Кіріспе
Швеция мен Норвегияның патшасы 1844–1859 жылдары Оскар I (Жозеф Франсуа Оскар Бернадот, 4 шілде 1799 – 8 шілде 1859) 1844 жылдың 8 наурызынан өмірінің соңына дейін Швеция мен Норвегияның патшасы болды. Ол Бернадот әулетінің екінші монархы еді. Патша Карл XIV Иоанның жалғыз баласы Оскар әкесі қайтыс болғаннан кейін тақ мұрагері болды. Өкімшілік кезеңі бойы ол Карл XIV Иоаннан өзгеше, либералды саясат ұстанды, реформалар жасады және Швеция мен Норвегия арасындағы қарым-қатынасты жақсартты. 1857 жылы Риксдаг оған жолдаған үндеуінде, ол патшалықтың материалдық дамуын барлық алдыңғыларынан артық ілгерілеткенін айтты.
Oscar I (born Joseph François Oscar Bernadotte; 4 July 1799 – 8 July 1859) was King of Sweden and Norway from 8 March 1844 until his death. He was the second monarch of the House of Bernadotte. The only child of King Charles XIV John, Oscar inherited the thrones upon the death of his father. Throughout his reign he would pursue a liberal course in politics in contrast to Charles XIV John, instituting reforms and improving ties between Sweden and Norway. In an address to him in 1857, the Riksdag declared that he had promoted the material prosperity of the kingdom more than any of his predecessors.
Жас шағы мен отбасы
Оскар Париждегі 291 Rue Cisalpine (қазіргі 32 Rue Monceau) мекенжайында Жан-Батист Жюль Бернадоттың, кейін француз соғыс министрі, содан кейін империя маршалы және Понтекорвоның тәуелсіз ханзадасы, сондай-ақ Наполеон Бонапарттың бұрынғы никесінде болған Дезире Клари отбасында дүниеге келді. Ол крест әкесі Джозеф Бонапарттың құрметіне Жозеф деп аталды, ол анасының үлкен әпкесі Джулиге үйленген еді, бірақ оған Франсуа Оскар есімдері де қосылды. Соңғы есім Наполеон Оссиан поэзиясының батырларының бірінің құрметіне таңдалды және отбасында, әсіресе анасы мен әпкесі қолданды. Дезире Оскардың крест әкесі болу үшін Наполеонды таңдаған деседі. Ол өмірінің алғашқы жылдарын Францияда анасы мен әпкесімен бірге өткізді, көбінесе Парижде, ал кейде Жозеф Бонапарттың елдік резиденциясында, Париждің солтүстігіндегі Мортефонтен сарайында тұрды. 1807 жылы ол алғашқы ұстазы Ле Мойнді алды.
Швеция ханзадасы
Швед королі Карл XIII заңды мұрагерлері болмағандықтан, Швеция таққа мұрагерсіз қалғандықтан, Оскардың әкесі 1810 жылы швед тағына үміткер ретінде ұсынылды. Оның сайлануының бір себебі ретінде оның ұлы бар екендігі және таққа мұрагерлік мәселесі шешілгендігі айтылды. Жас Оскардың портреті, Бернадоттің сайлануына көмектесетін құрал ретінде, Ореброда жиналған Төрт қабаттан тұратын мәжілісте таратылды. 1810 жылдың 21 тамызында Риксдаг Оскардың әкесін Швеция тағының мұрагері етіп сайлады. Екі айдан кейін, 5 қарашада, король оны «Шарльз Джон» деген атпен ресми түрде қабылдады; Оскар Корольдік Ұлылық дәрежесімен Швецияның принці болып жарияланды және Сёдерманланд герцогы атағы берілді. Оскар мен анасы 1811 жылдың маусым айында Парижден Стокгольмге көшіп келді. Оскар тез арада патша сарайының өміріне бейімделіп, швед тілін жеңіл үйренді, ал Дезире бейімдесуде қиындықтарға тап болып, суыққа шыдамады. Осының салдарынан ол 1811 жылдың жазында Швецияны тастап кетіп, 1823 жылға дейін қайтып оралмады. Оскар, Ле Мойнмен бірге Швецияға келген соң, бірден швед тілінің мұғалімін тауып, әкесіне аудармашы болып жұмыс істеуге асықты. 1816 жылдың 17 қаңтарында Оскар Швед Корольдік Ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды және 1818 жылы Уппсала университетінің канцлері болып тағайындалды, онда ол бір семестр оқыды. Оскар 1818 жылы асырап алған әкесінің қайтыс болуымен және Карл Джонның Швеция мен Норвегия тақтарына отыруымен мұрагер ханзада атанды.
