Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құстар туысы (Picidae)
Family of birds (Picidae)
Ағашқарлар (Woodpeckers) Picidae құс туысына жатады, оған пикулеттер, wrynecks және sapsuckers кіреді. Бұл туыстың өкілдері Австралия, Жаңа Гвинея, Жаңа Зеландия, Мадагаскар және шалқар полярлық аймақтардан басқа бүкіл әлемде кездеседі. Көптеген түрлері ормандарда немесе орманды жерлерде тіршілік етеді, бірақ кейбір түрлері ағашсыз жерлерде де өмір сүреді, мысалы, тасты төбелер мен шөлдерде, ал Гила ағашқарлары кактустарды пайдалануға маманданған. Ағашқарлар орманның ең дауысты құстары ретінде белгілі. Бұл туыстың өкілдері ерекше мінез-құлқымен танымал. Олар көбінесе ағаштардың діңдері мен бұтақтарында жәндіктерді іздеп жейді және көбінесе өзінің тұмсығымен барабан қағып, алыстан естілетін дыбыс шығарып қарым-қатынас жасайды. Кейбір түрлері жемістер, құстардың жұмыртқалары, ұсақ жануарлар, ағаш шырыны, адамдар тастаған тағамдар және өліктермен де қоректенеді. Олар әдетте ағаштарда қазған қуыстарда ұялайды және демалады, ал олардың тастап кеткен қуыстары басқа қуыста мекендейтін құстар үшін маңызды. Кейде олар ғимараттарға тесік қазып немесе жеміс-жидектерге зиян келтіргенде адамдармен қақтығысқа түседі, бірақ ағаштардағы жәндіктерді жою арқылы пайдалы қызмет атқарады. Picidae – Piciformes тобының тоғыз тірі туысының бірі, қалғандары барбеттер (үш туысты қамтиды), тукандар, тукан барбеттері және балбағалар (ағашқарлармен бірге) Pici кладын құрайды, ал Galbuli кладындағы жакамарлар мен пуффидерлер бар. ДНК-ның тізбектелуі осы екі топтың туыстық байланысын растады. Picidae туысына 35 туысқа бөлінген шамамен 240 түр жатады. 20-ға жуық түр тіршілік ортасының жоғалуы немесе тіршілік ортасының фрагментациясы салдарынан жойылу қаупі төнді, олардың бірі – Бермуд ағашқарлары, жойылып кеткен, ал тағы екеуі жойылуға жақын.
Woodpeckers are part of the bird family Picidae, which also includes the piculets, wrynecks and sapsuckers. Members of this family are found worldwide, except for Australia, New Guinea, New Zealand, Madagascar and the extreme polar regions. Most species live in forests or woodland habitats, although a few species are known that live in treeless areas, such as rocky hillsides and deserts, and the Gila woodpecker specialises in exploiting cacti. Woodpeckers are known as the loudest birds of the forest. Members of this family are chiefly known for their characteristic behaviour. They mostly forage for insect prey on the trunks and branches of trees, and often communicate by drumming with their beaks, producing a reverberatory sound that can be heard at some distance. Some species vary their diet with fruits, birds' eggs, small animals, tree sap, human scraps, and carrion. They usually nest and roost in holes that they excavate in tree trunks, and their abandoned holes are of importance to other cavity nesting birds. They sometimes come into conflict with humans when they make holes in buildings or feed on fruit crops, but perform a useful service by their removal of insect pests on trees. The Picidae are one of nine living families in the order Piciformes, the others being barbets (comprising three families), toucans, toucan barbets, and honeyguides, which (along with woodpeckers) comprise the clade Pici, and the jacamars and puffbirds in the clade Galbuli. DNA sequencing has confirmed the sister relationships of these two groups. The family Picidae includes about 240 species arranged in 35 genera. Almost 20 species are threatened with extinction due to loss of habitat or habitat fragmentation, with one, the Bermuda flicker, being extinct and a further two possibly being so.
