Құс – Жылан жейтін соғымшы (Helmitheros vermivorum) туралы
Worm-eating warbler
Құс түрлері: Шығыс АҚШ-та көбейетін, Мексика, Кариб аймағына қыстайтын құс – Helmitheros vermivorum. 1789 ж. Gmelin сипаттаған, табиғаттағы маңызды түр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Құрт жейтін соғымшы (Helmitheros vermivorum) – Солтүстік Америка құрлығында кездесетін, АҚШ-тың шығысында көбейетін және қыста Мексиканың оңтүстігіне, Кариб теңізі аймағына және Орталық Америкаға көшіп баратын кішкентай соғымшы құс.
The worm eating warbler (Helmitheros vermivorum) is a small New World warbler that breeds in the Eastern United States and migrates to southern Mexico, the Caribbean, and Central America for the winter.
Таксономия
Құрт жейтін сойыл 1789 жылы неміс табиғаттанушысы Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыс жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген басылымында ресми түрде сипаттады. Ол оны құйрықтимектер тұқымдасына (Motacilla) қосты және *Motacilla vermivora* есімді екі атау берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1760 жылы ағылшын табиғаттанушысы Джордж Эдвардстың «Жаратылыстану тарихынан жинақтар» атты еңбегінде сипатталған және суреттелген «құрт жегіш» құсқа негіздеді. Эдвардс американдық табиғаттанушы Уильям Бартрамнан Пенсильванияда жиналған бір дана алған еді. Қазір құрт жейтін сойыл 1819 жылы француз ғалымы Константин Самуэль Рафинеск енгізген *Helmitheros* туысына жатқызылады. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі «құрт» мағынасын білдіретін *helmins* және «аңшы» мағынасын білдіретін *thēras* сөздерінің қосындысынан тұрады. *Vermivorum* деген түрлік атау латын тілінен алынған, онда *vermis* – «құрт», ал *vorus* – «жейтін» дегенді білдіреді. Түр монотипті, яғни ешқандай кіші түрлері танылмайды. Ол салыстырмалы түрде қарапайым, жоғарғы жағы зәйтүн түсті, ал төменгі жағы ақшыл, бірақ басында қара және ашық қоңыр жолақтары бар. Оның жіңішке, сүйір тұмсығы және қызғылт аяқтары бар. Жасы кіші құстарда бас жолақтары қоңыр түсті болады. Аталықтың әні қысқа, жоғары жиілікті дірілдеу. Бұл құстың дауысы – «чип» немесе құрт жейтін сойылдардың дауысы. Құрт жейтін сойылдар жыныстық ерекшеліктері бойынша біркелкі: аталықтары мен аналықтарын көбею маусымында ғана аналықтарындағы ұрық жапырағының немесе аталықтарындағы клоакалық ісікшесінің болуы арқылы анықтауға болады. Бұл құстардың жасын анықтау да қиын. Жанаған немесе екінші жылғы құстардың қанат жапсырмаларында қызыл қоңыр түсті ұштар болады, олар келесі жылдың наурызына дейін тозып кетеді. Жастар қараңғы бас белгілерімен және қызыл қоңыр қанат жолақтарымен ерекшеленеді.
