Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бломберг – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Липпе округінде орналасқан қала, 2019 жылы шамамен 15100 тұрғыны болған.
the town in Lippe, North Rhine Westphalia
Blomberg is a town in the Lippe district of North Rhine Westphalia, Germany, with c. 15,100 inhabitants (2019).
Қаланың құрылуы және орта ғасырдың аяғындағы өмір
Бүгінгі қала аумағы 6-шы және 8-ші ғасырлар аралығында ескі саксондықтардың кеңеюі кезінде қоныстанды. Осы кезеңде аймақта «труп» жалғауымен аяқталатын Херрентруп, Иструп, Веллентруп, Брунтруп, Тинтруп және Хёнтруп сияқты ауылдар пайда болды. «Труп» термині «дорф» (торпқа қараңыз) дегенді білдіреді және уақыт өте келе метатез процесі арқылы қалыптасқан. 11-ші ғасырда халық саны күрт өсті. Осыған дейін шаруалар топырақты тиімді өңдеуге мүмкіндік бермейтін, қарапайым егіс шаруашылығы әдістерін қолданды. Жоғары орта ғасырларда темір дөңгелекті тырма, үш егістік жүйесі және су диірмені енгізілуімен бұл жағдай өзгерді, нәтижесінде азық-түлік жағдайы жақсарған мол өнім алынды. Бұл Липпе аймағын билеуші топ үшін де қызықты етті. Жаңа билеушілер Липпе иелері және Шваленберг пен Штернберг графтары болды. Олардың екеуі де бастапқыда бекініс ретінде ғана қызмет еткен Бломберг қамалын бөліскен деп саналады. 1231 және 1255 жылдар аралығында Бернард III Бломбергті қала ретінде құрды. Бұл оқиғаға қатысты құжаттар Сост дауы кезінде жоғалып кеткен, сондықтан нақты күні белгісіз. Дегенмен, 1283 жылға жатқан құжат қала құқықтары сол кезде «көптен бері» қолданыста болғанын көрсетеді. Бломберг Липпе билеушілері үшін маңызды болды, себебі қала үш маңызды ортағасырлық сауда жолының тоғысқан жерінде орналасқан. Бұл жолдардың бірі – Кельн жолы, ол Сост, Хорн және Бломберг арқылы Хамельнге, екіншісі – Кассель, Варбург, Штайнхайм, Бломберг және Ринтельн арқылы Бременге, ал үшіншісі – Оснабрюктан Херфорд, Лемго, Бломберг, Хохстер және Тюрингияға дейін созылған Франкфурт жолы еді. Бұл кезеңдегі сауда жолдарында қарақшылардың қаупі болды, сондықтан Бломберг аумағындағы жолдар алты күзет мұнарасымен қоршалған. Қала дәстүрлі үш көшелік жүйе бойынша салынды, онда үш параллель бойлық көше қала қақпасының алдындағы жерде біріктіріледі. Шамамен 11,3 гектар аумақты алып жатқан қала 1600 тұрғынға есептелген және 1860 жылдан кейін, яғни шамамен 600 жыл өткен соң ғана шығысқа қарай кеңейтілді. Симон I (1275-1344) Бломбергті өзінің резиденциясы ретінде таңдап, қаланы резиденция ретінде кеңейтті. Ол және оның ұрпақтары Бломберг пен Брейкедегі үйлері арасында жиі көшіп-қонып жүрді. Қала мен қамалдың айналасы бекітілді, ал қамал қосымша қамал мен ормен қорғалды. Батыс және оңтүстік жағында тік беткейлер табиғи қорғаныс қызметін атқарды, ал шығыс және солтүстік жағында қабырғалар, қамалдар, қоршаулар және тіпті тікенді бұталар орналасқан. Бұған қоса, қақпалардың алдында алты қорғаныс мұнарасы, Цвингер және Ландвер салынды. Қаланың төменгі қақпасы мен қала қабырғасының бөліктері бүгінге дейін сақталған. Бломбергте жоғарғы және төменгі қалаларға бөліну болды, көбінесе қолөнершілер жоғарғы қабатта, ал шаруалар төменгі қабатта тұрды. Жоғарғы және төменгі қалаларда жеке-жеке иттер болды, тіпті муниципалды қонақүйлер де жоғарғы және төменгі қалалар арасында белгілі бір сандармен бөлінді. Жоғарғы қаладан келген балаларды кантор, ал төменгі қаладан келгендерді секстон оқытты. Барлық қалалардағыдай, Бломберг экономикасы да гильдия жүйесімен анықталды. Бломберг бассейніндегі барлық қолөнер кәсіпорындары қалада шоғырландырылған, тек диірменшілер, теміршілер, дөңгелек жасаушылар, аяқ киімшілер және жапсырмалар кесушілер ғана елді мекендерде қоныстануға рұқсат етілді.