Жалпы сипаттамалары
Ағашқактар кішкентай пикулеттерді қамтиды, олардың ең кішісі – бар-бюст пикулеті, ұзындығы және салмағы ең үлкен ағашқактардың кейбіреулері 150 см-ден асады. Ең үлкен тірі қалған түрі – үлкен шыршалы ағашқак, оның орташа салмағы және көлемі , бірақ жойылған императорлық ағашқак, шамамен , және піл сүйегінен жасалған ағашқак, шамамен және , екеуі де үлкен болған. Ағашқактардың қауырсыны әр түрлі болады. Көптеген түрлердің түстері зәйтүн және қоңыр түске негізделген, ал кейбіреулері – пид, бұл маскировка жасау қажеттігін білдіреді; басқалары қара, ақ және қызыл түстермен әсемделген, ал көбісінің таждарында қыртысы немесе тұмсықты қауырсықтары бар. Ағашқактар жыныстық диморфизмді көрсетеді, бірақ жыныстар арасындағы айырмашылықтар көбінесе шағын; ерекшеліктері – Уильямсонның сортқа сорушысы және қызғылт сары арқалы ағашқак, олар айқын ерекшеленеді. Қауырсыны жылына бір рет толық ауыстырылады, бірақ көбеюге дейін қосымша жартылай ауысу жүреді. Ағашқактар, пикулеттер және виннектердің барлығы төрт саусақтан тұратын, бірінші (халюкс) және төртінші саусақтары артқа, ал екінші және үшінші саусақтары алға қаратылған ерекше зигодактиль аяқтары бар. Бұл аяқтардың орналасуы ағаш бұтақтары мен діңдерін мізгеп ұстауға ыңғайлы. Бұл тұқымдасқа жататын құстар ағаш діңдеріне тік басып жүре алады, бұл азық іздеу немесе ұя салу сияқты іс-әрекеттер үшін пайдалы. Ағашқактардың тырнақтары мен аяқтары күшті, ал аяқтары қысқа және мықты. Бұл ағаштан үнемі азық іздейтін құстарға тән. Бұл ережеден қара арқалы, америкалық және еуразиялық үш саусақты ағашқактар бас тартады. Ағашқактардың құйрықтары (пикулеттер мен виннектерден басқа) қатты болады, ал құс тік бетке тұрып жатқанда, құйрығы мен аяқтары оны қолдап тұрады. Ағашқактардың мүсілі, әдетте, пикулеттер мен виннектердің мүсілінен ұзын, өткір және мықты болады, бірақ олардың морфологиясы өте ұқсас. Мүсілдің ұшы ағашқа үнемі соғып жүретін құстардың әрекеті арқасында өткір болып қалады. Мүсіл үш қабаттан тұрады: сыртқы қабығы – рамфотека, кератин ақуыздарынан түзілген қабаттардан тұрады, ішкі қабаты – үлкен қуыс пен минералданған коллаген талшықтары бар сүйек, ал ортаңғы қабаты – екі қабатты байланыстыратын жұқа сүйек. Сонымен қатар, тіл сүйегі (немесе гиоид сүйегі) өте ұзын, ол бас сүйегінің ішіндегі арнайы қуыс арқылы айналып, миды қорғайды. Бұл анатомиялық құрылымдардың үйлесімі мүсілге түсетін механикалық күшті жұмсартуға көмектеседі. Топыраққа немесе терең зерттеу үшін мүсілін пайдаланатын ағашқактар мен жалтырақтылардың мүсілі, әдеттегідей соққы беруден гөрі, ұзын және иіліңкі болады. Көптеген пикулеттер мен виннектердің мүсілдерінің кішірек болуына байланысты, олар ағашқактарға қарағанда шіріген ағаштарда азық іздейді. Олардың ұзын, жабысқақ тілдері, тікенекті қылыштармен жабдықталған, құстарға ағаштағы шұңқырдан жәндіктерді ұстап алуға көмектеседі. Тілдің ұрық құрттарын ұстау үшін пайдаланылатыны туралы хабарланған, бірақ 2004 жылы жарияланған егжей-тегжейлі зерттеулер тілдің олжаны шығарып алу алдында оны айналдыратынын көрсетті. Ағашқактардың азық іздеу, көбейту және сигнал беру әрекеттерінің көпшілігі мүсілдерін қолданып барабан соғу және соққы беруді қамтиды. Ағашқактардың тағы бір анатомиялық бейімделуі – бұл өте ұзын гиоид сүйегі, ол омыртқа бағанасының екі жағынан бөлінеді және ми қабығының айналасына оралып, содан кейін оң жақ мұрын қуысында аяқталады. Ол қауіпсіздік белбеуінің рөлін атқарады. Ағашпен жанасуға бірнеше миллисекунд бұрын қалыңдықтағы никтитациялық жарқын жабылып, көзді ұшып бара жатқан қалдықтардан қорғайды.
