Кіріспе
Ойыншықтың түрі Ойыншық. Ғарыш секіргіші (сондай-ақ ай секіргіші, скиппибол, кенгуру доп, секіргіш, хиппити хоп, хоппити хоп, отырып секіру немесе доп деп те аталады) – тұтқалары бар резеңке доп (жаттығу добына ұқсас), оның үстіне құлап кетпестен отыруға болады. Пайдаланушы доптың серпімді қасиеттерін пайдаланып, онымен секіріп жылжуға тырысады. "Ғарыш секіргіші" термині Ұлыбританияда көбірек таралған. Бұл ойыншық АҚШ-та онша танымал емес және "хоппити хоп", "хиппити хоп" немесе "отырып секіру" деп аталуы мүмкін. 1980-ші жылдары АҚШ-та танымал болған ұқсас ойыншық – пого доп, оның тұтқасының орнына допты айнала қоршаған қатты пластикалық сақинасы бар.
the toy
A space hopper (also known as a moon hopper, skippyball, kangaroo ball, bouncer, hippity hop, hoppity hop, sit and bounce, or hop ball) is a rubber ball (similar to an exercise ball) with handles that allow one to sit on it without falling off. The user can attempt to hop around on the toy, using its elastic properties to move forward. The term "space hopper" is more common in the United Kingdom. The toy is less familiar in the United States and may be known as a "hoppity hop", "hippity hop", or a "sit and bounce". A similar toy, popular in the United States in the 1980s, was the pogo ball, which has a hard plastic ring encircling the ball instead of a handle.
Қолдану
Ғарыш секіргіші – диаметрі шамамен екі резеңке тұтқасы бар ауыр резеңке шар. Жоғарғы жағындағы клапан арқылы шарды велосипед немесе автокөліктің дөңгелек сорғысымен үрлеуге болады. Бала екі тұтқаны ұстап, үстіне отырып, шар жерден көтерілгенше жоғары-төмен секіріп отырады. Денесін еңкейте отырып, бала шарды белгілі бір бағытта секіретін етіп бағыттай алады. Бұл қозғалудың өте тиімсіз түрі, бірақ оның қарапайымдылығы, қолданудың жеңілдігі, төмен құны және көңіл көтеріп, қуандыратын сыртқы түрі балаларға ұнайды.
Тарих
Ғарыш секіргіші Ledragomma компаниясындағы Аквилино Козанимен ойлап табылды. Ол бұл идеяға 1968 жылы Италияда, ал 1971 жылы АҚШ-та патент алды. Козани ойыншықты "Пон-Пон" деп атады. Ұлыбританияда ғарыш секіргіштері 1969 жылы пайда болды. Сол жылдың қараша айында "Кембридж евинг ньюс" газетінде секіргіш туралы жарнама жарияланып, ол тренд ретінде сипатталды. Ғарыш секіргіші бірнеше жыл бойы үлкен қызығушылық тудырды және 1980 жылдары кеңінен танымал болды. Ойыншық кейде 1970-ші жылдардың символы болып саналады. Ұлыбританиядағы алғашқы ғарыш секіргіші Mettoy (Mettoy Corgi) компаниясы өндірді. Wembley де осындай модель жасады, оның тұтқалары түпнұсқадан гөрі тегіс болды. Қызыл түсті кенгуру дизайны қазір Ұлыбританияда ересектерге арналған нұсқада қол жетімді. АҚШ-та алғашқы көптеп сатылған секіру допы – Sun компаниясы 1968 жылы Нью-Йорктегі Америка халықаралық ойыншықтар жәрмеңкесінде ұсынған бұрынғы еуропалық ойыншықтың нұсқасы – Hoppity Hop. Алғашқы үш айда бүкіл елде 300 000-нан астам дана сатылды. Бұл ойыншық нарықта және БАҚ-та кеңінен таралғандықтан, кез келген осындай доп, шығу тегіне қарамастан, қазір АҚШ-та осы атпен танымал. Ең алғашқы Hoppity Hop-тар резеңкеден (әдетте қызыл немесе көк) жасалып, үстіне дөңгелек сақиналы тұтқасы және автомобильдік дөңгелектің клапаны болды. 