойдың соңғы тірі немересі Татьяна Толстой Паустың ұрпағы. Папаның жеке кеңесшісі және Норвегияның ең ірі ағаш компанияларының бірінің мұрагері Кристофер Тоструп Паус 1923 жылы Папа Пий XI-ден граф атағын алды, ол Паустың классикалық мүсіндер жинағын Ұлттық галереяға сыйлады. 19 ғасырда Үндістандағы Пауспур ауылы отбасының құрметіне аталды. 19 ғасырдан бастап Италия мен Австро-Мажарстанда тұратын отбасы мүшелері өздерінің тегін de Paus немесе von Paus деп атады. Отбасының ең танымал ұрпағы – драматург Хенрик Ибсен. Оның ата-анасы екеуі де туғандық немесе әлеуметтік жағдайға байланысты отбасымен байланысты болды. Паус отбасы арқылы Ибсеннің ата-анасы "жақын туыстар" ретінде тәрбиеленді. Ибсен кейіпкерлеріне отбасы мүшелерінің есімдерін берді немесе олардың үлгісімен жасады. Ибсеннің бірнеше драмаларындағы эпизодтар мен мотивтер – әсіресе «Пир Гинт», «Жілектер», «Халық жауы», «Жабайы қаз», «Росмерсхольм» және «Хедда Габлер» – Паус отбасының дәстүрлерінен және 19 ғасырдың басындағы Оле Паус пен Хедевиг Кристин Паустың үйлерінде болған нақты оқиғалардан шабыт алды. Паус отбасы Ибсен туралы зерттеулерде маңызды орын алады, ал Йон Найгаард «Жоғарғы Телемарк, Паус отбасы» рухымен «әкімшілердің жаңа пуритандық мемлекетінің» пайда болуы Ибсеннің туындыларындағы маңызды тақырып екенін айтады. Қазіргі отбасы мүшелеріне трубадур Оле Паус және оның ұлы, композитор Маркус Паус жатады. Отбасы мүшелері Норвегияда, Швецияда, Данияда, Ұлыбританияда және Швейцарияда тұрады. Тарихы барысында отбасы мүшелері көптеген мөрлер мен гербтерді пайдаланған, соның ішінде 1661 жылғы Егемендік туралы заңдағы Повел Паустың мөріндегі сергектік күзетудегі кран және 19 ғасырдан бері қолданылып келе жатқан алтын жұлдызды бұқаның басы.