Woodpeckers include the tiny piculets, the smallest of which appears to be the bar breasted piculet at in length and a weight of Some of the largest woodpeckers can be more than in length. The largest surviving species is the great slaty woodpecker, which weighs on average and up to , and measures , but the extinct imperial woodpecker, at , and ivory billed woodpecker, around and , were probably both larger. The plumage of woodpeckers varies from drab to conspicuous. The colours of many species are based on olive and brown and some are pied, suggesting a need for camouflage; others are boldly patterned in black, white, and red, and many have a crest or tufted feathers on their crowns. Woodpeckers tend to be sexually dimorphic, but differences between the sexes are generally small; exceptions to this are Williamson's sapsucker and the orange backed woodpecker, which differ markedly. The plumage is moulted fully once a year apart from the wrynecks, which have an additional partial moult before breeding. Woodpeckers, piculets, and wrynecks all possess characteristic zygodactyl feet, consisting of four toes, the first (hallux) and the fourth facing backward and the second and third facing forward. This foot arrangement is good for grasping the limbs and trunks of trees. Members of this family can walk vertically up tree trunks, which is beneficial for activities such as foraging for food or nest excavation. In addition to their strong claws and feet, woodpeckers have short, strong legs. This is typical of birds that regularly forage on trunks. Exceptions are the black backed woodpecker and the American and Eurasian three toed woodpeckers, which have only three toes on each foot. The tails of all woodpeckers, except the piculets and wrynecks, are stiffened, and when the bird perches on a vertical surface, the tail and feet work together to support it. Woodpecker bills are typically longer, sharper, and stronger than the bills of piculets and wrynecks, but their morphology is very similar. The bill's chisel like tip is kept sharp by the pecking action in birds that regularly use it on wood. The beak consists of three layers; an outer sheath called rhamphotheca, made of scales formed from keratin proteins, an inner layer of bone which has a large cavity and mineralised collagen fibers, and a middle layer made of porous bone which connects the two other layers. Furthermore, the tongue bone (or hyoid bone) of the woodpecker is very long, and winds around the skull through a special cavity, thereby cushioning the brain. Combined, this anatomy helps the beak absorb mechanical stress. Species of woodpecker and flicker that use their bills in soil or for probing as opposed to regular hammering tend to have longer and more decurved bills. Due to their smaller bill size, many piculets and wrynecks forage in decaying wood more often than woodpeckers. Their long, sticky tongues, which possess barbs, aid these birds in grabbing and extracting insects from deep within a hole in a tree. The tongue was reported to be used to spear grubs, but more detailed studies published in 2004 have shown that the tongue instead wraps around the prey before being pulled out. Many of the foraging, breeding, and signaling behaviors of woodpeckers involve drumming and hammering using their bills. Another anatomical adaptation of woodpeckers is the enormously elongated hyoid bone which subdivides, passes on either side of the spinal column and wraps around the brain case, before ending in the right nostril cavity. It plays the role of safety belt. During the millisecond before contact with wood, a thickened nictitating membrane closes, protecting the eye from flying debris.
Дүниежүзілік таралу
Ағашқектердің таралуы көбінесе космополиттік, бірақ олар Австралия, Мадагаскар және Антарктидада кездеспейді. Олар сондай-ақ әлемнің кейбір мұхиттық аралдарында жоқ, бірақ континенттік аралдарда көптеген арал түрлері табылған. Нағыз ағашқектер, Picinae тұқымдасы, отбасының бүкіл ареалында таралған. Picumninae пикулеттерінің пантропикалық таралуы бар, Оңтүстік-Шығыс Азия, Африка және Неотропикада түрлері кездеседі, ең көп түрлілігі Оңтүстік Америкада байқалады. Екінші пикулет тұқымдасы, Sasiinae, Африка пикулетін және Оңтүстік-Шығыс Азияда кездесетін Sasia туысының екі түрін қамтиды. Жігіттер (Jynginae) тек Ескі әлемде ғана табылса, екі түрі Еуропа, Азия және Африкада кездеседі. Көптеген ағашқектер қоныс аудармайды, бірақ көшіп-қонатын түрлердің бірнеше мысалы белгілі, мысалы, қызылқұйрықты ағашқек, сарықұйрықты ағашқек, Льюис ағашкегінің солтүстік популяциялары, солтүстік фликер, Уильямсон ағашкегі, қызыл кеуделі ағашқек және қызыл мойынды ағашқек Солтүстік Америкада күзде оңтүстікке қарай жылжып барады. Кейбіреулері маманданған түрлер болып табылады және қылқан жапырақты немесе жапырақты орман алқаптарымен, тіпті, емен сияқты жеке ағаш тұқымдарымен байланысты. Басқа түрлер кең ауқымды және орманды тазартуға екіншілік өсімдіктерді, плантацияларды, бау-шабақтарды және саябақтарды пайдалану арқылы бейімделе алады. Жалпы, орманды мекендейтін түрлерге азық табу үшін шіріген немесе өлі ағаш қажет. Бірнеше түрлер уақытының бір бөлігін жерде тамақтануға бейімделген, ал өте аз бөлігі ағаштарды толығымен тастап, топырақтағы қуыстарға ұялайды. Оңтүстік Африканың таулы және шөлейтті жерлерінде мекендейтін жер ағашкегі – осылардың бірі, ал Анды фликері де сондай.
