Кіріспе

Ағылшын романы және сценарий авторы (туған 1955)

Энтони Джон Хоровиц (5 сәуір 1955 жылы туған) – ағылшын романы және сценарий авторы, құпия және күмәнді жанрларында маманданған. Оның балалар мен жасөспірімдерге арналған шығармалары: MI6 үшін тыңшылық ететін 14 жасар британдық бала туралы «Алекс Райдер» сериясы, «Бестің күші» сериясы (АҚШ-та «Қораушылар» деп белгілі), және «Даймонд бауырлар» сериясы. Хоровицтің ересектерге арналған туындыларына «Майндгейм» (2001) пьесасы, «Шерлок Холмс» романдары «Жібек үйі» (2011) және «Мориарти» (2014), оның жеке детективы Сьюзан Райлендтің қатысуымен жазылған «Серкелер қазасы» (2016) және «Ай гүлдері қазасы» (2020) романдары, сондай-ақ жеке тергеуші Дэниел Хоторнның серігі және оқиғаларын баяндаушы ретінде бейнеленген өзінің ойдан шығарылған бейнесіндегі бес роман: «Сөз – өлтіру» (2017), «Үкім – өлім» (2018), «Өлтіруге бір жол» (2021), «Пышақтың бұрылысы» (2022) және «Өлімге қадам» (2024) кіреді. Джеймс Бондтың авторы Иэн Флемингтің мұрагерлері Хоровицті Флемингтің жарияланбаған материалдарын пайдаланып Бонд романдарын жазуға шақырды. Ол 2015 жылы «Триггер Мортис» романымен бастап, 2018 жылы «Мәңгілік және бір күн» романымен жалғастырып, 2022 жылдың мамырында «Өлтіру үшін ақыл» атты үшінші және соңғы романды жариялады. Хоровиц теледидар үшін де жұмыс істеді, ITV арнасының «Агата Кристидің Пуаросы» сериалына сценарийлер жазып, Каролина Грэмнің романдары негізінде «Midsomer Murders» сериалының алғашқы алты эпизодын, оның ішінде алғашқы үш эпизодын бейімдеді. Ол ITV арнасының «Foyle's War», «Collision» және «Injustice», ал BBC арнасының «Crime Traveller» және «New Blood» сериалының авторы және сценарийшісі болды.