The worm eating warbler was formally described in 1789 by the German naturalist Johann Friedrich Gmelin in his revised and expanded edition of Carl Linnaeus's Systema Naturae. He placed it with the wagtails in the genus Motacilla and coined the binomial name Motacilla vermivora. Gmelin based his account on the "worm eater" that had been described and illustrated in 1760 by the English naturalist George Edwards in his Gleanings of Natural History. Edwards had received a specimen from the American naturalist William Bartram that had been collected in Pennsylvania. The worm eating warbler is now placed in the genus Helmitheros that was introduced in 1819 by the French polymath Constantine Samuel Rafinesque. The genus name combines the Ancient Greek helmins meaning "worm", and thēras meaning "hunter". The specific epithet vermivorum is from Latin vermis meaning "worm" and vorus meaning " eating". The species is monotypic: no subspecies are recognised. It is relatively plain with olive brown upperparts and light coloured underparts, but has black and light brown stripes on its head. It has a slim pointed bill and pink legs. In immature birds, the head stripes are brownish. The male's song is a short high pitched trill. This bird's call is a chip or Worm eating warblers are sexually monomorphic. Males and females can only reliably be sexed during the breeding season by the presence of a brood patch in females or a cloacal protuberance in males. These birds are also difficult to age. Hatch year/second year birds have rusty tips on tertials that wear off by March of the following year. Juveniles can be distinguished by duskier head markings, and cinnamon wingbars.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл құстар АҚШ-тың шығысында көбейеді. Олардың таңдаған орталары популяциялар арасында айтарлықтай өзгереді. Құрама Штаттардың көп бөлігінде құрт жейтін құстар тік беткейлердегі жапырақты ормандармен байланысты. Алайда, жақында олардың экологиясы мен жағдайы туралы ақпарат аз болғандықтан, жағалауда көбейетін популяцияларға назар аударылды. Тарихи тұрғыдан алғанда, жағалаудағы популяциялар шағын экожүйелерді таңдаған. Бірақ соңғы кезде бұл популяциялар көбінесе қарағайлы алқаптарды пайдалануға көшкен. Қазіргі уақытта қарағайлы алқаптарды пайдалану олардың бұрынғы табиғи орталарынан гөрі жоғары тығыздыққа әкелді. Мұндай ортаны таңдаудағы өзгеріс құрт жейтін құстардың жасы мен ормандардың мөлшерінен гөрі бұталардың құрылымымен тығыз байланысты екенін көрсетеді. Егер осылай болса, Атлантика жағалауындағы ландшафттың өзгеруі бұл құстарға бұрынғыдан аз әсер еткен болуы мүмкін. Бұл түрдің ортасын сақтау үшін қалың бұталы орта және төменгі жапырақ қабатын басқару қажет. Олардың азық іздеу үшін бұталарға және жердегі ұя салуға бейімділігіне байланысты, жиі болатын өрттер бұл түрге зиянды. Бұталардың ортаңғы қабатын азайтатын, шөптесін өсімдікті арттыратын және ормандардың шатырын азайтатын басқару стратегиялары да сондай әсер етеді. Жағалау аймақтарындағы көбею әдеттері туралы қосымша ақпарат қажет, себебі бұл ормандардың жағдайлары ішкі аймақтардан өзгеше болуы мүмкін. Май жинақтары көптеген құстардың қашыққа көшіп-қонуына мүмкіндік береді. Көшпенді құстардың май қорын толықтыруға мүмкіндік беретін тоқтау орындары да маңызды. Қыста бұл құстар Оңтүстік Мексикаға, Үлкен Антиль аралдарына және Орталық Америкаға, әсіресе Кариб теңізінің жағалауына көшеді, онда олар бұталы және ылғалды ормандарда қоныстанады. Құрт жейтін құстар олардың ортасының жоғалуына байланысты таралу аймағының кейбір бөліктерінен жоғалып кетті, бірақ олардың бұталы және ылғалды ормандарды пайдалану қабілеті бұл түрдің ұзақ мерзімді сақталуына көмектеседі.
These birds breed in the Eastern United States. Their selected habitats vary significantly between populations. In much of their range, worm eating warblers are associated with mature hardwood forests on steep slopes. However, recent attention has been focused on coastal breeding populations, as little is known about their ecology or status. Historically, coastal populations would select for pocosin ecosystems. More recently, however, these populations have shifted to frequent use of pine plantations. Current use of pine plantations has resulted in densities higher than in areas previously thought to be their natural habitat. This shift in habitat selection likely demonstrates that worm eating warblers are more closely associated with shrub structure than stand age or size. If this is the case, the landscape changes that occurred on the Atlantic coastal plain may have had less of an impact on these birds than previously described. Maintaining this species habitat may require managing for dense shrubby midstory and understory. Due to their reliance on shrub structure for foraging, and ground nesting behavior, frequent fires have a negative impact on this species. Other management strategies that reduce the shrub mid story, increase herbaceous growth, and decrease canopy cover are likely to have a similar effect. More information is needed about their breeding habits in coastal regions as these forests are likely to represent different conditions from their inland counterparts. Fat deposits play a key role in allowing for long distance migration in most passerines. Stopover habitat, or areas that allow birds to replenish their fat stores, are also critical. In winter, these birds migrate to southern Mexico, the Greater Antilles, and Central America particularly along the Caribbean Slope where they occupy both scrub and moist forests. Worm eating warblers have disappeared from some parts of their range due to habitat loss but their ability to use both scrub and moist forest ecosystems may be beneficial to the long term conservation of this species.