Woodpeckers have a mostly cosmopolitan distribution, although they are absent from Australasia, Madagascar, and Antarctica. They are also absent from some of the world's oceanic islands, although many insular species are found on continental islands. The true woodpeckers, subfamily Picinae, are distributed across the entire range of the family. The Picumninae piculets have a pantropical distribution, with species in Southeast Asia, Africa, and the Neotropics, with the greatest diversity being in South America. The second piculet subfamily, the Sasiinae, contains the African piculet and two species in the genus Sasia that are found in Southeast Asia. The wrynecks (Jynginae) are found exclusively in the Old World, with the two species occurring in Europe, Asia, and Africa. Most woodpeckers are sedentary, but a few examples of migratory species are known, such as the rufous bellied woodpecker, yellow bellied sapsucker, More northerly populations of Lewis's woodpecker, northern flicker, Williamson's sapsucker, red breasted sapsucker, and red naped sapsucker all move southwards in the fall in North America. Some are specialists and are associated with coniferous or deciduous woodlands, or even, like the acorn woodpecker, with individual tree genera (oaks in this case). Other species are generalists and are able to adapt to forest clearance by exploiting secondary growth, plantations, orchards, and parks. In general, forest dwelling species need rotting or dead wood on which to forage. Several species are adapted to spending a portion of their time feeding on the ground, and a very small minority have abandoned trees entirely and nest in holes in the ground. The ground woodpecker is one such species, inhabiting the rocky and grassy hills of South Africa, and the Andean flicker is another.
Мінез-құлық
Көптеген туылған ағаштар жалғыз өмір сүреді, бірақ олардың мінез-құлқы өте антисоциалды түрлерден, өз түрлестеріне қарсы агрессивті түрлерден бастап, топта тіршілік ететін түрлерге дейін әртүрлі. Жалғыз тіршілік ететін түрлер термит колониясы немесе жеміс-жидекке толы ағаш сияқты жемдеу ресурстарын қорғайды, өз түрлестерін қуа жөне ресурс таусылғанша қайта-қайта оралады. Агрессивті мінез-құлыққа ұсыныс жасау және ұру, бас сілкілеу, қанатты шапалақтау, қуу, барабан қағу және дауыс беру жатады. Ритуалдық әрекеттер көбінесе тікелей қақтығысқа әкелмейді, және құстар дауды қайта бастамас бұрын біраз уақытқа "тоңуы" мүмкін. Ренкті жамақтарды көрсетуге болады, ал кейбір жағдайларда осы қарсы мінез-құлықтар жұптасу ритуалдарына ұқсайды. Туылған ағаштар күндіз белсенді, ал түнде тесіктер мен жарықтарда тынығады. Көптеген түрлерде тынығу орны көбейту маусымында ұяға айналады, бірақ кейбір түрлерде олардың функциялары бөлек болады; сұр және қоңыр туылған ағаш тынығу үшін бірнеше беткей тесіктер жасайды, олар ұя салу орнынан мүлдем өзгеше. Көптеген құстар жалғыз тынығып, таңдаған орнына келген басқыншыларды қуады, бірақ Магеллан туылған ағашы және емен туылған ағашы – бірлескен тынығушылар.