Today's urban area was settled between the 6th and 8th centuries AD during the course of the old Saxon expansion. During this time, the region's villages ending in trup emerged, such as Herrentrup, Istrup, Wellentrup, Brüntrup, Tintrup and Höntrup. The term trup means dorf (cf thorp) and was formed through metathesis over time. In the 11th century, the population grew significantly. Up until then, the farmers had worked with primitive agricultural methods that did not allow profitable cultivation of the soil. This situation changed with the introduction of the iron wheeled plough, the three field system and the water mill in the High Middle Ages and led to more productive harvests that improved the food situation. This also made the Lippe region interesting for the ruling class. The new rulers were the Lords of Lippe and the Counts of Schwalenberg and Sternberg. It is believed that both shared Blomberg Castle, which initially only served as a fortress. Between 1231 and 1255 Blomberg was founded as a city by Bernhard III. The documents about it were lost in the course of the Soest feud, so that there is no exact date. However, there is a document from the year 1283, which shows that the city rights had existed "for a long time" at that time. Blomberg was apparently of particular importance to the Lippe sovereigns because the town was located at the crossroads of three important medieval trade routes. These long distance routes were the Cologne Road, which led to Hameln via Soest, Horn and Blomberg , and the Frankfurt Road, which led via Kassel, Warburg, Steinheim, Blomberg and Rinteln to Bremen and finally the road from Osnabrück via Herford, Lemgo, Blomberg, Höxter and on to Thuringia. In the extensive forests, gangs of robbers also threatened the traffic of the time and the roads in the Blomberg area were secured by six watchtowers. The city was built according to the traditional three street system, in which three parallel longitudinal streets meet at the ends in front of a city gate. The area of the approximately 11.3 hectare city was planned for 1,600 inhabitants and only expanded after 1860, i. e. almost 600 years later, beyond its border to the east. Simon I (1275 1344) chose Blomberg as his residence and had the castle expanded as a residence. He and his successors frequently moved between their homes in Blomberg and Brake. The town and castle were fortified all around, and the castle was additionally secured by a rampart and moat. Steep slopes offered natural protection to the west and south, while to the east and north the city was surrounded by walls, moats, ramparts, and even thorn hedges. In addition, there were six defensive towers as well as Zwinger and Landwehr in front of the gates. The Lower Gate and parts of the city wall of the city fortifications are still preserved today. In Blomberg there was a certain division into upper and lower town, mostly the craftsmen lived upstairs and the farmers downstairs. Upper and lower town had separate dogs and even the municipal inns were distributed in exact numbers between upper and lower town. Children from the upper town were taught by the cantor and those from the lower town by the sexton. As everywhere in the cities, Blomberg's economy was determined by the guild system. Almost all handicraft businesses in the Blomberg Basin were concentrated in the city, only millers, blacksmiths, wheel makers, cobblers and patch cutters could also settle in the countryside.
Жою, қайта құру және қайта құру
Бломбергтің бекіністері Сост дау-жанжалы кезінде қаланы толық құрылудан қорғамады. 1447 жылы Кельн архиепискобы қаланы қоршап, 14 маусымда жалдамалы әскерлерімен қаланы жартылай дерлік өртеп тастады. Қала 1468 жылдан бастап Бернард VII-нің қолдауымен қайта жаңартылды. Осы кезеңде маңызды оқиға болды. Алхейд Пустекок есімді әйел Мартини шіркеуінен 45 қасиетті нан ұрлады. Оның ұсталғаннан қорқуынан, ол оларды Селиген Винкельдегі құдыққа лақтырып жіберді. Бірақ нан суға батпады, Алхейд ұрлық жасағаны үшін айыпталып, жаза ретінде өртеуге берілді. Ұзақ өтпей, бұл бұлақтың керемет емдік қасиеттері бар деген қауесет тарады, соның салдарынан Бломберг қасиетті орынға айналды. Бұл жаңалық тіпті Ватиканға дейін жетті, сондықтан Римдегі кардиналдар бұлақтың үстіне шіркеу салуға ынталандырды. 1468 жылы Мёлленбек монастырындағы Августин канондары осы шіркеуді алды және бірден монастырь салуға рұқсат алды. Шіркеу 1473 жылы кеш готикалық залдық шіркеу ретінде кеңейтілді және бүгінде протестанттық реформаланған қалалық приход шіркеуі болып табылады. Сыйлықтар мөлшері соншалықты көп болды, монастырь шіркеуі салынды, ол шамамен 200 жыл бойы Липпе ақсүйектері мен графтарының зираттары ретінде қызмет етті. Алхейд Пустекокке қарсы сот процесін «колдовство ісі» ретінде қарастыру тарихи тұрғыдан нақтыланбаған. Каппельде өткен бес мемлекеттік мәжілісте 1538 жылы қалалар мен рыцарлар Липпе үшін протестанттық шіркеу тәртібін енгізуге келісті, ал Бломберг евангелистік лютерандық дінге көшті. Бұлақ өзінің аймақтық маңыздылығын жоғалтып, ұмытылған. Екінші реформация 1605 жылы болды. Суверен граф Симон VI Липпе графтығының барлық қалалары мен қауымдарында Иоанн Кальвиннің евангелистік реформаланған сенімін енгізуді бұйырды. Тек Лемго қарсы тұрды, ал Бломберг өте тартынды түрде бағынды.
