Кіріспе

Bohnanza – сауда және саясат ойындарының механикасына негізделген неміс стиліндегі карта ойыны, оны Уве Розенберг жасаған және 1997 жылы (неміс тілінде) Amigo Spiele, ал (ағылшын тілінде) Rio Grande Games шығарған. Ойын 11 түрлі бұршақ түрінің күлкілі суреттері бар карталар жиынтығымен ойналады, ойыншылар оларды ақша табу үшін отырғызып, сатуға тырысады. Басты шектеу – ойыншылар бір уақытта тек екі немесе үш түрлі бұршақ өсіре алады (олардың иелігіндегі егістіктер санымен шектеледі), бірақ олар жиынтықтан кездейсоқ түрде әртүрлі бұршақтарды алады, сондықтан табысқа жету үшін басқа ойыншылармен сауда жасауы керек. Алғашқы ойын 3–5 ойыншыға арналған және ойнауға шамамен 1 сағат уақыт кетеді, бірақ Rio Grande нұсқасы ресми ережелерге 2–7 ойыншыға арналған ойындарды өткізуге мүмкіндік беретін қосымша ережелерді қосады. Bohnanza атауы «боб» деген мағына беретін неміс тіліндегі «Bohne» және «өте үлкен және бай минералдық кен орны» дегенді білдіретін, сондай-ақ ұзақ жылдар бойы көрсетілген батыс фильмі «Bonanza» туралы еске түсіретін ағылшын тіліндегі «bonanza» сөздерінің ойын-қалпы.

Құрылғы

Әр ойыншыға бастау үшін карталар беріледі (әдетте бес карта, бірақ қолдағы карталардың саны кеңейтімдерге және ойыншылар санына байланысты өзгереді). Бонанза ережесінің ерекшелігі – қолдағы карталар берілген тәртіппен сақталуы керек, оларды қайта реттеуге болмайды. Әр ойыншыда бұршақ отырғызу үшін екі алаң бар (немесе үш ойыншылық ойында үш алаң). Ойынның ескі нұсқаларында кез келген ойыншы кез келген уақытта үшінші алаңды үш монетаға сатып ала алатын болса, жаңа нұсқаларда бұл мүмкіндік алынып тасталды. Әрбір алаңда кез келген мөлшерде бұршақ карталары болуы мүмкін, бірақ бір алаңдағы барлық бұршақтар бір түрі болуы керек. Егер даладағы бұршақтардан өзге түрі отырғызылса, онда бұрынғы бұршақтар монетаға "жиналады". Бір бұршақ ғана отырғызылған алаңды ойыншы, егер барлық алаңдарында 1 немесе одан аз бұршақ болса ғана жинап алады. Әр ойыншыда сауда арқылы алынған карталарды сақтауға арналған сауда алаңы және табылған монеталарды сақтауға арналған қазынасы бар. Қолдағы карталар жасырылады. Сауда алаңдарындағы және алаңдардағы карталар барлық ойыншыларға көрінеді. Әр ойыншының қазынасындағы монеталардың саны басқа ойыншылардан жасырылады. Тасталған карталар үйіндісі бетімен жоғары қаратылып қойылады, бірақ тек жоғарғы картасы ғана көрінеді, ойыншылар үйіндіні қарауға құқылы емес. Колода біткен кезде, тасталған карталар қайта шайқалып, жаңа колода ретінде қолданылады.

Жинақтау

Әр бұршақ карточкасында бір, екі, үш және төрт монета алу үшін қанша бұршақ қажет екенінің тізімі көрсетілген. Егіндікті жинау үшін ойыншы оның ішіндегі бұршақтарды санайды және қанша монета алатынын анықтау үшін тізімді қарастырады. (Егер жеткілікті бұршақ жиналмаса, мүлдем монета алмауы мүмкін.) Ойыншы сол кездегі карталардың санын өз қазынасына сырт бетімен төмен қаратып қояды (әр картаның арт жағында монета бар). Қалған карталар тастау қалыбының үстіне, бетімен жоғары қаратып қойылады. Кейбір карталар монета ретінде бөлінгендіктен, әр араластыру кезінде колодадағы карталардың саны азаяды (әдетте, бірінші араластыру ойынның шамамен жартысына дейін жүреді). Айтылғандай, бір ғана бұршақ бар егістікті, бірнеше бұршақ бар егістіктің иесі жинай алмайды.

