Кіріспе
Құс түрі
Қара қоңыр ағашқа шапшы құс (Dendrocincla fuliginosa) – Furnariidae тұқымдасының Dendrocolaptinae кіші тұқымдасына жататын, дауыссыз әнші құс. Ол тропикалық Жаңа дүниеде Гондурас елінен бастап Оңтүстік Америка арқылы Бразилияның орталық бөлігіне дейін, сондай-ақ Тринидад және Тобагода таралған.
Қозғалыс
Қара қоңыр ағашқа шапшаң балық өмір бойы қоныстанған аймағында тұрады, бірақ кейбір жергілікті көші-қондар болуы мүмкін деген күман бар.
Өсіру
Қара қоңыр ағашқарғаның ұя салу маусымы географиялық жағдайға қарай өзгереді, Орталық Америкада мамырдан қазанға дейін, ал Амазонияда, көрінетіндей, тамыздан желтоқсанға дейін. Ол шіріген жапырақтардан, өсімдік талшықтарынан және өсімдік түктерінен жасалған тостаған тәрізді ұяны түп, бамбук немесе пальма ағашының ойығының түбіне салады; алдымен оны қабыршақ мүкпен тереңдетіп қоюы мүмкін. Жұптардың байланысы қысқа ғана уақытқа созылады және тек аналықтары ғана жұмыртқаларды жарып, балапандарды күтіп бағанатыны белгілі. Бір ұядағы жұмыртқа саны бірден үшке дейін болады. Жұмыртқадан шығу мерзімі белгісіз; балапандар шамамен 23-25 күннен кейін ұядан ұшып шығады.
Дауыстау
Қара қоңыр жыршысының әнін ұзақ ыңғырау, сыңғырлаған немесе шыбықтаған деп сипаттауға болады. Бұл сөздерді "Уи-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и- "Кееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееееее Ол әр түрлі шақыруларды жасайды; ең жиі кездесетін "peeyk" (немесе "PWEEK! "), "иіііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііііі Басқалары "sweeuh", "chauhh", "cheeng, cheeng" және "pooo" дегенді қамтиды.
Мәртебе
IUCN HBW таксономиясын ұстанады және сондықтан қара қоңыр ағашқа арналған бағалауда жай қанатты ағашқа арналған D. turdina taunayi түршесін қамтиды. Ол түрді "Төменгі қызығушылық тудыратын" деп бағалады. Оның өте кең ареалы бар және кем дегенде бес миллион ересек жекесі бар деп есептеледі, бірақ популяцияның азайып бара жатқанына сенімді. Ол "мекен ортасының фрагментациясына және адамның араласуына, кем дегенде ареалының бір бөлігінде өте сезімтал, және орманды жою салдарынан санын қысқартуы мүмкін" деп есептеледі. Бұл Dendrocincla туысына жататын ең көп тараған және кеңінен таралған ағашқа арналған құс. Ол ареалының көп бөлігінде сирек кездесетін, бірақ жергілікті жерлерде көптеп таралған болып есептеледі, алайда ареалының ең солтүстік бөлігінде сирек кездеседі. Ол "құмырсқаларды кәсіби іздеушілерге қарағанда аз сезімтал, себебі оның саны кем дегенде қысқа мерзімде, таңдап кесілген орман мен орманның ең кішкентай бөліктерінен басқа барлық жерде де тұрақты болуы мүмкін" деп саналады.