Ерте өмір

Хоровиц Стэнморда, Миддлсексте еврей отбасында дүниеге келді және балалық шағында жоғарғы орта тапқа тән өмір салтын көрді. Салмағы артық және бақытсыз бала болғандықтан, Хоровиц әкесінің кітапханасынан кітап оқуды ұнататын. Бала кезінде Хоровиц Инстоуға барып, онда оның күтушісі оны Торридж өзенінде қайықпен серуендетуіне рұқсат беретін. Сондай-ақ, оның Бенжамин есімді ойыншық маймылы болған (кейіннен оны иті жеп қойған). Хоровиц сегіз немесе тоғыз жасында жазумен айналыса бастады және бірден ол кәсіби жазушы болатынын сезді. Бұл оның мектепте үлгерімі нашар болғандықтан және дене бітімі мықты болмағандықтан, кітаптар мен әңгімелерде тыныс алғандықтан болды. 2006 жылғы сұхбатында Хоровиц: «Мен есімде болғаннан бастап, кәсіби жазушы болатынымды және басқаша ештеңе болмайтынын білдім» деді. 13 жасында ол Уорвикширдегі Рэгби қаласындағы жеке мектепке оқуға түсті. 1977 жылы Йорк университетін ағылшын әдебиеті және өнер тарихы мамандығы бойынша екінші дәрежелі дипломмен бітірді, ол Ванбрух колледжінде оқыды. Хоровицтің анасы оны Франкенштейн және Дракуламен таныстырды. Ол оған 13 жасқа толған күні адам бас сүйегін сыйға берді. Хоровиц сұхбатында бұл сыйлық оған әр әңгімені аяқтау керектігін еске салады, себебі ол жақын арада бас сүйек сияқты көрінетінін айтты. Хоровицтің әкесі премьер-министр Харольд Уилсонның «шеңберінен» бірнеше саясаткерлермен, соның ішінде Эрик Миллермен байланыста болды. Банкротқа ұшыраған ол өзінің активтерін швейцариялық нөмірленген банк шоттарына аударды. Ол Хоровиц 22 жасқа келгенде рактан қайтыс болды, ал отбасы жылдар бойы іздегеніне қарамастан, жоғалған ақшаны таба алмады. 1981 жылы оның екінші романы «Миша, сиқыршы және құпия амулет» жарық көрді, содан кейін үшінші кітабын жазу үшін Парижге көшіп барды. 1983 жылы «Пентаграмма» сериясының алғашқы романы жарық көрді. «Шайтанның қоңырауы» деп аталатын бұл оқиғада он үш жасар Мартин Хопкинс Йоркширдегі фермада асырап алушы анасымен жаңа өмірге бейімделуге тырысады, бірақ ол бүкіл әлемге қауіп төндіретін ежелгі зұлымдықпен күресуге мәжбүр болған кезде бұл арманға айналады. Серияның қалған төрт романының тек үшеуі ғана жарық көрді: «Скорпион түні» (1984), «Күміс қамалы» (1986) және «Аждаһа күні» (1986). 1985 жылы ол әлемдік мифтер мен аңыздар жинағын шығарды. Ол сондай-ақ 1980-ші жылдардағы культтік «Робин Гуд» телесериалының сценарийін жазуға қатысты. 