Кеңейтулер

Уве Розенберг пен Хано Гирке ойынға бірқатар кеңейтулер жасады, олардың кейбіреулерін Lookout Games шектеулі басылымда шығарды. Erweiterungs Set (1997) – тағы үш бұршақ түрін қосады, ал ойнауға болатын ойыншылар саны жетіге дейін жетеді. Бұл бұршақтар ойынның ағылшын тіліндегі нұсқасына енгізілген. 2001 жылы Amigo бұл кеңейтуді қайта қарастырып, қосымша бұршақ түрін және тапсырыс карталарын қосты. La Isla Bohnitâ (1999) – бұршақ саудасына көмектесетін сауда кемелері мен бұршақтарды ұрлайтын қарақшы кемелері болып екі жаңа бұршақ түрін қосады. Атауы Мадонна әнін пародиалайды, бірақ ойын Розенбергтің "Катан теңізшілеріне" берген жауабы. High Bohn (2000) – жабайы батыс тақырыбындағы кеңейту (High Noon-мен салыстырады), ойыншы алаңға ақша салғанда сатып алуға болатын ғимараттарды қосады. Әр бұршақ түрі үшін бір ғимарат түрі бар, олардың әрқайсысы ойыншыға егу, жинау немесе сауда жасау үшін әртүрлі артықшылық береді. Ғимараттар ойын соңында ойыншының ұпай есебіне де қосылады. Amigo 2001 жылы бұл кеңейтуді қайта қарастырып, Prohibohn-ды, Al Cabohne кеңейтуін қосты. 2004 жылы Rio Grande компаниясы оны ағылшын тілінде High Bohn Plus деп шығарды. Ағылшын тіліндегі нұсқада Amigo нұсқасының қосымша материалдары мен Erweiterungset нұсқасының карталары бар. Mutabohn (2001) – GM тақырыбындағы кеңейту. Mutabohn-да ойыншылар өз бұршақтарын құны төмен бұршақтарға "мутация" жасай алады, соның арқасында бір алаңда әртүрлі дақылдарды егуге мүмкіндік алады. Бонус карталары мутациялардың белгілі бір тізбектері үшін ұпай береді. Ladybohn (2002) – қолда бар бұршақ түрлерінің әйелдік нұсқаларын қосады. Ойыншылар әйел бұршақ өскен алаңнан ақшаға айналдыру арқылы көбірек талерлер таба алады. Екі ойыншыға ойнауға рұқсат етіледі. Кейін бұл 2007 жылы "Ladybohn: Manche Mögen's Heiss!" деп қайта өңделді. Bohnaparte (2003) – Бохнарайхты жаулап алу үшін әскери науқанды қаржыландыру үшін ойыншылар Bohnanza ойнайтын Наполеондық кеңейту. Гирке бұл ойынды "Bohnanza Risk-ке қарсы" деп сипаттайды. Dschingis Bohn (2003) – моңғолдардың Бохнарайхқа шабуыл жасаған тағы бір әскери кеңейтуі (Шыңғыс ханмен салыстырады). Dschingis Bohn-ды Bohnaparte-пен біріктіріп, жеті ойыншыға ойнауға мүмкіндік береді. Bohnaparte және Dschingis Bohn-ның біріктірілген нұсқасы 2004 жылы неміс және ағылшын тілдерінде жарық көрді. Telebohn (2004) – сауда-саттықты жаулап алумен алмастыратын кеңейту. The Bohnentaler (2004) – ойыншыға үш емес, төрт карта тартуға мүмкіндік беретін пластикалық ойыншыны қосады. Ойыншы тек егістігінде жетілмеген бұршақтар жеткілікті болса ғана оны ала алады. Bohnröschen (2007) – ойыншыларды қарағайлардың арасынан өтіп, оның орнындағы Ұйқышы сұлуға жету үшін принцтерге айналдыратын кеңейту. Қарағайлардың әр қадамын картамен бейнелейді, ол ойын шарттарында орындалуы керек (мысалы, бір алаңнан дәл бір бұршақты жинау және т.б.) ойыншы келесі қадамға өтуі үшін. Бұл Bohnanza немесе Ladybohn: Manche Mögen's Heiss! ойнау үшін қажет екенін нақты айтқан алғашқы кеңейту, бірақ көптеген ескі кеңейтулер негізгі ойынмен де жұмыс істейді. Auf der schwäb'schen Eisenbohn (2008) – бес қала арасында жүретін пойызды қосатын кеңейту, олардың әрқайсысы ойыншылардан бұршақтарды әртүрлі бағамен сатып алады. Атауы неміс халық әнінен алынған "Auf de Schwäb’sche Eisenbahne". Bohnedikt (2009) – екі жаңа түрдегі бұршақ далаларын – шіркеулер мен зираттарды енгізетін кеңейту. Рим папасы Бенедикттің өзі ойынға сауда-саттыққа әсер ететін жарлықтар шығара алатын жабайы карта ретінде кіреді.