Blomberg's fortifications did not protect the city from total destruction in the course of the Soest feud. In 1447, the Archbishop of Cologne besieged the city and on June 14 had his mercenaries almost completely burn it to the ground. The city was rebuilt from 1468 with the support of Bernhard VII. A momentous event took place during this time. A woman named Alheyd Pustekoke stole 45 consecrated wafers from the Martini church. Fearing discovery, she threw them into the well in the Seligen Winkel. But the hosts did not sink, Alheyd was convicted of theft and burned at the stake as punishment. Soon after, word spread that the fountain had miraculous healing powers and Blomberg became a place of pilgrimage. News of this even reached the Vatican so the cardinals in Rome encouraged the building of a chapel over the fountain. 1468 got the Augustinian canons in the Möllenbeck monastery gave this church and at the same time received permission to build a monastery. The church was expanded into a late Gothic hall church in 1473 and is today the Protestant Reformed town parish church. The donations were so substantial that a monastery church could be built, which for almost 200 years served as the burial place of Lippe's noble lords and counts. It has not been historically clarified whether the trial against Alheyd Pustekoke is to be classified as a "witch trial". At a total of five state parliaments in Cappel, the towns and knights decided in 1538 to introduce a Protestant church order for Lippe and Blomberg converted to the Evangelical Lutheran faith. The fountain lost its supra local importance and fell into oblivion. The second Reformation took place in 1605. Sovereign Count Simon VI ordered the evangelical reformed confession of John Calvin to be introduced in all towns and communities in the County of Lippe. Only Lemgo successfully resisted, while Blomberg reluctantly submitted.
Отыз жылдық соғыс және экономикалық даму
Отыз жылдық соғыс (1618–1648) кезінде 1636 жылғы тамызда жау әскерлері қаланы тонағанда Бломберг тағы да ауыр зақымдануға ұшырады. Соғыс барысында Бломберг тұрғындары қырып түсіретін оба эпидемиясына ұшырады және халық саны қысқа мерзім ішінде 1640-тан 675 адамға дейін азайды. Қала соғыстың қасіретінен баяу қалпына келді және 1834 жылға дейін бұрынғы халық санына жете алмады. 1589 жылы Бломбергте Доноп пен Клейненмарпеден келген үш әйел сиқыршылықпен айыпталып, өлім жазасына кесілді. Веллентрупта 1589 мен 1674 жылдар арасында үш ер адам мен екі әйел сиқыршылыққа қатысты сотталуға ұшырады. 2015 жылдың 10 наурызында Бломберг қалалық кеңесі сиқыршылық соттарының құрбандарын әлеуметтік-этикалық және моральдық тұрғыдан ақтады. Бломбергтің басты көшелері – Ланген және Курзен Штайнвегтерде бірнеше саудагерлер қоныстанды, олардың 16 және 17 ғасырлардан сақталған әсем үйлері бүгінге дейін жетеді. 1776 жылғы Липпе санағы бойынша Бломбергте дамыған қолөнер және сауда салалары болды. Олардың ішінде: 84 аяқ киім жасаушы, 30 жекелеу жасаушы, 30 шаруа және көлікші, 15 ағаш шебері, 13 нан пісіруші, 10 хатшы, 8 зығыр тоқушы, 7 құлыпшы, 6 ұста, 3 мейманхана иесі, 3 баспақ шебері, 3 шыны жасаушы, 3 қасапшы, 3 моншақшы және хирург, 3 саудагер, 3 тас қалаушы, 2 дәріханашы, 2 дөңгелек жасаушы және 2 ағаш шебері болды. Аяқ киім жасау өнері 18 ғасырда дамыды. Бүгінге дейін аяқ киім шеберінің шамшырағы Бломбергтің шеберлігінің символы болып табылады. Кейде қалада 100-ден астам аяқ киім жасаушы жұмыс істеп, өнімдерін Кассель, Оснабрюк, Ганновер және Брауншвейг қалаларына жіберді.
During the Thirty Years' War (1618 1648), Blomberg was again severely damaged when enemy troops plundered the city in August 1636. In the course of the war, the Blomberg citizens were hit by a devastating plague epidemic and the population fell from 1640 to 675 people within a short time. The city only slowly recovered from the horrors of war and it was not until 1834 that its former population was reached again. In 1589 three women from Donop and Kleinenmarpe were accused and executed in a witch trial in Blomberg. In Wellentrup, between 1589 and 1674, three men and two women were involved in witch trials. On March 10, 2015, the City Council of Blomberg rehabilitated the victims of the witch trials from a socio ethical and moral point of view. A few merchants settled on Blomberg's main streets, the Langen and Kurzen Steinwegs, some of whose stately hall houses from the 16th and 17th centuries have survived to this day. According to the Lippe census of 1776, there was a diverse craft and commercial structure in Blomberg. These included 84 shoemakers, 30 harness makers, 30 farmers and carters, 15 carpenters, 13 bakers, 10 scribes, 8 linen weavers, 7 locksmiths, 6 blacksmiths, 3 innkeepers, 3 hat makers, 3 glaziers, 3 butchers, 3 bathers and surgeons, 3 traders, 3 masons, 2 apothecaries, 2 wheel makers and 2 carpenters. The shoemaking trade developed in the 18th century. Even today, the cobbler's lantern is the symbol of Blomberg's craftsmanship. At times more than 100 shoemakers worked in the city and sent their products to Kassel, Osnabrück, Hanover and Braunschweig.