14 және 15 ғасырлардағы Ослодағы Паус атауы

Паус есімі Ослода 14 және 15 ғасырларда белгілі болды және оны 16 ғасырдан бері тіркелген отбасы сияқты шағын элиталық әлеуметтік топқа жататын адамдар қолданды. Паусинн ("Паус") шаруашылығы ортағасырлық Ослоның бір бөлігі болған "қалалық шаруашылықтардың" бірі болды және 1324 және 1482 жылдар аралығында айтылды, ол қала элитасына жататын адамдарға тиесілі болды. Паус сонымен қатар 14 және 15 ғасырлардағы Ослодағы немесе оның айналасындағы бірнеше адамның аты ретінде қолданылады, олар туысқан болып көрінеді және жақын маңдағы Нес қаласында маңызды мүлікке ие болды. Ортағасырлық Ослода Паус есімді ең танымал адам – Николас Сигурдссон Паус, ол 1347 жылы, қалаға қара өлім жеткенге дейін, Ослоның заңгері ретінде еске алынады. Патшалықтың барлық аймағында он шақты заңгер болды, олар ақсүйектердің құрамына кірді. Николас Паустың қолданған екі мөрі Дания, Норвегия және герцогтықтардағы асыл отбасылар энциклопедиясына енгізілген (1782–1813 жылдары жарияланған). Орта ғасыр тарихшылары П. А. Мунк, Александр Бугге және Эдвард Булл Паусиннның Николас Паустың немесе оның отбасының мүшесінің құрметіне аталған болуы мүмкін деп болжады. Орта саксон/орта голланд тіліндегі есімнің дыбыстық ерекшеліктеріне сүйене отырып, олар отбасының төменгі неміс/голланд тегінен шыққандығын айтты және Паус отбасы ортағасырлық Ослодағы ықпалды иммигрант отбасы болғанын жазды. Отбасы 12 немесе 13 ғасырда Солтүстік Германиядан немесе Нидерландыдан саудагерлер ретінде көшіп келген болуы мүмкін. Генеалог С. Х. Финне Грённ жас отбасының есімінің Николас Паустың және оның отбасының есімінен, сондай-ақ Паусинн қалалық шаруашылығынан шыққан деп болжады, өйткені Паусинннің соңғы айтылуы мен қазіргі отбасының есімімен белгілі болған алғашқы ата-бабаларының тууы арасында бір ғасыр ғана уақыт өтті. Дегенмен, отбасы тікелей тектік байланыс арқылы емес, керісінше, мысалы, Паусиннен есімді алған болуы мүмкін. Өзін 14 ғасырлық отбасымен байланысты санайтын қазіргі отбасы 19 ғасырдың соңында Николас Паустың 1330 жылғы мөрінің (өзі 18 ғасырдан бастап) интерпретациясын өз гербі ретінде қабылдады. Ханс Олуфссонның әкесінің аты Олуф болған, оны оның әкесінің атынан білуге болады. Ханс Олуфссонның патшалық дін қызметкері болуына байланысты, оның отбасының жоғары мәртебелі екені анық. Норвегиядағы көптеген канондар сол кездегі төменгі ақсүйектерден таңдалды және әдетте шетелдегі университеттерде оқыды, бұл әдетте тек бай отбасылар үшін ғана мүмкін болды. Ханс Олуфссон 1545 жылы Реформациядан кейін Осло соборымен біріктірілгенге дейін Әулие Мария шіркеуінің каноны және оның соборлық бөлімінің мүшесі болды. Әулие Мария шіркеуі сол кезде Норвегияның үкіметінің орны ретінде күшті саяси институт болды, өйткені оның провосты сонымен қатар Норвегияның канцлері болды, ал канондардың бірі вице-канцлер болып тағайындалды. Оның дін қызметкерлері 1300 жылғы корольдік жарлық бойынша Норвегияның Хакон V-і жарлыққа сәйкес биліктегі жоғары аристократиялық дәрежеге ие болды, канондар рыцарьлық дәрежеге ие болды (1308 жылдан бері Норвегиядағы ең жоғары ақсүйектік дәреже) және оларға маңызды артықшылықтар берілді. Ханс Олуфссон өмір бойына иелік етуге берілген пребендке ие болды, ол Әулие Мария алтарының лектор астындағы пребенді, сондай-ақ Дильвик пребенді деп белгілі болды, ол Шығыс Норвегиядағы 43 шіркеу мүлкінен (36 худер, тері) түсетін кірісті қамтыды. 1545 жылдан кейін Ханс Олуфссон Осло соборында діни қызметкер болып қызмет етті, бірақ Әулие Мария шіркеуінің иелігінде болған пребендін сақтап қалды. Ол 1570 жылдың 17-18 қыркүйегіне қараған түні қайтыс болды және 19 қыркүйекте Осло соборында жерленді. Оның қайтыс болуынан кейін, оның пребенді Осло гуманисі және кейіннен Осло епископы болған Йенс Нильссонға өтті. Магнус Броструп Ландстад Повел Педерсон Паусты Реформациядан кейінгі Норвегияда католик әдет-ғұрыптарын сақтаған білімді және ізгі діни қызметкер ретінде сипаттайды. Латын тілін жақсы білетін ол әкесі туралы латынша өлең жазып, балаларына жеке білім берді. Оның он баласының арасында Квитесейдтегі приход пасторы Ханс Паус (1656–1715) және Жоғарғы Телемарктағы аудандық судья Корнелий Паус (1662–1723) болды, олардан отбасының екі тірі негізгі тармағы тарады. 17 және 18 ғасырларда Жоғарғы Телемарк округінің судьясы лауазымы 106 жыл және төрт буын бойы отбасы бойынша мұрагерлік жолмен берілді.

