Кіріспе
2001 жылы Қырымдағы Керч қаласының жанындағы Опук мүйісіндегі 31-ші Ресей Қара теңіз флотының ғылыми-зерттеу орталығының ресейлік бақылаудағы оқу алаңында «Сибирь» әуежолағының 1812 рейсімен коммерциялық авиалайнердің кездейсоқ түсірілуі болды. Украина кейін апатқа өздерінің қарулы күштерінен жіберілген қате S-200 зымыраны себеп болуы мүмкін екенін мойындады. Украина 78 құрбанның отбасы мүшелеріне 15 миллион доллар төледі (бір құрбанға 200 000 доллар). Жолаушылардың көп бөлігі Ресейдегі туыстарына бара жатқан израильдіктер еді. Борттағылардың ешқайсысы аман қалған жоқ. Израильде ұлттық аза күту күні жарияланды, бір минут үнсіздік сақталды, тулар жартылай түсірілді және мектептерде трагедия туралы арнайы сабақтар оқылды. Израильдің Бен-Шемен орман паркінде құрбандарға ескерткіш орнатылды. АҚШ-тағы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін бір айдан аспағанда болған оқиғаны ресейлік шенеуніктер бастапқыда терроризм актісі деп күдіктенді және американдықтардың оны S-200 зымырасымен түсіргенін жоққа шығарды. Кейін Мәскеудегі мемлекетаралық авиация комитеті апаттың Қырымдағы Опук мүйісі маңындағы әскери оқу-жаттығулар кезінде украиндық S-200 зымырасының кездейсоқ соққысынан туындағанын анықтады. Американдық әскери шенеуніктердің алғашқы жеке бағалаулары апатқа S-200 зымырасының себепкер болғанын көрсетті, ол нысананы асып кеткен – ол бір уақытта атылған S-300 зымырасымен сәтті жойылған еді, – және өзін-өзі жою орнына, жолаушылар ұшағына «жіберіліп», одан әрі ұшқанда жарылған. Ресейлік шенеуніктер американдық мәлімдемені «назарға алуға тұрмайтындықтан» қабылдамады, ал Ресей президенті Владимир Путин ертесі күні баспасөзге «осы жаттығуларда қолданылған қару-жарақтардың сипаттамалары ұшақтың бағытында олардың жете алмайтындай еді» деді. Алайда кейінірек кейбір украиндық шенеуніктер өздерінің әскерилерінің авиалайнерді түсірген болуы мүмкін екенін мойындады. Украиндық шенеуніктер зымыраның бағытын ауыстыруға судың әсері тиген болуы мүмкін деп болжады. Украина осы оқиғадан кейін жеті жылға «Бук», «С-300» және осыған ұқсас зымыран жүйелерін сынауға тыйым салды. 2001 жылдың 7 қазанында ұшақтың негізгі корпусы, ішінде «қара жәшік» деп саналатын тіркегіш құрылғысы бар, тереңде жатқаны анықталды, ол су астындағы шолушыларға қол жеткізу үшін тым терең болды.
Siberia Airlines Flight 1812 at the Russian controlled training ground of the 31st Russian Black Sea Fleet Research center on Cape Opuk near the city of Kerch in Crimea. Ukraine eventually admitted that it might have caused the crash, probably by an errant S 200 missile fired by its armed forces. Ukraine paid $15 million to surviving family members of the 78 victims ($200,000 per victim). Most of the passengers were Israelis visiting their relatives in Russia. No one on board survived. A national day of mourning was instituted in Israel with a moment of silence, flags at half mast and schools teaching special lessons on the tragedy. A monument to the victims was built in Ben Shemen forest in Israel. Occurring less than a month after the September 11 attacks in the United States, the crash was initially suspected by Russian officials to be an act of terrorism, and they denied American reports that it was caused by an S 200 missile. Later, the Moscow based Interstate Aviation Committee ruled that the crash was caused by an accidental Ukrainian S 200 missile strike during military training exercises staged off Cape Opuk in Crimea. Initial private assessments by American military officials determined that the crash was caused by an S 200 missile that had overshot its target drone—which had been destroyed successfully by an S 300 fired at the same time—and instead of self destructing, locked on the passenger plane about further away and detonated over the plane. Russian officials dismissed the American claim as "unworthy of attention," and Russian president Vladimir Putin told the press the next day that "the weapons used in those exercises had such characteristics that make it impossible for them to reach the air corridor through which the plane was moving." However, some Ukrainian officials later admitted that their military had probably shot down the airliner. Ukrainian officials speculated that water interference caused the missile to veer off course. Ukraine reportedly banned the testing of Buk, S 300 and similar missile systems for a period of seven years following this incident. On 7 October 2001, it was reported that the main fuselage of the aircraft, believed to contain the black box recorder, was thought to be at a depth of , which was too deep for divers to retrieve.