Индустрияландыру
XIX ғасырдың басында ағаш өңдеу саласы экономиканың басты бағытына айналды. 1805 жылы 5000 орындық өндіріліп, шетел нарықтарына сатылды. Krone кресло фабрикасы 1880 жылы құрылды және 1893 жылы Бернд Хаусманн Германияда бірінші фанера фабрикасын ашты. XIX ғасырдың басында Фридрих Вохтинг пен Карл Гронеман бұрынғы сүт зауытының орнында гвоздика өсіре бастады. Соңында, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін 1500-ден астам гвоздика түрі бүкіл әлемге экспортталды. Осының нәтижесінде Бломбергке "Гвоздика қаласы" деген лақап ат берілді. 1835 жылдан 1895 жылға дейін Бломберг халқы 2141 адамнан 3084 адамға дейін өсті. Әсіресе XIX ғасырдың соңғы онжылдығында Бломберг теміржол желісіне қосылғанда экономикалық өрлеу болды. 1897 жылы қала Алтенбекен-Ганновер теміржолымен байланыстыратын тармақ желі ашылды. Өнеркәсіптік дамудың алғашқы белгілеріне қарамастан, ауыл шаруашылығы маңызды экономикалық фактор болып қала берді, бірақ көбінесе қосымша жұмыс ретінде сақталды. 1920 жылдардың ортасына дейін 1000 тұрғын үйдің 700-і әлі де екі гектарға дейін егістік жерді немесе бақты өңдеп отырды. [18]
At the beginning of the 19th century, the timber industry became the economic focus. In 1805 already 5000 chairs were manufactured and sold on foreign markets. The Krone chair factory was founded in 1880 and in 1893 Bernd Hausmann set up the first plywood factory in Germany. At the beginning of the 19th century, Friedrich Vöchting and Carl Gronemann began cultivating carnations on the former dairy site. Eventually, there were over 1500 varieties of carnation exported around the world up until the First World War. This gave Blomberg the nickname Carnation City. In the years 1835 to 1895 Blomberg's population grew from 2141 to 3084 people. Especially in the last decade of the 19th century, there was an economic upswing when Blomberg was connected to the railway network. A branch line was opened in 1897, connecting the city to the Altenbeken–Hannover railway line. Despite the first signs of industrial development, agriculture remained an important economic factor, although often as a sideline. As late as the mid 1920s, 700 of the 1,000 resident households were still cultivating up to two hectares of field or garden. [18]
Бірінші дүниежүзілік соғыс және Веймар Республикасы
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1914-1918), 180 Бломбергер қаза тапты немесе содан бері жоғалып кетті. Соғыс аяқталғаннан кейін, Кайзер Вильгельм II тақтан бас тарды, ал Филипп Шейдеман 1918 жылдың 9 қарашасында республиканы жариялады. Бір күннен кейін Детмольдта Липпе халық және әскер кеңесі құрылып, жаңа Липпе үкіметін қалыптастырды. Екі күннен кейін Бломберг қаласында жұмысшылар мен әскерден тұратын Бломберг қаласының Халық кеңесі құрылды. Көшелерде жиналуға тыйым салынды, балаларға қараңғыда және жастарға кешкі сағат 9-дан кейін сыртқа шығуға рұқсат етілмеді. Осы жариялаудан кейін, қала әкімшілігінде революцияның қызыл туы көтерілді. Соңғы тарихи зерттеулерге сәйкес, жұмысшылар мен әскер кеңестерінің көпшілігі радикалды солшыл емес, MSPD және USPD-нің орташа мүшелеріне жатқан. 1918 жылдың соңында Берлин Рейх Кеңесінің съезінде делегаттардың басым көпшілігі кеңес республикасына қарсы дауыс беріп, Ұлттық жиналысқа мүмкіндігінше ерте сайлау өткізуді қолдады, содан кейін СДПВ Веймар Республикасының алғашқы үкіметін құрды. Липпе-Бистерфельдтің князі Леопольд IV Липпеде тақтан бас тарды, ал Липпе княздығы Германия империясы құрамындағы еркін мемлекетке айналды. 1920 жылдың наурыз айында Капп төңкерісіне жауап ретінде жалпы ереуіл болды, оған 25 компаниядан 650 Бломберг жұмысшысы қатысты. Веймар Республикасының соңғы жылдарында Липпеде, бүкіл Рейхте болғандай, КПД мен НСДАП жақтастары арасында зор қақтығыстар болды, олардың кейбіреулері зал шайқастары мен атысқа ұласты. [18]
During the First World War (1914 1918), 180 Blombergers were killed or have been missing since then. After the end of the war, Kaiser Wilhelm II abdicated and Philipp Scheidemann proclaimed the republic on November 9, 1918. A day later, the Lippe People's and Soldiers' Council was constituted in Detmold and formed the new Lippe government. Just two days later, the People's Council of the City of Blomberg was founded in Blomberg, which was made up of workers and soldiers. Gatherings on the streets were banned, children were no longer allowed to be outside after dark and young people after 9 p. m. After this proclamation, the red flag of the revolution was hoisted at City Hall. According to recent historical research, the majority of the workers' and soldiers' councils did not belong to the extreme left, but to the MSPD and the moderate members of the USPD. At the Berlin Reich Council Congress at the end of 1918, a clear majority of the delegates decided against a council republic and in favor of the earliest possible elections to the National Assembly, after which the SPD formed the first government of the Weimar Republic. Prince Leopold IV of Lippe Biesterfeld abdicated in Lippe and the Principality of Lippe became a free state within the German Empire. In March 1920, as a reaction to the Kapp Putsch, there was a general strike in which 650 Blomberg workers from 25 companies took part. In the last years of the Weimar Republic, there were violent clashes between supporters of the KPD and NSDAP in Lippe, as in the entire Reich, some of which degenerated into hall battles and shootings. [18]
Нацизм және Екінші дүниежүзілік соғыс
