Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед ханшайымы Лилиан, Холланд герцогнясы (туған аты Лилиан Мей Дэвис, кейін Крейг; 30 тамыз 1915 – 10 наурыз 2013), 1976 жылы Холланд герцогы Бертилге (1912–1997) үйлену арқылы швед королдік отбасының мүшесі болған британдық сәнгер модель. Осылайша ол Швеция королі Карл XVI Густавтың және Дания королевасы Маргрете II-нің тәтесі болды.
Princess Lilian of Sweden, Duchess of Halland (born Lillian May Davies, later Craig; 30 August 1915 – 10 March 2013), was a British fashion model who became a member of the Swedish royal family through her 1976 marriage to Prince Bertil, Duke of Halland (1912–1997). As such, she was an aunt of King Carl XVI Gustaf of Sweden and Queen Margrethe II of Denmark.
Ерте өмір
Лилиан Мей Дэвис 1915 жылғы 30 тамызда Уэльстің Суонси қаласында дүниеге келді. Ол көмір шахтасында жұмыс істеген соң базарда дүкені болған Уильям Джон Дэвис пен оның әйелі Глэдис Мэри (қыз есімі Карран) – дүкен сатушысының қызы еді. Олар тұрған үйдің орны қазір Квадрант сауда орталығының астында. Оның ата-анасы 1920 жылдары ажырасып, бірақ 1939 жылға дейін ресми түрде ажыраспаған. Ол 16 жасында Лондонға көшіп келді. Модель болғаннан кейін өзінің атынан бір "l" әрпін алып тастады. Ол "Vogue" сияқты журналдарға сурет түсірді. 1940 жылы Лилиан шотланд актері Иван Крейгке (1912–1995) Батыс Сассекс округінің Хоршам қаласында үйленді. Бертильдің үлкен ағасы, Вестерботтен герцогы Густав Адольф, швед тағына екінші болып мұрагерлік құқығы болған, бірақ ол 1947 жылы қайтыс болды. Густав Адольфтың ұлы Карл Густавтың жасы бір жасқа толмағандықтан, Бертильдің әкесі (V Густав патша) және атасы (Густав Адольф тақ мұрагері, болашақ VI Густав патша) қайтыс болғанда, ол регент болып қызмет етуі мүмкін еді (басқа мұрагерлер патшаға ұнамайтын некелерге барып, мұрагерлік құқығынан бас тарған). Осы себепті Бертиль Лилианға үйленбеді, сондықтан олар отыз жылдан астам уақыт бойы жасырын түрде бірге өмір сүрді. 1946 жылы Бертиль ханзада Франциядағы Сент-Максимде үй сатып алды, ол олардың жекелеген демалыс орнына айналды. Бертильге ешқашан регент болу қажет болмады, өйткені 1950 жылы таққа отырған әкесі немересі Карл Густавтың есейгенін көруге жеткілікті ұзақ өмір сүрді. Швецияның XVI Карл Густав патшасы 1973 жылы таққа отырды және өзі қарапайым адаммен үйленгендіктен, Бертиль мен Лилианның некесіне келісім берді, яғни Бертиль өзінің титулдары мен мұрагерлік тізіміндегі орнын сақтай алады, ал Лилиан ханшайым болады. Олар 1976 жылғы 7 желтоқсанда Дротнингхольм сарайының шіркеуінде король мен королеваның қатысуымен үйленді.