Өсіру
Бұл құс АҚШ-тың шығысындағы тығыз жапырақты орманды жерлерде, көбінесе орманды беткейлерде көбейеді. Ұясы – өлі жапырақтардың арасына жасырылған, жердегі ашық тостаған тәрізді болады. Бұл, жерде ұялайтын жаңа дүниелік қарлығаштардың бірі, олардың ішінде қара-ақ қарлығаш (Mniotilta varia), пешқұс (Seiurus aurocapilla), солтүстік суқұс (Parkesia noveboracensis), Луизиана суқұсы (Parkesia motacilla), пальма қарлығашы (Setophaga palmarum) және Кентукки қарлығашы (Geothlypis formosa) бар. Аналығы төрт немесе бес жұмыртқа салады. Екі ата-ана да балапандарды тамақтандырады; олар ұяның жанындағы жыртқыштарды шатыстыру үшін жарақаттанғандай қимылдауға тырысады. Құрт жейтін қарлығаштар көбінесе орман фрагментациясы (бөлшектелуі) кезінде қоңырбас сұрқылдарымен (Molothrus ater) паразиттік қатынасқа түседі. Егер құрт жейтін қарлығаштардың саны күрт төмендесе, орман фрагментациясын азайту маңызды рөл атқаруы мүмкін.
This bird breeds in dense deciduous forests in the eastern United States, usually on wooded slopes. The nest is an open cup placed on the ground, hidden among dead leaves. It is one of several species of new world warblers that nests on the ground including the black and white warbler (Mniotilta varia), the ovenbird (Seiurus aurocapilla), the northern waterthrush (Parkesia noveboracensis), Louisiana waterthrush (Parkesia motacilla), palm warbler (Setophaga palmarum), and the Kentucky warbler (Geothlypis formosa). The female lays four or five eggs. Both parents feed the young; they may try to distract predators near the nest by pretending to be injured. Worm eating warblers are often parasitized by brown headed cowbirds (Molothrus ater) where forest fragmentation occurs. Reducing forest fragmentation may prove vital if populations of worm eating warblers suffer large declines.
Тамақ және азықтандыру
Құрт жейтін құстардың тамақтануы мекендеу ортасына қарай өзгереді. Бұл өзгерістің себебі, олардың негізгі қоректерінің жыртқыштардан қорғану стратегияларының әртүрлі болуында. Көбелек шағылысу орындарында құрт жейтін құстар тірі жапырақтардан жәндіктерді іздеп тамақтанады. Ал қыстау орындарында бұл түр негіздік өсімдік қалдықтарынан ғана жәндіктерді жейді. "Құрт жейтін" деген атау осы құстың көптеген көбелек құрттарын (Lepidopteran личинкаларын) жеуімен байланысты; олар сирек немесе ешқашан жер құрттарын жемейді. Пестицидтердің, әсіресе кең аумаққа шашылған түрлерінің қолданылуы, құрт жейтін және басқа жәндік жейтін әншіл құстарға әсер етуі мүмкін. Бұл пестицидтер түрдің негізгі тамақ көзін азайтып, ұзақ мерзімді улануға алып келуі мүмкін.
The diet of worm eating warblers varies across habitat types. This variation can be attributed to different predator avoidance strategies employed by common prey items. On their breeding grounds, worm eating warblers glean mostly from live foliage, searching for arthropods. On the wintering grounds, this species gleans insects almost exclusively from dead plant material. The name "worm eating" refers to the numerous Lepidopteran larvae that this species consumes; they rarely if ever eat earthworms. Use of pesticides, especially those broadcast over a wide area, is likely to have an effect on most insectivorous songbird species, including the worm eating warbler. These pesticides decrease the species' primary food source and could result in long term toxicity.