1933 жылдың 15 қаңтарында Липпеде штаттық сайлаулар өтті. 1932 жылдың қарашасында өткен рейхстаг сайлауында НСДАП дауыс үлесінің 41,13%-дан 34,72%-ға дейін төмендеуін қабылдауға мәжбүр болды. Сондықтан нацистер Липпе штатындағы сайлауда кез келген құнмен жеңіске жетуге тырысты. НСДАП-тың барлық жетекшілері сайлау науқанына қатысты, ал науқанның соңғы кезеңінде Гитлер он күн ішінде Липпеде он алты рет сөз сөйледі. 13 қаңтарда Гитлер мен Фрик Бломбергте 5000 адамға үн қатты. Сайлауда НСДАП шамамен 10%-ға өсіп, 43,4% дауыс жинады, ал СДПК 26,6%, ал КПД 15,9% дауыс алды. НСДАП Липпедегі сайлаудағы жеңісті Гитлердің рейхс-канцлерлікке жолындағы үлкен қадам деп жариялады, бірақ шындығында шешім Берлинде қабылданды, онда рейхс-президент Гинденбург консерваторлардың қысымына көніп, Гитлерді рейхс-канцлер етіп тағайындады. Осыдан кейін нацистер бірден билігін кеңейтіп, негізгі құқықтарды тоқтатты. «Глейхшальтунг» деп аталатын шара аясында басқа саяси партиялар, кәсіподақтар мен көптеген ұйымдарға тыйым салынды, саясаттағы, әкімшіліктегі және қоғамдық өмірдегі басшылық лауазымдардың көп бөлігін НСДАП иеленді. «Ұлттық қауымдастыққа» сай келмейтіндер қудаланды және түрмеге қамалды. 1933 жылдың 6 наурызында Бломбергтегі КПД-ның алғашқы шенеуніктері мен мүшелері «қорғауға алу» ретінде қамауға алынды. Содан кейін СДПК мүшелерінің үйлерінде 14 тінтіру жүргізілді. СА мен полиция тарапынан күшейген жазалау шаралары СДПК-ның көптеген мүшелерінің отставкаға кетуіне әкелді. 1933 жылдың 1 сәуірінде Бломберг СДПК жергілікті ұйымы таратылды. Нацистердің құрбаны болғандардың бірі – Бломберг пен Детмольдтағы нацистік шенеуніктерге режимді сынаған бірнеше хат жазған Вильгельм Фридрихс еді. Ол тұтқындалып, Ганновердегі түрмеге жеткізілді, содан кейін сот отырысынан бір күн бұрын өзі-өзін дарға асты. [18] Бломбергтің еврей азаматтарынан Кенигсхайм отбасының нацистердің қысымымен Аргентинаға эмиграциялағаны белгілі. Бломбергтің соңғы еврей тұрғыны 70 жастағы Эмма Липперт, туған тегі Экзамус, ол Терезиенштадт концлагеріне депортацияланды, содан кейін Минскіге жіберілді, онда ол қаза болды. Содан бері Бломбергте еврей қауымы жоқ. 1808 жылы салынған қарапайым жартылай ағаштан жасалған синагог қазір қалалық мұражай ретінде пайдаланылады. Бломберг қаласының көрінісі Екінші дүниежүзілік соғыстан көп бөлігін сақтап қалды. 1945 жылдың сәуір айының басында американдық әскерлер Тейтобург орманын кесіп өтіп, Детмольдқа жетті. Шығысқа қарай, Рейхштрассе 1-нің оң жағындағы аймақта, АҚШ-тың 83-ші жаяу әскер дивизиясы жұмыс істеп, Бломберг арқылы солтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Американдық әскерлер сүт зауытындағы танкіге қарсы тосқауылдарды жойды және СС бөлімшелері бұрын қаладан кеткендіктен, айтарлықтай қарсылыққа тап болмады. 1945 жылдың 5 сәуірінде қала әкімі Бломбергті американдықтарға тапсырды, олар қалаға қарсылықсыз енді, ал олардың танктері Хаген мен Люгдеге қарай жол тартты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 205 Бломбергтік қаза тапты, ал 105-і жоғалып кетті.
On January 15, 1933, state elections were held in Lippe. In the Reichstag elections in November 1932, the NSDAP had to accept a decline in their share of the vote from 41.13% to 34.72%. That is why the Nazis tried to win the state elections in Lippe at all costs. The entire leadership of the NSDAP was involved in the election campaign and in the final phase of the election campaign Hitler alone spoke in Lippe sixteen times within ten days. On January 13, Hitler and Frick addressed 5,000 people in Blomberg. In the election, the NSDAP was able to increase by almost 10% and achieved 43.4% of the votes, while the SPD took only 26.6% and the KPD 15.9% of the votes. The NSDAP declared the election victory in Lippe as Hitler's breakthrough on his way to the Reich Chancellery, but in fact the decision was made in Berlin, when Reich President Hindenburg gave in to the pressure of the conservatives and appointed Hitler Reich Chancellor. After that, the Nazis immediately expanded their power and suspended elementary basic rights. As part of the so called “Gleichschaltung” the other political parties, trade unions and many associations were banned and most of the leading positions in politics, administration and all of public life were occupied by the NSDAP. Anyone who did not fit into the "national community" was persecuted and imprisoned. On March 6, 1933, the first functionaries and members of the KPD in Blomberg were taken into so called protective custody. Thereafter, 14 house searches were carried out on members of the SPD. The increasing reprisals by the SA and the police led to resignations in many parts of the SPD. On April 1, 1933, the Blomberg SPD local association dissolved. One victim of the Nazis was the upholsterer Wilhelm Friedrichs, who wrote a number of letters critical of the regime to Nazi functionaries in Blomberg and Detmold. He was arrested and taken to a prison in Hanover, where he hanged himself the day before the court hearing. [18] It is known from Jewish citizens of Blomberg that the Königsheim family went to Argentina under pressure from the Nazis emigrated. The last Jewish resident of Blomberg was 70 year old Emma Lippert, née Examus, who was deported to the Theresienstadt concentration camp and on to Minsk , where she was murdered. Since then there has been no Jewish community in Blomberg. The simple half timbered synagogue from 1808 is now used as the city archive. The cityscape of Blomberg survived the Second World War largely unscathed. At the beginning of April 1945, the Americans crossed the Teutoburg Forest and reached Detmold. Further east, in the area to the right of Reichsstrasse 1, the US 83rd Infantry Division operated and pushed northeast through Blomberg. US soldiers cleared the anti tank barriers at the dairy and did not encounter any significant resistance since the SS units had left the city earlier. Blomberg was handed over by the mayor on April 5, 1945 and occupied by the Americans without a fight while their tanks continued to Hagen and Lügde During World War II, 205 Blombergers were killed and 105 are missing.