Most woodpeckers live solitary lives, but their behavior ranges from highly antisocial species that are aggressive towards their own kind, to species that live in groups. Solitary species defend such feeding resources as a termite colony or fruit laden tree, driving away other conspecifics and returning frequently until the resource is exhausted. Aggressive behaviors include bill pointing and jabbing, head shaking, wing flicking, chasing, drumming, and vocalizations. Ritual actions do not usually result in contact, and birds may "freeze" for a while before they resume their dispute. The colored patches may be flouted, and in some instances, these antagonistic behaviors resemble courtship rituals. Woodpeckers are diurnal, roosting at night inside holes and crevices. In many species the roost will become the nest site during the breeding season, but in some species they have separate functions; the grey and buff woodpecker makes several shallow holes for roosting which are quite distinct from its nesting site. Most birds roost alone and will oust intruders from their chosen site, but the Magellanic woodpecker and acorn woodpecker are cooperative roosters.
Дауылдау
Барабандау – бұл көптеген түрдегі тоқылдақтар қолданатын дауыссыз қарым-қатынас тәсілі. Ол өте жоғары жылдамдықпен қатты бетке қайта-қайта соққы беруді қамтиды. Көтерілістен кейін барабан соғу тізбегі қайталанады, әр түрдің соғу саны, ұзақтығы, соғулар арасындағы үзіліс және ырғағы ерекше болады. Барабандау негізінен аумақтық шақыру болып табылады, бұл құсқұйрықтардың әнімен теңдеседі. Тоқылдақтар резонанс беретін, мысалы, қуыс ағаш сияқты беттерді таңдайды және адам жасаған құрылымдарды, мысалы, суағарлар мен төмен түсетін құбырларды пайдалана алады. Барабандау өз түбіне жататын құстарды тануға және ұсыну ритуалдарында маңызды рөл атқарады. Жеке құстар өз жұбайларының және көршілерінің барабандауын ажырата алады деп есептеледі. Аймақтағы бірнеше түрді, тіпті олар фенотиптік тұрғыдан ұқсас болса да, анықтау үшін барабандаудың ерекшеліктерін сенімді түрде қолдануға болады. Каденция (немесе секундына барабан соғулардың орташа саны) түрлер арасында тұрақты сақталады. Түрлер ішіндегі алыс географиялық популяциялар арасындағы салыстырмалы талдаулар, түрлердің таралу аймақтарында ырғақтың тұрақты сақталуын көрсетті, бұл құсқұйрықтар әніндегідей "диалектілердің" жоқтығын көрсетеді. Тоқылдақтардың барабандауын басқару алдыңғы мидағы ядролар жиынтығы арқылы жүзеге асырылады, бұл көптеген әнші құстарда ән үйрену мен өндірісіне жауап беретін ми аймақтарына ұқсас. 2023 жылғы зерттеу Picidae тұқымдастығындағы сыртқы азық іздеу мен мидың салыстырмалы мөлшері арасындағы тығыз байланысты анықтады, бұл үлкен мидің міндетті түрде күшті барабандау қабілеттерін қамтамасыз етпейтінін, бірақ азық іздеу мінез-құлқына қатысты екенін көрсетеді, себебі ағаш қыртысынан жәндік дернәсілдерін сезіну және алу сенсорлық және моторлық бақылау қабілеттерін арттыруды талап етеді.
Drumming is a form of nonvocal communication used by most species of woodpeckers, and involves the bill being repeatedly struck on a hard surface with great rapidity. After a pause, the drum roll is repeated, with each species having a pattern that is unique in the number of beats in the roll, the length of the roll, the length of the gap between rolls, and the cadence. The drumming is mainly a territorial call, equivalent to the song of a passerine. Woodpeckers choose a surface that resonates, such as a hollow tree, and may use man made structures such as gutters and downpipes. Drumming serves for the mutual recognition of conspecifics and plays a part in courtship rituals. Individual birds are thought to be able to distinguish the drumming of their mates and those of their neighbors. Drumming can be reliably used to distinguish between multiple species in a region, even if those species are phenotypically similar. Cadence (or the mean number of drum beats per second) is heavily conserved within species. Comparative analyses within species between distant geographic populations have shown that cadence is heavily conserved across species' respective ranges, indicating that there likely are not 'dialects' as seen in passerine song. Drumming in woodpeckers is controlled by a set of nuclei in the forebrain that closely resemble the brain regions that underlie song learning and production in many songbirds. A 2023 study revealed a strong association between extractive foraging and relative brain size across the Family Picidae, indicating that a larger brain does not necessarily result in more powerful drumming abilities, but is implicated in foraging behaviors, as the act of sensing and retrieving wood boring larvae from woody substrates likely requires an increase in sensory and motor control capabilities.