Израиль азаматтары
2003 жылдың 20 қарашасында Украина мен Израиль үкіметтері арасында қайта өтемақы туралы келісімге қол қойылды. Бұл келісім кейін құрбандардың туыстарымен ратификацияланды. Өтемақы мәселелерінен өзге, келісімде "Украина ұшақ апатына заңдық жауапкершілік тартпайды және осыған байланысты ешқандай міндеттемелерге ие емес" делінген. Аталған келісімге пікір білдірген, апаттан кейін қызметінен босатылған бұрынғы қорғаныс министрі, генерал Олександр Кузьмук бұқаралық ақпарат құралдарына "бұл төлемдер кінәні мойындау емес, гуманитарлық қадам болды" деді.
Ресей азаматтары
Украина 38 ресейлік құрбан болғандардың әрқайсысының отбасына 200 000 АҚШ доллары төлеуге келісті, бұл сома 40 израильдік құрбан болғандардың отбасына төленген сомамен бірдей болды. Аталған келісімді Ресей парламенті 2004 жылдың мамыр айында бекітті, ал президент Владимир Путин оны 2004 жылдың маусым айында заң күшіне енгізді.
Печерск қалалық соты
Апаттан зардап шеккендердің кейбір туыстары Украина ұсынған өтемақыны қабылдаудан бас тартты. Олар Украина үкіметіне Киевтегі Печерск аудандық сотына азаматтық шағым түсірді. Сот отырыстары барысында Украина Қорғаныс министрлігінің өкілдері, ұшақтың қалдықтарының сараптамасы, радар деректері және зымырандардың техникалық мүмкіндіктеріне сәйкес, оны "украиналық зымыранмен түсіру мүмкін емес" екенін мәлімдеді. Олар сондай-ақ, аталған зымырандағы Кеңес Одағы жасаған "дос немесе жау" анықтау жүйесінің, осы зымыранның Кеңес Одағы жасаған әуе лайнеріне тиюіне кедерес келтіретінін жеткізді. Сот шешімі Ресейдің тапсырысымен апатты терген IAC тобының баяндамасына қайшы келеді.
" Сибирь әуе компаниялары " ісі
2003-2005 жылдар аралығында Украина үкіметі құрбандардың туыстарына 15,6 миллион доллар өтемақы төледі. 2004 жылы «Сибирь әуекомпаниясы» Украина Қорғаныс министрлігі мен Украина Мемлекеттік қазынасына қарсы Киев сотында сотқа жүгініп, ұшақтың жоғалуына байланысты 15,3 миллион доллардан астам өтемақы талап етті. Алайда, 2011 жылдың қыркүйегінде Киевтік өңіраралық коммерциялық апелляциялық соты «Сибирь әуекомпаниясының» өтемақы талабын қабылдамады. 2012 жылдың мамырында Киевтік экономикалық апелляциялық сотына берген шағымы да қабылданбады. Украинаның Жоғарғы сауда соты 2012 жылдың желтоқсанында бұл шешімді күшінде қалдырды. 2013 жылға қарай сот процесі жалғасты, бірақ Майдан наразылықтары оны тоқтатты.
Еске алу рәсімі
Израиль, Сочи және Новосибирск қалаларында естелік шаралар өтті.