Соғыстан кейінгі және қазіргі заман
1945 жылдан 1952 жылға дейін Бломберг Балтық елдерінен барлығы 1500 қашқынды қабылдады. 1957 жылы «Phoenix Contact» компаниясы Бломберг қаласындағы бас кеңсесін құрды. 1962 жылдан 1996 жылға дейін 1600 голланд сарбазы мен олардың отбасы мүшелері НАТО атынан Бломберг өнеркәсіптік аймағының оңтүстігіндегі «Нидерландпарк» деп аталатын жерде орналасты. Олар қаланың экономикасына елеулі үлес қосты. 1970 жылы Билефельд заңымен қалалық реформа жүзеге асырылды, оның барысында бұрын тәуелсіз 17 муниципалитет Бломберг қаласының аудандары ретінде бекітілді. Халқының саны шамамен екі есеге өсіп, 7761-ден 15 299 адамға жетті. Қаланың орталық бөлігі Бломбергтің әкімшілік орталығы ғана емес, сонымен қатар 60 000 тұрғыны бар аймақтың орташа өлшемді орталығы болып табылады. 1973 жылы тарихи қала орталығын кең ауқымды қайта жаңарту жоспарлау жұмыстары басталды. Жұмыстың ресми аяқталуы 1989 жылы базар алаңында «Альхейд» фонтанының ашылуымен болды. 2005 жылдың 7 наурызында Франция президенті Жак Ширак пен Германия канцлері Герхард Шредер Бломберг қонақ үйінде кездесті. 2008 жылы Бломберг қала құрылғанына 725 жыл толуын көптеген іс-шаралармен және 15-17 тамыз күндері өткен қалалық фестивальмен атап өтті.
From 1945 to 1952, Blomberg had to take in a total of 1,500 displaced persons from the Baltic States. In 1957, the Phoenix Contact company set up its headquarters in Blomberg. From 1962 to 1996, a Dutch unit of 1,600 soldiers and their family members were stationed on behalf of NATO in the so called Nederlandspark in the south of the Blomberg industrial area. They formed a not inconsiderable economic factor for the city. In 1970 this was done by the Bielefeld Lawthe municipal reorganization, in the course of which a total of 17 previously independent municipalities were assigned as districts to the core city of Blomberg. The number of inhabitants has almost doubled and grew from 7761 to 15,299 people. The core town is not only the administrative centre for Blomberg, but also serves as a medium sized centre for an area with up to 60,000 inhabitants. In 1973, planning began for a comprehensive redevelopment of the historic city centre. The official completion of the work was the unveiling of the Alheyd fountain on the market square in 1989. On March 7, 2005, French President Jacques Chirac and Federal Chancellor Schröder met in the Burghotel Blomberg. In 2008 Blomberg celebrated the 725th anniversary of the founding of the city with many activities and events as well as a city festival from August 15 to 17.
География
Бломберг Билефельдтен оңтүстік-шығысқа қарай 45 км, Детмольдтен шығысқа қарай 20 км және Бад-Пирмонтқа қарай оңтүстік-батысқа қарай 17 км жерде орналасқан. Аудан Липпе тауларының оңтүстік етегінде және Бломбергер мен Шваленбергер жоталарында орналасқан. Қаланың орталық бөлігі Бломбергер ойпатының ортасында орналасқан, ол теңіз деңгейінен шамамен 150 метр биіктікте жатыр және айналасынан анық ерекшеленеді. Ойпаттың солтүстік және шығыс жағында Барнтрупер мен Бломбергер Штадтвальдтың шамамен 400 метрлік орманды жоталары – Диккер, Беккер және Винтерберг орналасқан. Батысында Хёрнтруперберг, Мейерберг, Моссенберг (228 м) және Пюлленберг (261 м) жатыр, ал оңтүстік шекарасын Нессенберг (235 м), Спилберг (239 м) және Штайнберг (342 м) құрайды. Бломбергер ойпатының шығыс бөлігін Еммердің сол саласы – Дистель суландырады. Иструп және Гроссенмарпе аудандары арасында суайырық пайда болған. Осы себепті Бломберг ойпатының батыс бөлігі Марпе және оның салалары арқылы Бега / Верреге қарай суы ағады. Муниципалитеттің ең төменгі нүктесі 139 метр, ең биік нүктесі – Қысқы таудың шыңында 429 метрді құрайды.