Шақырулар
Ағашқектердің әндері мен дауыстары, тұрымсықтарға қарағанда, әлдеқайда тар ауқымды болады, ал олардың шығаратын дыбыстары көбінесе құрылысы жағынан қарапайым келеді. Олар шығаратын дауыстарға қысқа, жоғары жиілікті ноталар, тіршілдеу, дірілдеу, сайрау, сыбызғылау, шалақай сөйлеу, мұрынды шуылдау, айқайлау және зарлау жатады. Бұл дауыстар екі жыныстың да қарым-қатынасында қолданылады және жағдайға байланысты мағына береді; оларға жұптасу, аумақтық таластар және ескерту дауыстары кіреді. Әрбір түрдің өзіндік дауыс диапазоны бар, ол орманды ортада тиімді тарату үшін 1,0-ден 2,5 кГц-ға дейін болады. Жұптасқан ағашқектер бір-бірімен тыныш, төмен жиілікті дауыстармен алмасуы мүмкін, ал балапандар ұяларының ішінен дауысты өтініштер шығарады. Пикулеттердің әні ұзақ, төмендейтін тіршілдеуден немесе екіден алтыға дейін (кейде одан да көп) жеке ноталардың төмендейтін тізбегінен тұрады, бұл ән орнитологтарға құстардың бар екенін ескертеді, себебі оларды байқау қиын.
Woodpeckers do not have such a wide range of songs and calls as do passerine birds, and the sounds they make tend to be simpler in structure. Calls produced include brief, high pitched notes, trills, rattles, twittering, whistling, chattering, nasal churrs, screams, and wails. These calls are used by both sexes in communication and are related to the circumstances of the occasion; these include courtship, territorial disputes, and alarm calls. Each species has its own range of calls, which tend to be in the 1.0 to 2.5 kHz range for efficient transmission through forested environments. Mated couples may exchange muted, low pitched calls, and nestlings often issue noisy begging calls from inside their nest cavity. The piculets either have a song consisting of a long, descending trill, or a descending series of two to six (sometimes more) individual notes, and this song alerts ornithologists to the presence of the birds, as they are easily overlooked.
Танымал мәдениет
Вуди Вудпекер – 1940-1972 жылдар аралығында түсірілген қысқаметражды анимациялық фильмдерде пайда болған кейіпкер. Pokémon Pikipek жебілгі буынның Pokémon Sun және Moon ойындарында енгізілді. Ойынның Pokédex энциклопедиясындағы жазбалар, оның сыртқы келбетінің қанатты көкпекке (pileated woodpecker) еліктеуімен қатар, кішкентай Ұшу типін нақты әлемдегі оның түрімен салыстырады. Оның кейінгі эволюциялық формалары – Трумбек пен Туканьон сәйкесінше бал аңшысы мен туканға ұқсайды, бұл, мүмкін, жыртқыштардың осы Piciformes отбасыларымен туыстық байланысына жасалған әзіл-қалжың сияқты сілтеме болар.
Woody Woodpecker is an animated character that appeared in theatrical short films produced between 1940 and 1972. The Pokémon Pikipek was introduced in the seventh generation games Pokémon Sun and Moon. In addition to being a visual homage to a pileated woodpecker, entries in the game's Pokédex encyclopedia describes the small Flying type as analogous to its real world counterpart. Its later forms (called "evolutions" in the series) Trumbeak and Toucannon resemble a honeyguide and toucan, respectively, perhaps as a tongue in cheek reference to the phylogenetic relationship woodpeckers share with these Piciformes families.