Скиен саласы

Скиен тармағы Үстіргі Телемарк аудандық судьясы Корнелиус Паустың (1662–1723) ұрпағы. Ол өзінің алдыңғысы, аудандық судья Жорген Хансен Равн мен Маргрете Фредриксдаттер Бломның (1650 жылы туған) қызы Вальборг Равнға (1673–1726) үйленді. Оның қайын атасы 1668 жылы округтік судья болып тағайындалды және 1696 жылы қайын ұлының пайдасына орнынан бас тартты. Олар Джоанна Паустың (1723–1807), Раабьйглагеттің провосты Йохан Кристофер фон Коссқа (1725–1778), Жоғарғы Телемарк орман инспекторы Корнелиус Паустың (1726–1799) және Катрина (Меда Май) Паустың (1741–1776) ата-анасы болды. Корнелиус Паус 1788 жылы Лардалдағы бұрынғы аудандық судьяның фермасы Хаатветті сатты және Скиенге көшті, онда 1799 жылы күйеу баласы Йохан Андреас Алтенбургтың үйінде қайтыс болды. Ол Кристин Фалькке үйленген және Оле, Марта және Хедевиг Паустың әкесі болды, олардың барлығы Скиенде қоныстанды. Марта Паус (1761–1786) кеме иесі және ағаш саудагері Ханс Дженсен Бломға (1757–1808) үйленді, оның ұрпақтарының арасында жоғары сот судьясы Кнут Блом бар. Хедевиг Кристина Паус (1763–1848) кеме иесі және саудагер Йохан Андреас Алтенбургке үйленді, олар драматург Генрик Ибсеннің аналық ата-аналары болды. Олардың ұрпақтарының арасында премьер-министр Сигурд Ибсен, кинорежиссер Танкред Ибсен және актриса Беате Биль бар. Оле Паус (1776–1855) 1798 жылы Скиеннің азаматы болды және оның көптеген ұрпақтары бар. Ол бай саудагер Кнуд Плеснер мен Мария Каллдың қызы Иоханна Плеснерге үйленді, ол бұрын кеме капитаны Хенрих Ибсенге (Генрик Ибсеннің атасы) үйленген болатын. Оле Паус пен Йоханна Плеснер адвокаты Хенрик Йохан Паустың (1799–1893), судья, судья, парламент мүшесі және Брацберг губернаторы Кристиан Корнелиус Паустың (1800–1879) және саудагер және кеме иесі Кристофер Блом Паустың (1810–1898) ата-анасы болды. Оле Паус Кнуд Ибсеннің де өгей әкесі болды. Генрих Ибсен 1882 жылы Георг Брандеске жазған хатында Паустың отбасы оның өскен жері Скиен порты қаласына үстемдік еткен патрициандық отбасылардың бірі болғандығын атап өтті. Эльверумдағы Эстерхауг үйіне бірнеше жыл бойы ие болған адвокат Хенрик Йохан Паус, округтің бас дәрігері (amtsfysikus) Кристиан Линтруптың қызы Софи Линтрупқа үйленді. Олар майор және соғыс комиссары Йохан Альтенборг Паустың (1833–1894) ата-анасы болды, ол ағаш саудагерінің қызы Агнес Тострупқа үйленді. Олар жер иесі, өнер жинаушы, қайырымдылықшы, папалық камералы және Мальталық рыцарь