1988 жылы «Грошам Гранж» жарық көрді. Оның басты кейіпкері – он үш жасар «сиқыршы» Дэвид Эллиот, жетінші ұлының жетінші ұлы ретінде ерекше қабілетке ие. Бұл кітап 1989 жылы Ланкашир балалар кітабының жылдық сыйлығын жеңіп алды. Бұл кітап пен Джоан Роулингтің «Гарри Поттер» сериясы арасында кейбір ұқсастықтар байқалды, бірақ Хоровиц осыған байланысты шаралар қабылдамады. Дегенмен, Хоровицтің ерте мансабындағы ең маңызды жарияланым «Тұлпардың мальтезері» (1986) болды. Бұл кітап табысты «Даймонд ағалар» сериясының бірінші кітабы болды, одан кейін 1987 жылы «Ел жауы No2» және 1991 жылы «Оңтүстік-Шығысқа қарай» кітаптары жарық көрді.

Балалық әдебиеттердегі табысы (19921999)

Хоровиц 1990 жылдары көптеген жеке роман жазды. 1994 жылы шыққан «Бабушка» романы – зұлым әже туралы комедиялық триллер, Хоровицтің үш жылдан кейінгі алғашқы кітабы болды және «Гросхам Грандж» сияқты аудиторияға арналған үш кітаптың біріншісі еді. Екіншісі – 1996 жылы жарық көрген «The Switch» – дене алмасу туралы әңгіме. Үшіншісі 1997 жылы шыққан «Жын мен оның ұлы» (The Devil and His Boy) – Елизавета I дәуірінде өтетін оқиға, Елизавета I-нің құпия ұлы туралы аңызды зерттейді. 1999 жылы «Құдайсыз Грааль» «Грошам Грандж» романының жалғасы ретінде жарық көрді. Кейіннен 2003 жылы «Грошем-Гранжға қайту» деп аталды, мүмкін жас оқырмандарға екі кітаптың байланысын түсінуге көмектесу үшін. 2021 жылы Хоровиц Twitter-дегі жанкүйеріне үшінші кітап жазуды жоспарлағанын, бірақ «Гарри Поттер» сериясының сәттілігінен кейін одан бас тарғанын айтты. Сол жылы Хоровиц балалар мен жасөспірімдерге арналған бірнеше қысқа қорқынышты әңгімелер жинағын жариялады, ол «Хоровиц қорқынышы» (1999) деп аталды. Бұл Хоровицке өзінің шығармашылығының қараңғы жағын одан әрі зерттеуге мүмкіндік берді. Жаңа мыңжылдық басталғанға дейін Хоровиц «Улы қалам» атты романымен ересек аудиторияға үміттенеді. Роман 21 ғасырдағы Уильям Шекспирдің балалық шақтағы досы Мартин Холландтың төңірегінде құрылған. Романда Уильям Шекспир Голливуд сценарисі ретінде қайта жаңғырылып, Мартин Холландтың қызық көретін жағдайларда қаза табады, Лос-Анджелестің детективі оны бұл жағдайдан алшақтатуға тырысқанына қарамастан. Роман Мартиннің үнемі өсіп келе жатқан құпияны шешуге жасаған әрекеттерін, ерекше жағдайлар мен Шекспирдің өліміне қуанған бірнеше адамды көрсетеді. Роман Ұлыбританияда немесе тіпті ағылшын тілінде жарық көрмеген, бірақ испан және голланд тілдеріндегі нұсқалары шығарылды (сәйкесінше «El asesinato de Shakespeare» және «William S.» деп қайта аталды). 2021 жылдың маусым айына қарай, Хоровицтің ересектер әдебиетіндегі соңғы жетістіктеріне қарамастан, романды қайта басып шығару жоспары жоқ.