Қалыптануы мен сақталуы
Дүниежүзілік құс тұқымдастарының жойылу қаупі туралы зерттеуде, тек тоқылдақтар ғана күтілгеннен гөрі қауіп төніп тұрған түрлерінің саны аз болды. Дегенмен, олардың мекендеу орындары жойылғандықтан, бірнеше тоқылдақ түрлеріне қауіп төніп тұр. Орман құстары болғандықтан, орманды кесу және ауыл шаруашылығы және басқа да мақсаттар үшін жерді тазалау популяцияны күрт азайтуы мүмкін. Кейбір түрлер плантацияларда және екіншілік өсімдіктерде немесе орман қалдықтары мен сиреген ағаштар бар ашық далаларда өмір сүруге бейімделеді, бірақ кейбіреулері бейімделе алмайды. Адамның жасаған ортасына бейімделгенде, кейбір түрлер тіпті гүлденеді. Тоқылдақтарды арнайы қорғауға бағытталған жобалар аз, бірақ олардың мекендеу орындары сақталғанда олар да пайда көреді. Америкадағы екі тоқылдақ түрі – азу тісті тоқылдақтар өте қауіпті жағдайда, ал императорлық тоқылдақ жабайы табиғатта жойылған деп есептеледі. Кейбір мамандар оларды толығымен жойылған деп санайды, бірақ АҚШ-та азу тісті тоқылдақтарды көру туралы күмәнді хабарлар келіп түскен, ал Кубада шағын популяциясы әлі де сақталуы мүмкін.
In a global survey of the risk of extinction faced by the various bird families, woodpeckers were the only bird family to have significantly fewer species at risk than would be expected. Nevertheless, several woodpeckers are under threat as their habitats are destroyed. Being woodland birds, deforestation and clearance of land for agriculture and other purposes can reduce populations dramatically. Some species adapt to living in plantations and secondary growth, or to open countryside with forest remnants and scattered trees, but some do not. A few species have even flourished when they have adapted to man made habitats. There are few conservation projects directed primarily at woodpeckers, but they benefit whenever their habitat is conserved. Two species of woodpeckers in the Americas, the ivory billed woodpecker is critically endangered and the imperial woodpecker is classified as extinct in the wild, with some authorities believing them extinct, though possible but disputed ongoing sightings of ivory billed woodpeckers have been made in the United States and a small population may survive in Cuba.
Анатомия
Ағашқарнайлардың бас жарақаттарынан қорғайтын көптеген күрделі соққыны жұмсарту механизмдері бар. Микро-КТ сканерлері бас сүйектегі ұялы сүйектерге ұқсас тақталардың тепе-тең емес таралуын көрсетеді, олар маңдай және төбе-мойын аймағында жинақталған, бірақ басқа аймақтарда жоқ. Ұзын тіл сүйегімен қатар, "қауіпсіздік белдігі" ретінде танылатын құрылыммен бірге, ағашқарнайдың мүсік ұзындығы да әртүрлі болып келеді, бұл тең ұзындығымен салыстырғанда кернеуді күрт азайтады. Модельдер көрсеткендей, мүсік күші энергияға айналып, шамамен 99% сіңіріліп, денеде жиналады, ал 1% ғана басқа жетуде. Бас сонымен қатар миға түсетін жүктемені азайтатын көптеген факторларға ие, ал энергияның шағын бөлігі жылу түрінде таралады, сондықтан мүсік әрқашан үзіліспен жасалады. Басқалар басқа соққыны жұмсартуды (мүсік күшін азайтады) жоққа шығарып, мидың өзіндегі бейімделуге назар аударады. Тау ақуызының жиналуы созылмалы травматикалық энцефалопатиямен (СТЭ) байланысты, сондықтан спортшылардың қайта-қайта миға соққы тиетін спорт түрлерінде зерттелді. Тау маңызды, себебі ол ми нейрондарын байланыстырып, тұрақтандыруға көмектеседі. Ағашқарнайлардың миы адамдардың миымен ұқсастықтарды көрсетеді, СТЭ-мен салыстырғанда, жинақталудың көп бөлігі мидың маңдай және уақытша бөліктерінде байқалады. Бұл жинақталудың патологиялық екені немесе мінез-құлық өзгерістерінің салдары екені әлі белгісіз. Осы тақырыпта зерттеулер жалғастырылуда және ағашқарнай зерттеу үшін қолайлы жануар моделі болып табылады.
Woodpeckers possess many sophisticated shock absorption mechanisms that help protect them from head injury. Micro CT scans show that plate like spongy bones are in the skull with an uneven distribution, highly accumulated in the forehead and occiput but not in other regions. Along with the long hyoid bone “safety belt” the woodpecker has uneven beak lengths which drastically reduce strains when compared to equal length. Models have shown that pecking force is changed to strain energy and stored into the body at around 99% absorption while 1% is in the head. The head also has many factors that reduce strain to the brain and small portions of energy are dissipated into the form of heat; therefore the pecks are always intermittent. Others dispute shock absorption in the head (which reduces the force of pecking) but instead point to adaptations within the brain itself. Tau protein accumulation is associated with chronic traumatic encephalopathy (CTE), and thus has been studied in sports where athletes suffer repeated concussions. Tau is important as it helps hold together and stabilize brain neurons. Woodpeckers' brains share similarities to humans with CTE showing most build up in the frontal and temporal lobes of the brain. It is not yet known whether these accumulations are pathological or the result of behavioral changes. More research is being done on the subject and the woodpecker is a suitable animal model to study.