Кристофер Тоструп Паустың (1862–1943) ата-анасы болды, ол отбасының Tostrup & Mathiesen компаниясының үлесінің көп бөлігін мұра етті және Швецияда Тристорп пен Херреста иеліктеріне ие болды. Католицизмге айналған Кристофер Тоструп Паусқа 1923 жылы 25 мамырда Рим папасы Пий XI тұқым қуалайтын граф атағын берді және 1924 жылы Ointroducerad Adels Förening-ке қосылды, осылайша Швецияның таныстырылмаған дворяндық құрамына кірді. Ол 1943 жылы баласыз қайтыс болды. Хенрик Йохан Паустың ұрпақтарының арасында британдық дипломат Кристофер Линтруп Паус (д. 1881), Қоғамдық жолдар дирекциясының директоры Ханс Вангенстен Паус (д. 1891) және Иран, Бразилия және Мексика елшісі Торлейф Линтруп Паус (д. 1912) бар. Кристофер Блом Паус темір және болат сатушысы, фабрика иесі және банкир Оле Паустың (1846–1931) және инженер Карл Людвиг Паустың (1856–1953) әкесі болды. Оле Паус Биргитт Халвордин Шоумен (Хальвор Шоудың туысы) үйленді, олардың балалары Марта Мари Паус (д. 1876), тарихшы Отто фон Мунте аф Моргенштиерне, бизнесмен Кристофер Блом Паус (1878–1959), Бас консул, бизнесмен және иемденуші Торлейф Паус (1881–1976), Эльза Маргрете Паус (д. 1885), бизнесмен Николай Ниссен Паусқа (оның алыс туысы) және бизнесмен Тригве Андвордқа (1888–1958) үйленген Фанни Паусқа (1888–1971) үйленді. Кристофер Блом Паус (туған. 1878) - бизнесмен Пер Кристиан Корнелиус Паустың әкесі, оның алыс туысы Хедевигке, Эсвикен елімін иеленген Ведл-Жарлсберг графесі мен Даниялық заңгер және папалық камералиан Гуннар Гарт Грюнерге (1903–93) үйленген Эльза Биргитт Паустың әкесі. Пер мен Хедевиг Корнелия Паустың, бизнесмен Педер Николас Паустың және бизнесмен Кристофер Паустың ата-анасы болды, Вильгельмсен кеме компаниясының иесі. Олардың қыздары дизайнер Понтин Паус және Олимпия Паус; Понтин - Sotheby's төрағасы Гарри Примроуздың, Лорд Далменидің, Розебери графлығының мұрагері, ал Олимпия - бұрынғы Кембридж Аналитикасының бас директоры Александр Никске үйленген. Торлейф Паус Норвегияның Венадағы бас консулы болды, екі зауыты болды және Швециядағы Квесарум қамалының иесі болды. Ол Элла Стайнға және екінші рет графша Элла Молтке Глюкштадтқа тұрмысқа шыққан. Ол генерал-майор Оле Отто Паустың әкесі, трубадур Оле Паустың әдесі және композитор Маркус Паустың шөбересі болды. Эльза мен Николай Ниссен Паус жер иесі Аксель Лёвенскиольдқа үйленген Люси Паустың және елші Генрик Андреас Брохқа үйленген Фанни Паустың ата-анасы болды.

