Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ко-Фи-Фи-Дон (เกาะพีพีดอน, , ) — Таиландтағы Ко-Фи-Фи архипелагындағы ең үлкен арал. Фи-Фи Донның ауданы 9,73 км² (3,76 миль²): ұзындығы 8 километр, ені 3,5 километр. Аралдың бір бөлігі Краби провинциясындағы Ао Нангтың әкімшілік құрамына кіреді. Бұл топтағы тұрақты тұрғындары бар жалғыз арал, бірақ олардың көпшілігі туристік индустрияға қызмет ететін уақытша жұмысшылар. Фи-Фи Дон, архипелагтағы басқа аралдар сияқты, жанартаулық емес, көбінесе әктастан тұрады. Арал дерлік екіге бөлінген, бірақ оларды жалғастыратын тегіс жер бар. Осы жерде аралдағы ең ірі елді мекен мен көптеген курорттар орналасқан.
Island in the Andaman Sea
Ko Phi Phi Don (เกาะพีพีดอน, , ) is the largest of the islands in the Ko Phi Phi archipelago, in Thailand. Phi Phi Don is 9.73 km2 (3.76 mi2): 8 kilometres (5.0 miles) in length and 3.5 kilometres (2.2 miles) wide. Part of the islands are administratively part of Ao Nang in Krabi Province. It is the only island in the group with permanent inhabitants, although most are temporary workers servicing the tourist trade. Like the other islands in the archipelago, Phi Phi Don is a non volcanic island largely made of limestone. It is almost separated into two islands, but a strand of flat land connects them. On this strand lies the largest settlement on the island, as well as most of the resorts.
2004 жылғы цунами
2004 жылы 26 желтоқсанда аралға цунами соққысын берген кезде 1000-нан астам адам қаза тапты. Лохдалум шығанағы ең көп зардап шекті, жағажай бойындағы бунгалолар мен мейрамханалардың көп бөлігі қирады. Лохдалум шығанағына қарап тұрған жағажайда цунамиде қаза тапқандарға арналған ескерткіш орнатылған. Әр жыл сайын туыстар мен достары қаза болғандарды еске алу үшін шағын еске алу рәсіміне жиналады, олар жоғалтқандары туралы әңгімелейді. Цунами болған сәтте бір минуттық үнсіздік сақталады. Үш толқын келді: біріншісі Лохдалум шығанағын суға батырды, екіншісі барлық ағаш үйлерді қиратты, ал үшінші және ең ірісі тас үйлерді құмдай қиратты. Барлық цунами үш минутқа созылды (сағат 10:29–10:32), бірақ ол аралдың барлығын дерлік қиратты.
More than 1,000 people died 26 December 2004, when a tsunami struck the island. Lohdalum Bay was hit the hardest, with the majority of the bungalows and restaurants along the beach destroyed. There is a memorial for those killed in the tsunami on the beach facing Lohdalum Bay. Every year, there is a small memorial service where family members and friends come to pay their respects and talk about those they lost. A moment of silence is observed at the time the tsunami hit. There were three waves: the first one flooded Lohdalum Bay, the second destroyed all of the wooden buildings and the third and largest ruined stone buildings as if they were made of sand. The whole tsunami lasted for only three minutes (from 10:29–10:32) but it nearly destroyed the whole island.
Қоршаған орта
Фи-Фи аралдарының көп бөлігі қорғалған теңіз қорығының құрамында, Хат Нопфарат Тхара Му Ко Фи-Фи ұлттық паркіне кіреді. Алайда, Фи Фи Дон аралдарының бір бөлігі парктің қарауынан тыс және Ао Нанг Тамбон әкімшілік ұйымының (TAO) қарауында болып, осы ұйыммен қаржыландырылады. Оның бюджеті тұрақты тіркелген тұрғындардың санына негізделген, ал туристер ескерілмейді. Аралда ресми тіркелген тұрғындар өте аз. Туристік қызмет көрсетумен айналысатындардың көпшілігі Таиландтың басқа аймақтарында тіркелген. Тұрақты және уақытша тұрғындардың саны келушілер санына қарағанда едәуір аз. Сондықтан Ао Нанг ТАО Фи-Фи аралдарына жылына шамамен 170 миллион бат бөледі. Қаржыландырудың жеткіліксіздігі экологиялық мәселелердің күшеюіне себепкер болды.
Most of the Phi Phi Islands are in a protected marine reserve, part of Hat Noppharat Thara Mu Ko Phi Phi National Park. But parts of Phi Phi Don are outside the park's jurisdiction, and under the jurisdiction of, and funded by, the Ao Nang Tambon Administrative Organisation (TAO). Its budget is based on the number of permanent, registered residents and takes no account of visitors. The island has very few documented residents. Most who service the tourist trade are registered residents elsewhere in Thailand. The number of residents, permanent and temporary, is dwarfed by the number of visitors. Thus, the Ao Nang TAO allocates only about 170 million baht per year to the Phi Phis. Underfunding has contributed to serious environmental issues.
Қатты қалдықтар
2014 жылы Фи-Фи аралдары күніне орташа есеппен 25 тонна қатты қалдық шығарды, ал қарашадан сәуірге дейін жалғасатын маусымда бұл көрсеткіш 40 тоннаға дейін өсті. Аралға келген барлық туристер Ton Sai пирсінде "Ко-Фи-Фиді таза ұстауға" жәрдемдесу үшін 20 бат төлейді. Күнделікті жиналатын 20 000 батқа дейін (2014 жылы) ақша жеке компанияға аралдан күніне шамамен 20 тонна қоқысты Крабиге тасымалдау үшін беріледі. 2014 жылы Ао Нанг ТАО осы қызмет үшін айына 600 000 бат төледі. Саяхатшылардан түскен қаражат өндірілген қатты қалдықтарды тиімді түрде өңдеуге қажетті соманың үштен бірін ғана құрайды.
The Phi Phi Islands in 2014 produced an average of 25 tonnes of solid waste a day, jumping to 40 tonnes during the high season that runs roughly from November to April. All tourists arriving on the island pay a 20 baht fee at Ton Sai Pier to assist in "keeping Ko Phi Phi clean". The money, up to 20,000 baht per day (2014), is then paid to a private company to haul roughly 20 tonnes of rubbish from the island daily to Krabi for disposal. In 2014, the Ao Nang TAO paid 600,000 baht per month for this service. Collections from visitors amount to only about a third of the sum needed to effectively handle the solid waste generated.