Кіріспе

Racionais MC's – Бразилияның Сан-Паулу қаласындағы хип-хоп тобы. 1988 жылы құрылған бастапқы құрамына Мано Браун, Айс Блю, Эди Рок және DJ KL Jay кірді. Топ мүшелерінің әрқайсысы Сан-Паулудың төңірегіндегі фавелалардан шыққан. Олардың өлеңдері әлеуметтік әділдік тақырыбын қылмыстық бейнелермен үйлестіреді, бұл бразилиялық рэп музыкасына тән көңіл көтеріңкілік пен идилликалық атмосферадан мүлдем өзгеше. Racionais MC's көбінесе Бразилияның ең маңызды рэп тобы деп есептеледі.

Зимбабве жылдары (1988-1995)

Racionais MC алғаш рет 1988 жылы Zimbabwe Records лейблінің Consciência Black (Қара ар-ождан) жинағында пайда болды. Олардың "Pânico na Zona Sul" ("Оңтүстік аймақтағы үрей") және "Tempos Difíceis" ("Қиын уақыттар") әндері фавела өмірінің бір көрінісін ұсынады, өлеңдерде полицияның қатыгездігі, нәсілшілдік, кедейлік және қылмыс жанды түрде бейнеленген. Топ 1990 жылы алғашқы альбомын – Holocausto Urbano (Қалалық Холокост) шығарды. EP-ге Consciência Black-тен алынған екі ән және босқыш әйелдер мен институционалдық нәсілшілдік тақырыбындағы үш жаңа трек кірді. Келесі екі жылда топ Сан-Паулу қаласы мен штатында бірнеше концерттер берді, оның ішінде екі концерт FEBEM (Fundação Estadual do Bem Estar do Menor) кәмелетке толмағандарды түзету орталығында және Ginásio do Ibirapuera-да Public Enemy-мен бірлескен арнайы концерт. 1992 жылы Racionais MC Білім министрлігінің RAPensando a Educação (шамамен "Rap арқылы білімді ойлау") бағдарламасына қатысып, ұлттық назарға ілікті. Бағдарлама мектептерде лекциялар мен талқылауларды қамтыды, онда фавела тұрғындарына әсер ететін есірткі, полиция зорлық-зомбылығы, кедейлік және расизм сияқты мәселелер талқыланды. Бұл форумдар Расионас MC-нің идеологиясын кеңінен таратуға және олардың жанкүйерлер базасын кеңейтуге мүмкіндік берді, өйткені Бразилия қалаларындағы фавела тұрғындары Паулиста рэп тобының тәжірибесімен ортақ тіл таба алды. Сол жылы топ екінші альбомын – Escolha o Seu Caminho (Өзіңнің жолыңды таңда) шығарды, онда "Voz Ativa" ("Белсенді дауыс") және "Negro Limitado" ("Шектелген қара адам") сияқты ерекше тректер бар. Альбом шыққаннан кейін топ Сан-Паулудағы Вале-ду-Анхангабауда Rap no Vale концертінде бас рольде ойнады. 1993 жылы топтың танымалдылығы одан әрі артты. Олар Сан-Паулудағы танымал хип-хоп тобы Thaíde e DJ Hum-мен бірге Ұлттық театрдың Música Negra em Ação (Қара музыка әрекетте) жобасына қатысты. Олардың қайырымдылық әрекеттері денсаулық сақтау орталықтары, жастар спорттық бағдарламалары және самба мектептері үшін өткізілген бірнеше қайырымдастық концерттерде жалғасты. Сол жылы олардың алғашқы толық альбомы Raio X Brasil (Бразилияның рентген суреті) жарық көрді. Альбомға "Fim de Semana no Parque" ("Саудалық орында демалыс күні"), Сан-Паулудағы маргиналдардың лирикалық суреті; "Mano na Porta do Bar" ("Бар есігіндегі жігіт"), Кертис Мейфилдтің "Freddie's Dead" әнінің шебер ремиксі; және күтпеген гармоника мен фортепиано джем "Fio da Navalha" ("Жырақ жүргіш") сияқты бірнеше ерекше тректер кірді. Мано Браун альбомдағы тағы бір ерекше трек – "O Homem na Estrada" ("Жолдағы адам") үшін Prêmio Sharp сыйлығын жеңіп алды. 1994 жылы Vale do Anhangabaú-да альбомды қолдау мақсатында өткізілген концерт полицияның шабуылымен және топтың тұтқындалуымен аяқталды, нәтижесінде тәртіпсіздіктер туды. Топ зорлық-зомбылыққа итермелеушілік жасады деп айыпталды.