Blomberg is 45 km south east of Bielefeld, 20 km east of Detmold and 17 km south west towards Bad Pyrmont. The district is located in the southern foothills of the Lippe mountain range and in the area of Blomberger and Schwalenberger Heights. The core city is located in the center of the so called Blomberger basin, which lies about 150 m above sea level and clearly separates itself from the surrounding area. The hem of the basin to the north and east are the approximately 400 m high wooded ridges of Barntruper and Blomberger Stadtwald with the Dicker, Becker and Winterberg. To the west are the Hörntruper Berg, the Meierberg, the Mossenberg (228 m) and the Püllenberg (261 m), while the border in the south of Nessenberg (235 m), Spielberg (239 m) and Steinberg (342 m) is formed. The drainage of the eastern part of the Blomberger basin is made by the Diestel, a left tributary of the Emmer. Between the districts Istrup and Großenmarpe a watershed has formed. For this reason, the western part of the Blomberg basin is drained via the Marpe and its tributaries towards Bega / Werre. The lowest point of the municipality is at 139 m, the highest is the summit of the winter mountain at 429 m.
Геология
Муниципалитет Пирмонт-Писбергер осінің оңтүстік беткейінде орналасқан, мұнда негізінен Орта (Км) және Жоғарғы Кеупер (Ко) тау жыныстарының ашық жатыстары кездеседі. Орта ғасырларда көлденең жатқан тау жыныстары қабаттары шамамен 30 миллион жыл бұрын Үшінші дәуірде көтеріліп, Бломбергер саттелін қалыптастырды. Саттелдің орталық бөлігіндегі эрозия нәтижесінде Ортаңғы Кеупердің (Км1) ескі сұр және қызыл марлдары ашылды, олар гипс қабаттарының болуына байланысты Гипскеупер деп те аталады. Бұл оқиға нәтижесінде анық көрінетін ойыс құрылымы пайда болды, бұл құбылыс рельефтің инверсиясы деп аталады. Қамыс құмтасы (Км2) алғашқы көзге түсетін жер бедерін құрайды. Қаланың өзі осы тік беткейдің батыс жиегінде орналасқан. Қамыс құмтасы кішкентай карьерлерде құрылыс материалдары үшін тас ретінде өндірілді. Соққылы қабырғаның (Км3) марлдары ауа райының әсеріне ұшырайды, ал келесі қатаң тас марлдары (Км4) жер бедеріндегі келесі деңгейді құрайды. Беккеннің ең сыртқы жиегі Жоғарғы Кеупердің (Ко) Реткеупердің берік тау жыныстарынан тұрады. Үшінші дәуірде ішкі бекен жиектеріндегі гипс кеуперінің гипс қабаттарының ерігеніне байланысты жарықтар пайда болды. Бұл процесс суброзия деп те аталады. Олар жақын маңдағы аумақтан келген шөгінділермен толтырылды. Бұл шөгінділердің жоғары саздылығына байланысты олар кірпіш өндірісі үшін шикізаттық база құрады. Беккеннің өзінде соңғы мұз дәуірінде лосс шөгіндісі жиналып, лосс балшығына айналды. Шөгіндінің мөлшері 150 см-ге дейін жетеді және егістік жердің жақсы немесе өте жақсы сапасына ықпал етеді. Ескі Клейнштадт, жіктемеленген аудан, 99,12 км² аумақты қамтиды. Муниципалитеттің шығыстан батысқа дейінгі ең үлкен қашықтығы шамамен 12½ км, ал солтүстіктен оңтүстікке дейінгі қашықтығы шамамен 15½ км. Жердің басым бөлігі ауыл шаруашылығына пайдаланылады, ылғалды жазықтарда негізінен жайылымдар мен мал жаюға арналған жерлер орналасқан. Қоршаған таулардағы орманның үштен екі бөлігін жапырақты ағаштар құрайды, көбінесе емен, ал Реткеуперде шырша егілген. Бломбергтің ауыл шаруашылығы аумағы 60%-ды құрайды, бұл 49,4%-ды құрайтын NRW орташа көрсеткішінен жоғары, ал орман аумағы 25,4% (NRW) және 26,5% (Бломберг) құрайды. Бломберг қалалық аймағының кең аумақтары геотермальдық зондтар мен жылу сорғыларын пайдалану арқылы геотермальдық жылу көздерін пайдалануға қолайлы. Алайда, орталық және оңтүстік қалалық аймақтарда бұл көрсеткіш орташа деңгейде, кейбір жерлерде нашар (қоса берілген картаны қараңыз).