Herresta филиалы

Карл Людвиг Паус (1856 ж.т.) – 1938 жылы Швецияның Сёдерманланд округіндегі ең ірі иеліктердің бірі – Херрестаны өзінің туысы, граф Кристофер Тоструп Паустан сатып алған жер иесі Герман Кристофер Паустың (1897–1983 жж.) әкесі болды. Ол Лев Толстойдың немересі, графша Татьяна Толстойға үйленген. Олардың ұрпақтары Швецияда бірнеше иелікке ие және отбасының Херреста тармағын құрайды. Бүгінде Херрестаны олардың немересі Фредерик Кристоферсон Паус басқарады. Кристофер Тоструп Паустың 17 ғасырға дейінгі көптеген отбасылық портреттері болған, олар Херрестадан табылған, соның ішінде Наполеон соғыстарынан кейін жасалған Альтенбург және Паус отбасыларының мүшелерінің силуэттері де бар. Олардың арасында Хенрик Ибсеннің ата-анасының жалғыз суреті – Маричен Альтенбург та бар.

Драммен филиалы

Драммен тармағы Ханс Паустың (т. 1656) ұрпағы. Ол Жоғарғы Телемарк провосты Амунд Морландтың (1624–1700) қызы, Боргестад иелігінің иегерлері Кристен Андерсен мен Энн Гундерсдаттердің немересі Сюзанна Морландқа (1670–1747) үйленген. Ханс Паус әйелінің туысы Анн Клаусдаттер туралы «Столт Энн» өлеңін жазды, ол Норвегияда диалектте жазылған алғашқы өлең ретінде танымал. Олардың ұлы Педер Паус (1691–1759) 1723 жылы ағасы Корнелиустың орнын басып, Жоғарғы Телемарк округінің судьясы болды, ал 1751 жылы оның ұлы Ханс Паус (1720–1774) оны алмастырды. Педер Паус алғашқы некесінде Данияда туған Катрин Медея Мей Хермансдаттер Аренценге (1736 жылы қайтыс болды) үйленді, ол Копенгагеннің солтүстік-батысындағы Өлстед шіркеуінің пасторы Герман Аренценнің қызы және Арент Бернцен мен Сорен Нильсен Мейдің немересі болды. Екінші некесінде ол өзінің туысы Хедвиг Колдевин Корнелиусдаттер Паусқа үйленді. Ханс Паус, бірінші некеден туған ұлы, Данияда туған Андреа Яспара Ниссенге (1725–1772) үйленді, ол капитан Николай фон Ниссен мен Кристинс Гроллдың қызы және Данияның көптеген жер иелері отбасыларының мүшесі болды. Олардың көптеген ұрпақтары бүгінгі күнге дейін Ниссен отбасының атымен аталады. [[Файл:Susanne Morland.jpg|thumb|left|Сюзанна Паус (1685, Герреста)] Ежелгі заманда крандар ұйықтар алдында біреуін күзетке тағайындайды деген аңызды Плиний Ескір жазған. Күзетші тырнақтарында тас ұстап, ұйықтап қалса, тас түсіп, қалған тырналарды оятатын болған. Ханс Крагтың «Norsk heraldisk mønstring» атты еңбегінің бірінші томында отбасы мүшелері қолданған екі елтаңба келтірілген: Povel Paus ұлы, Жоғарғы Телемарк округінің судьясы Корнелиус Паус (1662–1723) жабайы адам бейнеленген елтаңбаны, ал Корнелиустың сіңілісі және судьялық қызметін жалғастырған Педер Паус (1691–1759) жыланның үстінде тұрған зәйтүн бұтағымен көгершін бейнеленген елтаңбаны қолданған. Қазіргі заманғы елтаңба 19 ғасырдың соңында қабылданды, ол 18 ғасырда Осло заңгері Николас Паустың 1330 жылғы мөрiнiң интерпретациясына негізделген. Кейіннен ол Норвегияның 20 ғасырдың ең көрнекті геральдикалық суретшісі Халлвард Треттебергтің қазіргі дизайнымен толықтырылды. Треттебергтің «Norske By og Adelsvåben» кітабында ол «қызыл түсті, күміс бұқаның мойны бар, жоғарғы оң жағында алтын алтыбұрышты жұлдыз» деп сипатталған. Бұл елтаңба Кристофер Паустың патенттік қағазында да қолданылады.