Механикалық қасиеттері
Тура сызықты траекторияның тоқылдақтардың өздерін жарақаттамайтынының себебі деп теорияланды, себебі центростремител күштер мидың діріліне себеп болады, бірақ олар әрқашан тура сызықтармен тоқылдамайды, сондықтан олар центростремител күштерді тудырады және оларға қарсы тұрады. Бас сүйегінің сүйек минералдық тығыздығы жоғары, пластина тәрізді құрылымдарымен қалың, көптеген трабекулалары тығыз орналасқан, бұл тоқылдау кезінде деформацияны азайтуға мүмкіндік береді. Жақ аппаратының серпімділік әсерін зерттеу үшін зерттелді. Бірдей соққыны тұмсыққа және маңдайға салыстырғанда, маңдайға түсетін соққы күші тұмсыққа қарағанда 1,72 есе артық, себебі маңдай үшін контактілік уақыт 3,25 мс, ал тұмсық үшін 4,9 мс құрайды. Бұл импульс моменті, импульс – күштің уақыт бойынша интегралы. Төртбұрышты сүйек және буындар соққы уақытын ұзартуда маңызды рөл атқарады, бұл ми тіндеріне түсетін соққы жүктемесін азайтады.
Straight line trajectory was theorized to be the reason why woodpeckers do not injure themselves, since centripetal forces were the cause of concussion, but they do not always peck in straight lines, so they produce and resist centripetal forces. The cranial bone has a high bone mineral density with plate like structures that are thick with high numbers of trabeculae that are spaced closely together which all may lead to lower deformation while pecking. The jaw apparatus was studied, looking into its cushioning effects. When comparing the same impact to the beak and to the forehead, the forehead experiences an impact force 1.72 times that of the beak, due to the contact time being 3.25 ms in the forehead and 4.9 ms in the beak. This is impulse momentum where impulse is the integral of force over time. The quadrate bone and joints play an important role in extending impact time, which decreases impact load to brain tissue.
Балқаштар
Биологиялық шабыттандырылған бал ұялы сэндвич арқалықтары, тоқылдақ құстың бас сүйегінің құрылымынан шабыт алды; осы арқалықтың мақсаты – ауыстыру қажеттілігінсіз, үздіксіз соққыларға төтеп беру. BHSB көміртекті талшықпен күшейтілген пластиктен (CFRP) жасалған, бұл жоғары беріктікке ие мундштуктың құрылымын имитациялау үшін. Келесі қабат – соққыны сіңіріп, таратуға арналған тіл сүйегінің резеңке қабаты, содан кейін құстың сүйектің шүмекті бөлігі сияқты кеуекті және жеңіл алюминий бал ұясынан жасалған екінші қабат – соққыны жұмсарту үшін. Соңғы қабат – бірінші қабат сияқты, бас сүйегінің қызметін атқаратын CFRP. Биологиялық шабыттандырылған бал ұялы сэндвич арқалықтары, дәстүрлі арқалықтармен салыстырғанда, зақымдалған аумақты 50–80% азайтып, төменгі қабаттағы кернеудің 40–5% деңгейін көтеріп, соққыға төзімділік тиімділігін 1,65–16,22 есеге арттырды.
Bio inspired honeycomb sandwich beams are inspired by the woodpecker's skull design; this beam's goal is to withstand continuous impacts without the need of replacement. The BHSB is composed of carbon fiber reinforced plastic (CFRP), this is to mimic the high strength beak. Next is a rubber layer core for the hyoid bone for absorbing and spreading impact, a second core layer of aluminum honeycomb that is porous and light like the woodpecker's spongey bone for impact cushioning. The final layer is the same as the first a CFRP to act as the skull bone. Bio inspired honeycomb sandwich beams when compared to conventional beams reduced area damage by 50–80% and carried 40 to 5% of the level of stresses in the bottom layer while having an impact resistance efficiency 1.65 to 16.22 times higher.