Кіріспе

Американдық математик және энциклопедия жасаушы Эрик Вольфганг Вайштейн (18 наурыз 1969 жылы туған) – американдық ғалым, математик және энциклопедия жасаушы. Ол MathWorld және ScienceWorld энциклопедияларын жасап, оларды күтіп ұстап жүреді. Сонымен қатар, ол CRC Математиканың қысқаша энциклопедиясының авторы. Қазіргі кезде Wolfram Research компаниясында жұмыс істейді.

Білім

Вайштейн планеталық астрономия саласы бойынша философия докторы ғылымын қорғады. 1996 жылы ол Калифорния технология институтының геологиялық және планеталық ғылымдар бөлімінен планеталық астрономия бойынша докторлық диссертациясын қорғады, ал 1993 жылы да сол институттан планеталық астрономия саласы бойынша магистрлік диссертациясын қорғады. Вайштейн 1990 жылы Корнелл университетін физика мамандығы бойынша және астрономия бойынша қосымша білім алып, үздік дипломмен бітірді. Корнеллде оқып жүрген жазғы демалыстарында Вайштейн Пуэрто-Рикодағы Корнелл университетіне қарасты радиотелескоп орналасқан Аресибо обсерваториясында зерттеу жұмыстарына қатысты. Аспирантура кезінде Вайштейн Мэриленд штатының Гринбельт қаласындағы Годдард ғарыш ұшу орталығында да зерттеулер жүргізді. Годдардта жұмыс істеген кезінде Вайштейн дауылдарды визуализациялау бағдарламасын жасауға қатысты. 1996 жылы Вайштейн «Жопитер планетасы атмосферасының миллиметрлік/субмиллиметрлік Фурье түрлендіру спектроскопиясы» деген тақырыпта докторлық диссертациясын жариялады, ол факультет жетекшісі Дьюи Мухлеманның басшылығымен және қазір Калтех реактивті қозғалыс зертханасының қызметкері Юджин Серабиннің қатысуымен аяқталды.

Академиялық зерттеулер

Докторлық дәрежесін аяқтағаннан кейін, Вайштейн 1996 жылдың қаңтар айында Калтех институтында ғылыми қызметкер болып жұмысқа орналасты және субмиллиметрлік спектроскопия саласындағы зерттеулерін жалғастырды. Ол Юджин Серабинмен ынтымақтастықта жұмыс істеп, бірнеше мақала жариялады. Алты ай өткен соң, ол Вирджиния университетінің Шарлоттсвилл қаласындағы Астрономия факультетіне көшті, онда үш жыл бойы зерттеулерін жүргізді.

MathWorld, ScienceWorld және Wolfram Research

1995 жылы Вайштейн 200-ден астам беттік Microsoft Word құжатын гипертекст форматына аударды және оны Калтехтағы жеке веб-кеңістігіне «Eric's Treasure Trove of Sciences» деген атаумен жүктеді. Вайштейн астрономиядағы жұмысын жалғастыру үшін Вирджиния университетіне ауысқаннан кейін, жаңа ғана құрылған энциклопедиясын жетілдіруді жалғастырды. 1998 жылдың қараша айында Вайштейн өзінің энциклопедиясын кітап түрінде «CRC Concise Encyclopedia of Mathematics» деп басып шығару үшін CRC Press баспасымен келісім жасасты. Бір жыл өткен соң, 1999 жылы Вайштейн Wolfram Research, Inc. (WRI) компаниясында энциклопедия бойынша қызметке орналасты. MathWorld 1999 жылдың желтоқсан айында 13 000-ға жуық мақаламен ашылуға дайын болды, олардың көпшілігі Вайштейннің авторлығында болды және алгебра, геометрия, есептеу, дискретті математика, топология, сандар теориясы, статистика және негіздер сияқты әртүрлі салаларды қамтыды. 2000 жылдың наурыз айында MathWorld CRC Press компаниясымен заңдық дауға тартылды. CRC Press MathWorld компаниясы «CRC Concise Encyclopedia of Mathematics» энциклопедиясының авторлық құқығын бұзды деп мәлімдеді. Дау кезінде сот шешімімен MathWorld 2000 жылдың 23 қазанынан бастап бір жылдан астам уақытқа жабылды. Эрик Вайштейннің жеке сайтындағы мәліметтерге сәйкес, ол MathWorld-ті 2001 жылдың 6 қарашасында қайта іске қосты. Бұл ақырында PlanetMath жобасының құрылуына әкелді. Wolfram Research, Stephen Wolfram және Eric Weisstein CRC Press компаниясымен құпия сомадағы қаржылық өтемақы және бірнеше жеңілдіктер туралы келісімге келді. Бұл жеңілдіктердің бірі – MathWorld-тің барлық веб-беттерінің төменгі бөлігінде CRC Press-тің авторлық құқығы туралы ескертуді орналастыру және MathWorld-ті кітап түрінде қайта басып шығаруға заңдық құқық алу болды. 2002 жылдың қаңтар айында ScienceWorld, яғни Эрик Вайштейннің ғылым әлемі деп аталған сайты, көпшілікке таныстырылды. ScienceWorld астрономия, химия, физика және ғалымдардың өмірбаяны сияқты ғылымның көптеген салаларын қамтитын 1000-нан астам мақаладан тұрады.

Қосымша ғылыми қызмет

2014 жылы ол Халықаралық математикалық одақтың Global Digital Mathematics Library жұмыс тобының мүшесі атанды.