Үлкен балалар көркем әдебиетінің табысы (20002010)

Хоровиц жаңа мыңжылдыққа келіп, ең танымал және сәтті сериясын Алекс Райдер романдарымен бастады. Бұл кітаптар 14 жасар баланың британдық МИ-6 құпия қызметінің мүшесі болып, тыңшыға айналуы туралы. 2021 жылға дейін Алекс Райдер басты кейіпкер болып табылатын он бір кітап жарық көрді, сондай-ақ Алекс Райдер сериясымен байланысты бір кітап бар: Stormbreaker (2000), Point Blanc (2001), Skeleton Key (2002), Eagle Strike (2003), Scorpia (2004), Ark Angel (2005), Snakehead (2007), Crocodile Tears (2009), Scorpia Rising (2011) және Russian Roulette (2013). Хоровиц Scorpia Rising кітабы Яссен Грегоровичтің өмірі туралы Russian Roulette жазылғанша, Алекс Райдер сериясының соңғы кітабы болатынын мәлімдеген еді, бірақ ол Never Say Die (2017), Nightshade (2020) және Nightshade Revenge (2023) кітаптарымен серияға оралды. 2003 жылы Хоровиц Diamond Brothers туралы үш повесть жазды: The Blurred Man, The French Confection және I Know What You Did Last Wednesday, олар 2004 жылы Three of Diamonds деген атпен қайта басылды. Scorpia кітабының алғашқы басылымдарындағы автор туралы ақпаратта және Three of Diamonds кітабына жазылған кіріспеде Хоровиц Diamond Brothers-тың жаңа кітабы Radius of the Lost Shark туралы зерттеу үшін Австралияға барғаны айтылған. Бұл мәлімдеме 2007 жылы жарық көрген The Greek Who Stole Christmas! повесімен расталды, онда Radius of the Lost Shark серияның сегізінші кітабы болуы мүмкін екені қыстырма сөзбен айтылған. Алайда, сериядағы келесі кітап Where Seagulls Dare деп аталды және ол бұрын хабарланған австралиялық оқиғамен ешқандай қатысы жоқ. Хоровиц кітаптың алғашқы алты тарауын 2020 жылы өз веб-сайтында өңделмеген күйінде жариялады, ал толық, өңделген нұсқасы 2022 жылы жарық көрді, кітаптан түскен барлық табыс NHS-ті қолдауға жұмсалды. Хоровиц өзінің қысқа қорқынышты әңгімелер жинағына екі жалғас шығарды: More Horowitz Horror (2000) және More Bloody Horowitz (2009). Horowitz Horror және More Horowitz Horror кітаптарындағы көптеген әңгімелер кейіннен екі-үштен біріктіріліп Pocket Horowitz сериясы ретінде қайта басылды, ал More Bloody Horowitz кейінірек Scared to Death деген атпен қайта шығарылды. More Bloody Horowitz кітабындағы бір әңгіме Хоровицтің әріптес жазушысы Даррен О'Шонессиге, көбінесе Даррен Шан ретінде танылатын, кек алуға мүмкіндік берді. 2008 жылы екеуі Wolf Island романындағы (Антуан Хорвицер) жағымсыз кейіпкер үшін Хоровицтің есімін пайдаланғаны үшін О'Шонессимен әзілдесе келіспеушілікке ұшырады. Жауап ретінде Хоровиц The Man Who Killed Darren Shan әңгімесі арқылы әдеби кек алу жоспарын жасады. 2004 жылы Хоровиц тағы да ересек аудиторияға үміттене отырып, The Killing Joke комедиясын жазды, ол әзілдің бастауын табуға тырысқан адам туралы. Кітап көп сәттілікке ие болмады, ал 2005 жылдың тамызында Хоровиц жасөсперімдерге арналған көркем әдебиетке оралып, Raven's Gate кітабын шығарды, ол The Power of Five (АҚШ-та The Gatekeepers) деген атаумен екінші сәтті серияны бастады. The Devil's Door Bell романының бірін негізге ала отырып, The Power of Five сериясының алғашқы төрт кітабы Pentagram сериясының тиісті нұсқаларының қайта жазылған және кеңейтілген нұсқалары болды. Серияның екінші кітабы Evil Star (The Night of the Scorpion негізінде) 2006 жылдың сәуірінде жарық көрді. Серияның үшінші кітабы Nightrise (The Silver Citadel негізінде) 2007 жылдың 2 сәуірінде жарық көрді. Төртінші кітап Necropolis (Day of the Dragon негізінде) 2008 жылдың қазан айында жарық көрді. Бесінші және соңғы кітап, Pentagram романының біріне негізделмеген жалғыз кітап, 2012 жылдың қазан айында Oblivion деген атпен жарық көрді. Хоровиц бұл серияны "Алекс Райдер шайтандар мен сиқыршылармен" деп сипаттайды. 2008 жылдың қазан айында Энтони Хоровицтің Mindgame пьесасы Нью-Йорктегі SoHo Playhouse-да Бродвейден тыс қойылды. Mindgame-де Кит Каррадин, Ли Годарт және Кэтлин МакНенни ойнады. Бұл қойылым Кен Расселдің Нью-Йорктегі режиссерлік дебюті болды. 2009 жылдың наурыз айында ол BBC Radio 3-тегі Private Passions музыкалық біографиялық бағдарламасына қонақ шақырды.