Тақ мұрагері
1824 және 1833 жылдары Оскар қысқа мерзімге Норвегияның вице-королі қызметін атқарды. 1832–1834 жылдары ол жас композитор Эдуард Брендлер қайтыс болғаннан кейін аяқталмаған "Рино, адасқан рыцарь" романтикалық операсын аяқтады. 1839 жылы ол халыққа білім беру туралы бірнеше мақала жазды, ал 1841 жылы түрме реформасын қолдайтын "Ом Страфф оч Страффанстальтер" атты еңбегін анонимді түрде жариялады.
Билік
1838 жылы Карл XIV Джон ұлының либерал саясаткерлермен бірігіп, министрлікті алмастыру, тіпті оның өзінің тақтан бас тартуын жоспарлап отырғанына күдік білдіре бастады. Оскар бұл жолы оппозицияға белсенді көмектеспесе де, әкесінің зорлықшыл мінез-құлқына наразылығын жасырмады, бірақ ашыққан қақтығыстан сақтануға тырысты. Дегенмен, оның либерализмі өте сақты және умеренный сипатта болды, сондықтан 1844 жылы таққа отырғаннан кейін көп ұзамай оппозиция одан қатты көңіл көшірді. Жаңа король 1809 жылғы ауыр және ескірген Үкімет Ережесін түбегейлі реформалауға қарсы болды, ол корольді дерлік автократқа айналдырған еді. Бірақ оның алғашқы қадамдарының бірі – баспасөз бостандығын орнату болды. Сондай-ақ ол 1845 жылы Швецияда гендерлік теңдікті қолдайтын алғашқы заңды қабылдады, онда егер мұрагерлік туралы арнайы талаптар болмаса, бауырлар мен қарындастар тең мүлікке ие болуы керек деп жариялады. Оскар I Норвегия мен Швецияның ортақ біріктіру белгісі бар жаңа туларды, сондай-ақ одақтың жаңа гербін енгізе отырып, екі корольдігінің теңдігін ресми түрде бекітті. Сыртқы саясатта Оскар I ұлттық принциптерді қолдады; 1848 жылы ол Швеция және Норвегия әскерлерін Фюн және Солтүстік Шлезвигте (1849–1850) орналастырып, Данияны Пруссия Корольдігіне қарсы Шлезвиг соғысында қолдады және Мальмё келісімінің (1848 жылғы 26 тамыз) делдалы болды. Ол сондай-ақ Данияның территориялық тұтастығының кепілдерінің бірі болды (Лондон протоколы, 8 мамыр 1852). Күні бұрын, 1850 жылы Оскар I үш скандинавиялық корольдіктің династиялық одағын құру жоспарын ойластырды, бірақ осы жоспарды іске асыру қиындықтарға толы болғандықтан одан бас тартуға тура келді. Алайда ол әкесінің Ресей империясына қатысты артықшылықты саясатын өзгертуге қол жеткізді. Ресейдің Варангер фиорды бойында жағалау учаскесін талап етуі мүмкін деген қаупінен ол Қырым соғысы кезінде бейтараптық саясатын ұстанды және кейіннен Ұлыбританиямен және Екінші француз империясымен (1855 жылғы 25 қарашада) Швеция-Норвегияның территориялық тұтастығын сақтау үшін одақ жасасты.
Өлім
1850 жылдары Оскардың денсаулығы күрт нашарлай бастады; ол 1857 жылы паралич болды және екі жылдан кейін 1859 жылдың 8 шілдесінде Стокгольмдегі Корольдік сарайда, туған күнінен төрт күн өткен соң қайтыс болды. Ол Стокгольмнің орталығындағы Риддархолмен аралында орналасқан Риддархолмен шіркеуіне, швед монархтарының дәстүрлі жерлеу орнына жерленді. Оның үлкен ұлы, ол сапарда болған кезде регенттік қызметін атқарған, одан кейін Карл XV болып тақты иеленді.