1970 жылдары Sun компаниясы Hoppity Hop-тың түрлі кейіпкер нұсқаларын енгізді, мысалы Hoppity Horse немесе Disney-ден Mickey Mouse және Donald Duck (кейіпкердің басынан жасалған қатты пластик нұсқалары бар). Hoppity Hop онжылдықтар бойы тұрақты сатылды, бірақ 1990 жылдары шетелдік секіргіштердің бәсекелестігінің артуына байланысты сатулар төмендей бастады. Жарнамалық материалдарға сәйкес, Hoppity Hop-тың бастапқы мақсаттары ересектер мен балалар болды. Алайда, доптардың шамамен 80 см-ге дейін ғана ісірілуіне байланысты, ең кішкентай ересектерден басқалардың пайдасы тиюі күмәнді. Еуропалық "Hop!" доптары 1990 жылдардың басында пайда болды және әлі де қол жетімді. Италияның Ledragomma/Ledraplastic компаниясы жасаған бұл жаттығу доптары негізінен тұтқасы бар жаттығу шары. Бұл доптардың көлемі "Hop! 45" - "Hop! 66" (66 см, шамамен 26 дюйм) аралығында. "Hop! 66" әлі де негізінен балалар өлшемінде. Шынымен ересектерге арналған секіру доптарына сұраныс екі ерекше өніммен қанағаттандырылды: Біріншісі – Нидерландының Kitt 2000 Velp Mega Skippyballs, үлкен секіру допы, оның көлеміне байланысты тек ересектерге арналған. Ол үш өлшемде болды: 100 см, 120 см және 150 см. Mega Skippyballs ерекше мықты винилден жасалған, ал Нидерландыда түрлі Skippyball жарыстары мен чемпионаттары бар.
The Mega Skippyballs are made of extra strong vinyl, and in the Netherlands, there are various Skippyball races and championships.
Танымал мәдениет
Терри Купердің «Кангазан» атты ғылыми-фантастикалық трилогиясында Профания Альфа планетасында тұратын, «Hoppas» деп аталатын ғарыштан секіріп жүретін жандар бейнеленген. 1970 жылдардағы британдық комедиялық сериал «The Goodies»-тің 2-ші маусымының 12-ші эпизоды көбінесе осы ғарыштан секіріп жүретін жандарға арналған. «Friends» сериалының 7-ші маусымындағы «Барлығы отызға толғанда» атты эпизодта Фиби «Hippity Hop» арқылы бір шақырымға секіріп кетті. 1973 жылғы порнографиялық пародиялық фильмде басты кейіпкер көлік құралы ретінде ғарыштан секіріп жүретін құралды пайдаланады. Иан Стюарттың «Flatterland» кітабында ойыншық ғарыштан секіріп жүретін құралға ұқсайтын «Space Hopper» атты кейіпкер кездеседі. Британдық анимациялық скетч-шоу «Monkey Dust»-та Иван «Ет сақтағышынан кісі өлтіруші» Добский деген қайта-қайта пайда болатын кейіпкер бар, ол 1974 жылы жасаған жоқ қылмысы үшін түрмеге қамалған және әр эпизодта 1970 жылдардағы киімнен басқа ешқандай мүлкі болмай, «Мистер Хоппи» деп аталатын ғарыштан секіріп жүретін құралмен босатылады. Мистер Хоппидің сезімтал екені және «Ет сақтағышынан кісі өлтіру» қылмыстарына өзі жауапты екені кейіннен анықталады. Британдық криминалдық драма «Endeavour»-дың «Аполлон» (2019) эпизодында 1969 жылғы Аполлон миссиясымен бір уақытта, 1968/1969 жылдары Ұлыбританияда шыққан ойыншықпен секіріп ойнап жатқан бала көрсетіледі.