Дамыған табыстар (2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2011 жылдың 19 қаңтарында Артур Конан Дойлдің мұрагерлері Хоровицтің жаңа Шерлок Холмс романының авторы болатынын жариялады. Бұл олардың ресми қолдауын алған алғашқы мұндай әрекеті болды және роман "Жібек үйі" деп аталады. Роман 2011 жылдың қарашасында жарық көрді және BBC Radio 4 арнасында эфирге шықты. 2014 жылы "Мориарти" романы жарық көрді. 2014 жылдың қазан айында Иан Флемингтің мұрагерлері Хоровицке Джеймс Бонд романын жазуды тапсырды, ол "Trigger Mortis" деп аталып, 2015 жылы жарық көрді. Одан кейін 2018 жылдың 31 мамырында "Мәңгілік және бір күн" атты екінші роман жарық көрді. Үшінші роман, "Өлтіру үшін ақылмен" 2022 жылдың 17 мамырында жарық көрді. Хоровиц – соңғы жылдары Иан Флеминг Publications баспасынан бірнеше рет ресми Джеймс Бонд романдарын жазуға шақырылған жалғыз автор. 2016 жылы Хоровицтің ересектерге арналған "Сарбақ өлтірулері" романы жарық көрді. Бұл кітап туралы ол 2005 жылы айтқан болатын, ал бастапқыда ол "өзінің соңғы романын жазу кезінде өлтірілген детектив жазушысы" туралы екендігі айтылды. Хоровиц оны 2015 жылдың соңында аяқтаймын деп күткен, алайда ол 2016 жылдың қазан айында жарық көрді. "Ай гүлдері" атты жалғастыру романы 2020 жылы жарық көрді. Серияның үшінші және соңғы романы да жарық көреді деп күтілуде, Хоровиц оны 2023 жылы жаза бастауға үміттенді. 2017 жылы Хоровиц жаңа детективтік роман сериясын бастады, онда ол Хоторн атты жұмыссыз детективтің шақыруымен қылмыстарды қалай ашатыны туралы кітаптар жазатын романист ретінде бейнеленеді. Оқиғадағы Хоровиц Хоторнға Лондон мен басқа да жерлерде жасалған кісі өлтірулерді тергеуде сүйемелдейді. Қазірге дейін "Сөз – кісі өлтіру" романынан бастап, осы сериядан бес кітап жарық көрді, ал тағы үш кітапқа тапсырыс берілді. 2011 жылы Хоровиц өзінің "Алекс Райдер" және "Бес күш" кітаптарына ұқсас аудиторияға арналған жаңа трилогия жазуды жоспарлап отырғанын Twitter-де жазды, бірақ ол әлі де "құпия" екенін мәлімдеді. 2012 және 2013 жылдары Хоровиц серия туралы қосымша ақпаратты Twitter-де жариялады, онда ол бұл "оның бұрынғы жұмыстарынан мүлдем жаңа жанр" болатынын және қазіргі заманғы Лондон қаласында өтетінін, ал басты кейіпкердің жасы 15-те болатынын айтты. Сондай-ақ, ол кітаптың атының "Машина" болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Алайда, Хоровиц 2021 жылы бұл серияны жазуды әлі бастамағанын және оны жазуға қазіргі уақытта жоспары жоқ екенін айтты.