Cosa Nostra (1995 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Презентациялар жалғасты, ал Racionais MC-нің Сан-Паулу қаласының шекарасын асып түсуінің күші арта түсті. 1997 жылы «DIY» (өздігінен жасау) рэп тобы «Cosa Nostra Phonographic» атты жеке лейблін ашып, «Sobrevivendo no Inferno» (Тозақта тірі қалу) альбомын шығарды, ол 1,5 миллионнан астам дана сатылды. Альбомға «Diário de um Detento» (Түрмедегі тұтқынның күнделігі), «Fórmula Mágica da Paz» («Бейбітшілікке сиқырлы формула»), «Capítulo 4, Versículo 3» («4-тарау, 3-аят») және «Mágico de Oz» («Оз әулиесі») әндері енді. Stamp әлі де Sabotage, RZO және Revelation 16 дискілерін шығарып тұрады, ал Rosana Bronks өзінің музыкалық жолымен ерекше топтық жұмыстың үлгісін көрсетеді. Brown, KL Jay, Blue және Edi Rock бүгінгі күнге дейін өндірістің барлық кезелін – студияда альбомдарды жазудан бастап, таратуға дейін өз бақылауларында ұстап тұр. «Sobrevivendo no Inferno» альбомының 12 әнінің бірі бұрынғыдан гөрі үлкен мәнге ие болды. Ex con Jocenir-мен бірлесіп жазылған «Diário de um Detento» («Түрмедегі тұтқынның күнделігі») әні радиода ойналып, Сан-Паулудағы Карандиру түрмесінде 1992 жылы болған көтеріліске дейін болған шиеленісті бейнеледі, сол көтерілісте полицияның арнайы жасағы 111 тұтқынды қаза қылған еді. Жаңа хитке арналған жарқын бейнеклип шыққаннан кейін Racionais MC тобы VMB байқауына қатысып, «Құлағы барлар таңдауы» сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлық қазіргі «Жылдың үздік әртісі» атағымен тең. Осы оқиғада топ есімдерін қалдырды және көрермендердің ыстық ықыласына бөленді. «Nada como um dia após o outro» альбомының шығуымен олардың танымалдылығы одан да артты, бұл альбом сыншылардың мақтауына ие болды және «Vida Loka I», «Vida Loka II», «Negro Drama», «Jesus Chorou» және «Estilo Cachorro» сияқты көптеген хиттерді дүниеге әкелді. «Vida Loka» I және II, «Negro Drama» және «Jesus Chorou» сияқты әндері бүгінгі күнге дейін концерттерде жиі орындалады. Бірақ табысқа қарамастан, бұл альбом 11 жылдық үзілістің бастауын берді. 2006 жылы топтың алғашқы DVD-сі «1000 Trutas, 1000 Tretas» шықты, ол 2002 жылдан бері өткен концерттерде жазылған 15 әннен тұрады. Альбомға енген жалғыз жаңа ән – «Abenção Mamãe, Abenção Papai», оған Jorge Ben Jor эпизодтық рөлде түскен. 1994 жылғы оқиғаны еске түсіріп, DVD шыққан жылы полиция Virada Cultural кезінде Racionais MC-нің өнер көрсетуіне араласты. Адамдардың шоуды жақсы көру үшін газет стендіне көтерілуіне полицияның араласуынан дау туды. Кейбір әндер интернетте жарияланды, бірақ ресми түрде шығарылмады. 2012 жылы топ «Mil faces de um homem leal» («Адал адамның мың беті») әніне бейнеклип шығарды, ол Бразилиядағы әскери диктатураның №1 жауы, коммунист-аймақ шешуші Карлос Маригелланың өмірін көрсетеді. Сан-Паулу қаласының орталығында 200-ден астам отбасын баспанамен қамтамасыз ететін «Occupation Maua» тұрғын үйінен түсірілген видео, Бразилиядағы әскери диктатураға қарсы қарулы күрес туралы айтады, Мано Браун, Ice Blue, KL Jay, Edi Rock және Dexter сахналарымен, 1969 жылғы Ұлттық радионы басып алумен және Карлос Маригелланың халыққа қарсылық көрсетуге және қысымға қарсы күресуге шақырумен араласады. Есімдері қалған кеште бұл бейне VMB 2012 байқауында «Жылдың үздік бейнесі» атағын жеңіп алды. Топтың алтыншы студиялық альбомы «Cores e Valores» 2014 жылы жарық көрді.