Lillian May Davies was born on 30 August 1915, in Swansea, Wales, the daughter of William John Davies, who had a market stall after working in a coal mine, and his wife Gladys Mary (née Curran), a shop assistant. The site of the terraced house where they lived is now beneath the Quadrant Shopping Centre. Her parents separated in the 1920s, but they were not divorced until 1939. She moved to London when she was 16. She dropped one 'l' from her first name when she became a fashion model. She was photographed for magazines such as Vogue. In 1940 Lilian married the Scottish actor Ivan Craig (1912–1995) in Horsham, West Sussex. Bertil's older brother, Prince Gustaf Adolf, Duke of Västerbotten, was second in line to the Swedish throne; but he died in 1947. As Gustaf Adolf's son, Carl Gustaf, was less than one year old, it seemed likely that, when Bertil's grandfather, King Gustaf V, and father (Crown Prince Gustaf Adolf, the future King Gustaf VI Adolf) died, he would have to serve as regent (other heirs having given up their places in the line of succession because of marriages not acceptable to the king). For this reason, Bertil chose not to marry Lilian, so the couple simply lived together discreetly for more than thirty years. In 1946, Prince Bertil acquired a house in Sainte Maxime, France, that became their private retreat. Bertil never had to become regent, since his father, who ascended the throne in 1950, lived long enough to see his grandson, Carl Gustaf, come of age. Carl XVI Gustaf of Sweden ascended the throne in 1973, and, having married a commoner himself, he approved Bertil's and Lilian's marriage, meaning that Bertil would be able to keep his titles and place in the line of succession, and that Lillian would become a princess. They were married on 7 December 1976 at the church of Drottningholm Palace in the presence of the king and the queen.
Жесірлік
Принц Бертил 1997 жылдың 5 қаңтарында өз үйінде қайтыс болды. 1997 жылдан 2010 жылға дейін Лилиан түрлі шаралар мен басқа да іс-шараларда патша отбасының атынан өкілдік етті. Ол көптеген ұйымдардың меценаты болды. 2000 жылы Лилиан Бертильмен бірге өмірбаянын жариялады. 2008 жылдың тамызында Лилиан пәтерінде құлап, жамбас сүйегін сындырды, ал 2009 жылдың ақпанында тағы да үйінде құлап кетті. 2010 жылдың 3 маусымында Лилианға Альцгеймер ауруының диагнозы қойылғаны және ол енді қоғамға шыға алмайтыны туралы хабарланды. Ол өмірінің соңғы жылдарын Стокгольмнің Дюргарден аймағындағы Вилла Солбакенде, үш медбике күтімінде өткізді. Оның қазасы патша отбасы Принцесса Мадленнің үйлену тойына дайындалып жатқан кезде болды, және отбасы оның соңғы сәттерін бірге өткізу үшін барлық істерін тоқтатты. 16 наурызда өткен жерлеу рәсімі SVT телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді. Оған оның жүрегі елжіреген немересі және келіні Швеция королі мен патшайымы, келіндері Дания королевасы, Маргарета, Биргитта, Дезире және Кристина, немере қыздары Виктория және Мадлен, немере ұлы және келіні Карл Филипп пен Даниэль қатысты. Норвегия принцессасы Астрид, сондай-ақ оның достары Роджер Мур және оның швед әйелі Кики Толструп та қатысты.
Prince Bertil died on 5 January 1997 in their home. From 1997 until 2010, Lilian continued to represent the royal family at various engagements and other occasions. She was the patron of many organizations. In 2000, Lilian released a biography of her life with Bertil. In August 2008, Lilian fell and broke her femur in her apartment; and, in February 2009, she again suffered a fall in her home. It was announced on 3 June 2010, that Lilian was afflicted with Alzheimer's disease and was no longer able to appear in public. She lived her final years at Villa Solbacken, her longtime home in the Djurgården area of Stockholm, attended by three nurses. Her death came as the royal family was preparing for Princess Madeleine's wedding, and the family interrupted what they were doing to spend her last moments together with her. Her 16 March funeral was broadcast live on SVT. It was attended by her nephew and niece in law the King and the Queen of Sweden; her nieces the Queen of Denmark, Princess Margaretha, Princess Birgitta, Princess Désirée, and Princess Christina; her grandnieces Crown Princess Victoria and Princess Madeleine; and her grandnephew and grandnephew in law Prince Carl Philip and Prince Daniel. Princess Astrid of Norway was also in attendance, as were her friends Roger Moore and his Swedish wife Kiki Tholstrup.