Фильм

Хоровиц 1989 жылы "Даймонд үшін сұраңыз" фильмінің сценарийін жазды, ол оның "Фальконның Malteser" романының бейімделуі болды. Фильмде Билл Патерсон, Джимми Найл, Рой Киннер, Сусанна Йорк, Майкл Роббинс және Патрисия Ходж сияқты жұлдызды актерлар ойнады, ал Ник және Тим Даймонд рөлдерін тиісінше Колин Дейл және Дурсли Маклинден сомдады. Хоровиц 2003 жылы шыққан және Кристина Риччи бас рөлде ойнаған "The Gathering" көркем фильмінің сценарийін жазды. Ол сондай-ақ Алекс Райдердің алғашқы толық метражды фильмі "Штормбрейк" сценарийін жазды.

Теледидар

Хоровиц 1980-ші жылдары теледидар үшін жазуды бастады, балалар антологиясы сериясы Dramarama-ға үлес қосты, сондай-ақ танымал фантастикалық серияның үшінші маусымының бес эпизодын жазды. Ол сонымен қатар Карпентердің үш эпизодын "Шервудтың Робин: Капталмен кірпіштелген адам" (1986) деген атпен балалар кітабы ретінде романдық түрде жазды. Сонымен қатар, ол Уильям Теллге негізделген жарты сағаттық іс-қимыл оқиғалар сериясы Crossbow (1987) шығарды. Хоровицтің мансабындағы бұл кезеңде "Авантюрист" (1987) триллері жарық көрді, ол Ричард Карпентер сериясына негізделген, сотталған қылмыскердің өзінің жаумен бірге тұтқындыққа түсуі туралы, және автордың өзі жазған сценарийлер жинағы "Бастау" (1990) жарияланды. Оның кісі өлтіру құпияларымен байланысы 1990 жылдары ITV-дің танымал "Агата Кристидің Пуаро" сериясы үшін бірнеше Геркуль Пуаро әңгімелерін бейімдеуден басталды. Оның жұмысы көбінесе комедиялық элементтерге ие, мысалы, "Murder Most Horrid" (BBC Two, 1991) комедиялық қылмыстар антологиясы және Джим Бродбент ойнаған "The Last Englishman" (1995) комедиялық драмасы. 1991 жылы ITV телеарнасында алты бөлімнен тұратын "Даймонд ағайындылары" телесериалы көрсетілді. Сериал "Оңтүстікке қарай, оңтүстікке қарай" кітабына негізделген, Хоровиц телесериалды жазғаннан кейін кітапты жазғанын мәлімдеді, яғни "Оңтүстікке қарай, оңтүстікке қарай" романынан гөрі телесериал романдық нұсқасы болып табылады. Маклинден мен Дейл фильмдердегі рөлдерін қайта ойнады, бұл телесериалды "Жалғыз алмаз сұраңыз" сериалының жалғасы ретінде қарастыруға мүмкіндік берді. 1997 жылдан бастап ол "Midsomer Murders" сериалының алғашқы эпизодтарының көпшілігін жазды. 2001 жылы ол BBC үшін жеке драмалық антологиялық сериясын құрды – "Murder in Mind", әр сағаттық эпизодта әртүрлі кейіпкерлер мен жаңа кісі өлтіру оқиғалары орын алатын. Ол сондай-ақ екі қысқа өмір сүрген ғылыми-фантастикалық шоудың авторы болды: "Crime Traveller" (1997) BBC One үшін және "The Vanishing Man" (пилоттық эпизод 1996, сериал 1998) ITV үшін. "Crime Traveller" жоғары рейтингтерге ие болғанымен, екінші маусымға жаңартылмады, Хоровиц бұл BBC-дегі кадрлық өзгерістерге байланысты болды деп есептейді. 2002 жылы Хоровиц "Foyle's War" сериалын жасады, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін өтетін тарихи детективтік сериал. Бұл сериал Хоровицтің теледидарлық жобаларының арасында ең ұзаққа созылған жобаға айналды, 2002 мен 2015 жылдар аралығында сегіз маусымда 28 эпизод көрсетілді. Хоровиц 2009 жылы ITV үшін "Collision" қылмыстық драмасын ойлап тапты және Майкл А. Уокермен бірлесіп сценарий жазды. Хоровиц өзінің "Magpie Murders" романын теледидарлық мини-сериалға бейімдеді, ол Британияда BritBox және кейіннен BBC One телеарналарында, ал АҚШ-та PBS Masterpiece Mystery! сериалдарында көрсетілді.

Жеке өмір

Хоровиц әйелі Джилл Гринмен бірге Орталық Лондонда (Клеркенвелл) тұрады; Грин "Фойл соғысы" сериалын және ол жазған басқа да телешоуларды продюсерлік етті. Олардың екі ұлы бар. Хоровиц жазудағы жетістіктерінің көп бөлігін отбасына қарыз деп есептейді, себебі олар оған идеялармен және зерттеулермен көмектеседі дейді. Ол Suffolk округындағы Home Start отбасылық қолдау қайырымдылық қоры мен Kidscape балаларды қорғау қайырымдылық қорының меценаты болып табылады. Саяси тұрғыдан алғанда, Хоровиц өзін "біршама консервативті" деп сипаттайды. 2010 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауға дейін Хоровиц, үкіметтегі Лейбористік партияның саясатына жауап ретінде Консервативтік партияға дауыс беретінін, бірақ "қуанышпен емес" деп мәлімдеді. 2017 жылы Хоровиц бір баспагер оны романдарының бірінде қара терілі кейіпкерді басты рөлде жасаудан бас тартуға тырысқаннан кейін мәдени ұрлық туралы пікірге сын айтты және осы мәселе бойынша әріптесі Лайонел Шрайвердің пікірін қолдады. Сондай-ақ, ол әртүрлі пікір білдіргендерге қарсы "жою мәдениеті" мен "жаппай шабуыл" сияқты әлеуметтік құбылыстарды сынады, былай деді: "Біз ойлау және сөйлеу жолында белгілі бір қатаңдыққа ұшырадық. Егер біз белгілі бір мәселелерде шектен шығып кетсек, адамдар тек келіспейтін ғана емес, тіпті өліммен қорқытуға дейін барады. Егер біреу баспасөзде дұрыс емес нәрсе айтса, мен өзім туралы айтпаймын, адамдар оны ақымақтық деп айтпайды. Олар: "Жұмысыңнан айрыл!" дейді. Олар енді ешқашан табыс таба алмайсың деп ойлайды".

Құрметтер мен марапаттар

Хоровиц 2014 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Британ империясы орденінің офицері (OBE) және 2022 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды, екеуі де әдебиетке қызметтері үшін.