Джеральд Хокинс: Археоастрономия және Стоунхендж жұмбағы

Кіріспе

Британдық астроном, американдық саясаткер Джеральд Стэнли Хокинс (20 сәуір 1928 – 26 мамыр 2003) – Ұлыбританияда туған американдық астроном және автор, археоастрономия саласындағы еңбектерімен танымал. АҚШ-тағы Бостон университетінің астрономия кафедрасының профессоры және төрағасы болған ол 1963 жылы Стоунхенджді талдау нәтижесін жариялады, онда ол оның күн мен айдың қозғалысын болжау үшін пайдаланылған ежелгі астрономиялық обсерватория екенін және оны компьютер ретінде қолданғанын алғаш рет айтты. Археологтар және басқа ғалымдар содан бері Америка Құрама Штаттарындағы Кахокия сияқты басқа да тарихи жерлерде де осындай күрделі жоспарлау мен құрылыс жүргізілгенін көрсетті.

Ерте өмір және білім

Джеральд Хокинс Англияның Грейт-Ярмут қаласында дүниеге келді және Ноттингем университетінде физика және математиканы оқыды. 1952 жылы Манчестер университетінде сэр Бернард Ловелл басшылығымен радиоастрономия саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.

Мансап

1957 жылы Хокинс АҚШ-тағы Бостон университетінде астрономия профессоры және кафедра меңгерушісі болды. Ол көптеген тақырыптар бойынша, соның ішінде тектиттер, метеорлар және тұрақты күйдегі ғалам теориясы туралы кеңінен жазды. Англияда туып, 1965 жылы американдық азаматтыққа қол жеткізді. Хокинс университет технологиялық ресурстарын ежелгі мегалиттік ескерткіштердің астрономиялық орналасуын зерттеуге пайдаланды. Ол Стоунхендждегі тік тұрған тастардың және басқа да нысандардың координаттарын IBM 7090 компьютеріне енгізіп, күн мен айдың қозғалысын модельдеу үшін осы жүйені қолданды. 1965 жылы жарық көрген «Стоунхенджтің коды бұзылды» атты кітабында Хокинс ескерткіштегі әртүрлі элементтер әртүрлі астрономиялық құбылыстарды болжау үшін мұқият орналастырылғанын дәлелдеді. Бұл идея 1961 жылы шыққан «Аспандағы сұлулық» кітабында қысқаша айтылған болатын. Стоунхенджді алып тарихқа дейінгі обсерватория және компьютер ретінде қарастыра отырып, Хокинстің жұмысы бұрын қарапайым ғибадатхана деп есептелген орынның маңызын қайта бағалады. Археологиялық қауым күмәнмен қарады, оның теориясын Ричард Аткинсон сияқты танымал тарихшылар сынға алды, олар кітапты «ниеттенген, мақтаншыл, ұқыпсыз және сенімсіз» деп айыптады. «Стоунхенджтің коды бұзылды» кітабы көптеп сатылды. Ол әсіресе 1960-шы жылдардағы контрмәдениет өкілдерінің арасында танымал болды, олар оның Александр Том зерттеген «ежелгілердің даналығы» сияқты бағытты ұстанғанын байқады. Хокинстің теориялары әлі де Стоунхендж туралы көпшіліктің пікірін қалыптастыруда. Кейбір археологтар Хокинстің теориясын қабылдауға абайласа да, көптеген археоастрономдар оның еңбектерін дамытып келеді. Көптеген ғалымдар астрономиялық сәйкестіктің маңыздылығын және космологиялық мақсаттармен жоспарланған және салынған ірі кешендердің АҚШ-тағы Жылан төбесі және Кахокия сияқты басқа да тарихқа дейінгі орындарда да көрсетілгенін мойындайды. Кейін Хокинс Перудегі Наска сызықтарын зерттеді және оларға астрономиялық түсіндірме беруге жеткілікті дәлелдер жоқ деген қорытындыға келді. Ол сондай-ақ Карнақтағы Амон храмын зерттеді. Өмірінің соңына дейін Стоунхенджді зерттеумен айналысты. Американдық астрономиялық қоғамның некрологында былай делінген: «Джеральд Хокинс 1969 жылдан 1971 жылға дейін Пенсильвания штатының Карлайл қаласындағы Дикинсон колледжінің деканы болды, содан кейін оның мансабы оны АҚШ Ақпарат агенттігіне жеткізді, онда ол директордың ғылыми кеңесшісі болып тағайындалды және 1989 жылы зейнетке шыққанға дейін сол қызметте қалды».

In 1957 Hawkins became professor of astronomy and chairman of the department at Boston University in the United States. He wrote widely on numerous subjects, including tektites, meteors and the steady state universe theory. Born in England, he became an American citizen in 1965. Hawkins applied the technological resources of the university to studying the astronomical alignments of ancient megalithic sites. He fed the positions of standing stones and other features at Stonehenge into an early IBM 7090 computer and used the mainframe to model sun and moon movements. In his 1965 book, Stonehenge Decoded, Hawkins argued that the various features at the monument were arranged in such a way as to predict a variety of astronomical events. This idea was briefly mentioned in his 1961 book, Splendor in the Sky. By interpreting Stonehenge as a giant prehistoric observatory and computer, Hawkins' work re assessed what had previously been seen as a primitive temple. The archaeological community was sceptical and his theories were criticized by such noted historians as Richard Atkinson, who denounced the book as being " tendentious, arrogant, slipshod, and unconvincing". Stonehenge Decoded sold widely. It was especially popular among the members of 1960s counter culture, who found that it followed a similar "wisdom of the ancients" line explored by Alexander Thom. Hawkins' theories still inform popular opinion of Stonehenge. Although some archaeologists are cautious to accept Hawkins' theories, many archaeoastronomers have built upon his work. Many scholars accept that the importance of astronomical alignment and large complexes being planned and constructed to fulfil cosmology has been demonstrated at other prehistoric sites, such as the Snake Mound and Cahokia in the United States. Hawkins later examined the Nazca lines in Peru, and concluded there was not enough evidence to support an astronomical explanation for them. He also studied the temple of Amun at Karnak. He continued to study Stonehenge up until his death. American Astronomical Society obituaries: "Gerald Hawkins served as Dean of Dickinson College in Carlisle, Pennsylvania, from 1969 to 1971, when his career trajectory transported him to the United States Information Agency, where he was appointed Science Advisor to the Director and where he remained until his retirement in 1989."