Атауы

Паус есімі Ослода 14 ғасырдан бері белгілі, әсіресе Ослоның заңгері Николас Паус (1329–1347 жж. есімдерде кездеседі) және ортағасырлық Ослоның «қалалық шаруашылықтарының» бірі – Паусин (1324–1482 жж. есімдерде кездеседі) ретінде танымал. Генеалог С. Х. Финне Грённ қазіргі әулеттің атының 14 және 15 ғасырлардағы Ослода Паус есімді тұлғалардан (көбінесе Паус деп жазылған, бірақ кейде Пау, Пафуе немесе басқа ұқсас жазулар) және/немесе Ослодағы Паусин шаруашылығынан шыққандығын болжады, бұл шаруашылық, әлдебір себеппен, олардың құрметіне аталған болуы мүмкін. 13 ғасырдан бастап Ослодағы саудагерлер мен шеберлердің көп бөлігі Солтүстік Германиядан немесе Төмен елдерден келген иммигранттар еді. Орта ғасыр тарихшылары П. А. Мунк, Александр Бугге және Эдвард Булл атының Орта саксон/Орта голланд тіліндегі *паус* (paues, pauwes және басқа да жазулар) сөзінен шыққандығына сенді, ол лақап есім ретінде немесе дін қызметкерінің атағы ретінде қолданылған. Бұл сөз грекше πάππας ("әке") сөзінен туындаған және Папа сөзімен этимологиялық байланысты. *Norsk etternamnleksikon* (2000) [Норвегиялық тегтер энциклопедиясы] да атының Орта саксон/Орта голланд тіліндегі *paus* сөзінен шыққандығын түсіндіреді. Норвегияда тегтер соңғы уақытқа дейін кеңінен қолданылмады және 16 және 17 ғасырларда сирек қолданылды. Сондықтан, әулеттің ең ерте белгілі ата-бабалары көбінесе жеке есімдер мен әкесінің атын қолданды. Дегенмен, Паус есімінің кейбір жағдайларда осы ата-бабалар үшін қолданылғаны құжатталған; 1644 жылы бұл есім грек тілінде Ульрих Балк баспасында Франкер университетінде жарияланған сөйлеуде қолданылды, онда Андерс Ханссон Паус (1622 ж. т.) әкесі Иоганн Паулинус Паузиусқа (яғни Ханс Повельссон Паус, 1587 ж. т.) және оның білімі үшін төлем жасаған тағы төрт меценатқа (канцлер Йенс Бжелке, Бжелкенің күйеу баласы Стэн Виллумсен Розенвинг, Даниэль Бильдт және Осло епископы Олуф Босен) алғыс айтты. Көшірмесі Дания Корольдік кітапханасында сақтаулы. Әулет мүшелерінің кейбіреулері 19 ғасырдың көп бөлігінде Паусс деп жазды, бірақ ғасыр тобында ескі Паус жазуына қайта оралды.

Генрих Ибсен пьесаларында

Баяу саусақ Альтенбург пен Паус отбасыларының мүшелерінің силуэті; оң жақта Генрих Ибсеннің анасы Марихен Альтенбург. Силуэт Хенрик Йохан Паустың немересі Кристофер Тоструп Паусқа тиесілі (солдан екінші), және Ибсеннің ата-анасының жалғыз суреті. Хенрик Ибсеннің Паус отбасымен, ата-анасының ең жақын туыстарымен қарым-қатынасы күрделі болды, және оның ата-анасы екеуі де биологиялық немесе әлеуметтік жағынан осы отбасымен байланысты болды. Паус отбасы Ибсен туралы зерттеулерде жиі кездеседі, ал Джон Найгаард «Үстіңгі Телемарк, Паус отбасы» рухымен «шенеуніктердің жаңа пуритандық мемлекетінің» пайда болуы Ибсеннің шығармаларындағы маңызды тақырып екенін айтады. «Габлер» пьесасының алғашқы нұсқасында Ибсен «Мариан Ризинг» деген атты қолданған, бұл оның әйелі Мариан Паустың есімі, бірақ кейіннен кейіпкердің атын «Жулиан Тесман» деп өзгертті, ал соңғы нұсқадағы оның жылы бейнесі де әйелінен алынған. Оның туысы Кристиан Корнелиус Паус, Скиендегі сот судьясы, полиция бастығы және аудандық судья болған, «Халық жауы» пьесасындағы Питер Стокманның кейіпкеріне шабыт көзі болды; олар екеуі де Телемарктан шыққан нағыз Стокманн отбасының ұрпақтары.

Цитата

"Паузалар өлгенде, олар өледі, бірақ менің есім қалады." (Кнуд Ибсен, Хенрик Ибсеннің әкесі, өзінің банкроттығынан кейін туыстары туралы айтқан.)