Кіріспе

Флот адмиралы сэр Фэрфакс Морсби (29 қараша 1786 – 21 қаңтар 1877) – Корольдік теңіз флоты офицері. Жас офицер ретінде ол Француз революциялық соғыстары кезінде Испаниядағы Феррол қаласын басып алуға жасалған сәтсіз экспедицияға қатысты. Кейіннен ол Наполеон соғыстары кезінде Бресттің блокадасында әрекет етті, содан кейін Мальта халқын қарақшылардан қорғау үшін Эгей теңізіне жіберілген шлюптің командирі болды; алғыс айтқан халық оған қылыш сыйлады. Одан кейін ол Адриатика теңізіне жүзіп, Триест қаласының қоршауы кезінде австриялық әскерлерге артиллериялық қолдау көрсеткен теңіз бригадасын басқарды. Ол Жаксы Үміт мүйісіндегі аға теңіз офицері, содан кейін Маврикийдегі аға офицер болды, құл саудасын тоқтату туралы бұйрық алды: ол Маскат имамы Сейид Саидпен Морсби шартын жасады, бұл шарт жергілікті құл саудасын шектеді және ағылшын әскери кемелеріне жергілікті кемелерді тексеру және тәркілеу құқығын берді. Кейін Морсби Тынық мұхиты станцисының Бас қолбасшысы болды. Оның басты міндеті Чили халқының наразылығына байланысты Вальпараисодағы британдық коммерциялық мүдделерді қорғау болды. Ол сонымен қатар Питкэрн аралдарына қызығушылық танытып, арал тұрғындарының Норфолк аралына көшірілуін жоспарлады.

Ерте мансап

Морсби 1786 жылғы 29 қарашада Британдық Үндістандағы Бенгалия президенттігінің бөлігі болған Калькутта қаласында дүниеге келді. Ол Мэри (құрметті аты Роттон, 1767–1830) мен Личфилд қаласының тұрғыны, Стратфордширдің 2-ші милициясындағы подполковник Фэрфакс Морсби ағаның (1753–1820) ұлы еді. 1799 жылғы желтоқсанда Корольдік теңіз күштеріне қосылды. Сол жылы ол бірінші рангілі HMS Royal George кемесіне, 1802 жылғы наурызда Channel Squadron эскадрильясындағы алтыншы рангілі HMS Alarm кемесіне, ал 1802 жылғы қарашада Жерорта теңіз флотындағы бесінші рангілі HMS Amazon кемесіне ауысты. 1805 жылғы желтоқсанда Портсмутте үшінші рангілі HMS Puissant кемесінде кемешілерді баптаушы болды, содан кейін бірінші рангілі HMS Hibernia кемесіне, Earl St Vincentтің флагмандық кемесіне ауысты және Наполеон соғыстары кезінде Бресттің блокадасында қатысты. Содан кейін ол Адриатика теңізіне оралды, онда 1813 жылғы қазанда Триесттің қоршауы кезінде австриялық әскерлерге артиллериялық қолдау көрсеткен теңіз бригадасын басқарды. 1819 жылғы сәуірде Морсби алтыншы рангілі HMS Menai кемесінің командирі болды, ал 1820 жылдың басында Жақсы Үміт мүйісінде, 1821 жылы Маврикийде аға теңіз офицері қызметін атқарды. Оған құл саудасын тоқтату жөнінде тапсырма берілді: 1822 жылғы қыркүйекте ол Маскаттың имамы Сейид Саидпен Морсби шартын жасады, ол жергілікті құл саудасын шектеді және ағылшын соғыс кемелеріне жергілікті кемелерді тексеру және тәркілеу құқығын берді. Бір рет ол Камилла атты шхунаға шабуыл жасап, 140 құлды босатып алды. Морсби 1850 жылғы тамызда төртінші рангілі HMS Portland кемесінде туын көтеріп, Тынық мұхитындағы теңіз күштерінің бас қолбасшысы болды. Сонымен қатар, ол Канаданың батыс жағалауында Эскимальт теңіз базасын құруды ұсынды, бұл ұсыныс 1860 жылы Адмиралтейство тарапынан қабылданды. 1856 жылғы 12 қарашада вице-адмирал, ал 1862 жылғы 12 сәуірде толық адмирал шеніне көтерілді. 1865 жылғы 28 наурызда Бат орденінің Ұлы кресімен марапатталды. 1867 жылғы 20 сәуірде Ұлыбританияның контр-адмиралы, ал 1869 жылғы 17 шілдеде Ұлыбританияның вице-адмиралы болып тағайындалды. 1870 жылғы 21 қаңтарда флот адмиралы шеніне көтерілді. Морсби 1877 жылғы 21 қаңтарда Девон графтығындағы Экзмут қаласының жанындағы үйінде қайтыс болды және Литтлхэмдегі Сент Маргарет және Сент Эндрю шіркеуіне жерленді. Оның өлімінен кейін Папуа – Жаңа Гвинеядағы Порт Морсби және оның орналасқан Фэрфакс шығанағы, сондай-ақ Британдық Колумбиядағы Морсби аралдары оның құрметіне аталды.

Отбасы

1814 жылдың тамызында Морсби Мальтада Дербиширдегі Бекуэлл қаласынан Джон Уильямстың кіші қызы Элиза Луиза Уильямсқа үйленді. Олардың екі қызы болды: Эллен Мэри (1820) және Мэри (1824–1908), сондай-ақ үш ұлы: Виктория жағалауында HMS Sappho бригінің қирауынан қаза тапқан командир Фэрфакс Морсби (1826–1858), Австралияда фотограф болған Мэтью Фортескью Морсби (1828–1918) және Жаңа Гвинея жағалауын зерттеген контр-адмирал Джон Морсби (1830–1922).