The municipality is located on the southern flank of the Pyrmont Piesberger axis, there are almost exclusively rocks of the Middle (Km) and Upper Keupers (Ko) open minded. The rock strata, which were once stored horizontally in the Middle Ages, were raised in the Tertiary around 30 million years ago and formed the Blomberger Sattel. By erosion in the center of the saddle the older gray and red marl of the Middle Keuper (Km1) were uncovered, which is also called Gipskeuper because of switched on layers of gypsum. The result was the clearly recognizable pelvic structure, this phenomenon is called relief reversal. The reed sandstone (Km2) then forms a first striking terrain level. The city itself is located on the western edge of this steep step. The reed sandstone was obtained in small quarries as quarry stone for construction purposes. The marls of the so called Red Wall (Km3) are susceptible to weathering, only the following harder stone marls (Km4) give rise to another stage in the terrain. The outermost edge of the basin structure consists of harder rock layers of the Upper Keuper (Ko) Rätkeuper. In the Tertiary it came in the inner basin edges consisting of gypsum Keuper to the dissolution of plaster layers. Through this process, also called subrosion, formed hollows. These were backfilled with the weathering marls from the immediate area. Because of their high clay content, these sediments formed the raw material basis for some brickworks. In the basin itself, loess has deposited in the course of the last ice age and weathered to loess clay. The amount of deposits is up to 150 cm and is responsible for the good to very good quality of arable land. The old Kleinstadt, classified district, covers an area of 99.12 km². The municipality has a maximum extent in east west direction of about 12½ km and in north south direction of about 15½ km. The vast majority of the land is used by agriculture, in the area of wet creek lowlands mainly as grassland and pastures. The forest on the surrounding mountains consists of three quarters of deciduous trees, mostly beech, while on the Rätkeuper spruce cultures thrive. In comparison to the NRW state average of 49.4%, the agricultural area in Blomberg is 60%, while the forest area is 25.4% (NRW) and 26.5% (Blomberg). Extensive areas of the Blomberg urban area are good to very good for the use of geothermal heat sources using geothermal probes and heat generated by heat pump. In the central and southern urban area, however, the suitability is rather mediocre, and in some cases poor (see the adjacent map).
Көршілес қауымдастықтар
Көршілес қалалар: Bad Pyrmont, (Landkreis Hameln Pyrmont, Төменгі Саксония), Lügde, Schieder Schwalenberg, Horn Bad Meinberg, Detmold, Lemgo, Dörentrup және Barntrup (барлығы Kreis Lippe аймағында).
The neighbouring communities are Bad Pyrmont, (in Landkreis Hameln Pyrmont, Niedersachsen), Lügde, Schieder Schwalenberg, Horn Bad Meinberg, Detmold, Lemgo, Dörentrup and Barntrup (all in Kreis Lippe).
Ауылдар
Ауыл аумағы (км²) Халық саны 31 желтоқсан 2015 ж. Мэр 01 наурыз 2021 ж. Бломберг қаласының ауылдары Альтендоноп 4,28 240 Пауло Камели Бломберг 20,16 8161 Солтүстік: Рольф Шлютер Оңтүстік: Дитер Рике Боркхаузен 2,79 45 Йорг Бертен Брунтруп 4,60 489 Хейке Нидермейер Капель 2,81 561 Дитмар Альбрехт Дальборн 2,84 84 Стефани Беерман Доноп 5,26 508 Лотхар Вогт Эшенбрук 7,55 430 Николь Кастинг Гроßenмарпе 9,14 1170 Питер Зигманн Херрентруп 3,83 473 Райнхард Хейлиг Хёнтруп 2,30 237 Эрнст Вильгельм Бекмейер Иструп 10,54 1459 Юрген Бергхан Клейненмарпе 3,44 149 Франк Вильде Маспе 2,09 224 Йорг Бертен Моссенберг Вёрен 3,44 254 Вильгельм Шнитчер Реелькирхен 4,00 733 Клаудия Крутс Зибенхёфен 3,62 72 Йорг Бертен Тинтруп 2,91 325 Томас Шпикер Веллентруп 3,62 225 Хаген Штиве
Village Area (km²) Population 31. December 2015 Mayor 01. March 2021 Villages of Blomberg Altendonop4,28240 Paulo Cameli Blomberg20,168161 Nord: Rolf Schlüter Süd: Dieter Rieke Borkhausen2,7945 Jörg Berten Brüntrup4,60489 Heike Niedermeier Cappel2,81561 Dietmar Albrecht Dalborn2,8484 Stefanie Beermann Donop5,26508 Lothar Vogt Eschenbruch7,55430 Nicole Kästing Großenmarpe9,141170 Peter Siegmann Herrentrup3,83473 Reinhard Heilig Höntrup2,30237 Ernst Wilhelm Beckmeier Istrup10,541459 Jürgen Berghahn Kleinenmarpe3,44149 Frank Wilde Maspe2,09224 Jörg Berten Mossenberg Wöhren3,44254 Wilhelm Schnittcher Reelkirchen4,00733 Claudia Cruts Siebenhöfen3,6272 Jörg Berten Tintrup2,91325 Thomas Spieker Wellentrup3,62225 Hagen Stiewe
Бломберг қаласының аумағы Солтүстік Германияның теңіздік климат аймағына жатады. Қыстары Атлант мұхитының ықпалымен әдетте жұмсақ, жаздары орташа жылы және жауын-шашын салыстырмалы түрде тең таралады. Жылдық орташа температура шамамен 9 °C. Айлық орташа температура қаңтарда шамамен 0 °C-тан шілде/тамызда 17 °C-қа дейін өзгереді. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 900 мм. Күн сәулесінің орташа жылдық мөлшері бір шаршы метрге 955 киловатт-сағатты құрайды.
The Blomberg city area belongs to the maritime climate area of northwest Germany. The winters are usually mild under Atlantic influence, the summers moderately warm and the rainfall relatively evenly distributed. The average annual temperature is around 9 °C. Monthly average varies from around 0 °C in January to 17 °C in July / August. The annual rainfall is around 900 mm. The average annual solar radiation is 955 kilowatt hours per square meter.