Кіріспе

Мельбурн қаласындағы жолаушылар темір жолы қызметі, Виктория, Австралия
Мельбурн метрополитеніндегі Metro Trains Melbourne қызметі

Мернда желісі – Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласындағы қалалық темір жол желісі. Metro Trains Melbourne операторы болып табылады және қаланың ең ұзын темір жол желісінің бірі. Желі Мельбурн орталығындағы Флиндерс-стрит станциясынан солтүстікке қарай Мернда станциясына дейін созылады, Clifton Hill, Reservoir, Epping және South Morang сияқты 29 стансаны қамтиды. Желі күніне шамамен 19 сағат жұмыс істейді (шамамен таңғы 5:00-ден түнгі 12:00-ге дейін), ал жұма және сенбі күндері тәулік бойы қызмет көрсетеді. Жүктілік сағатында пойыздардың арасы 7,5 минутқа дейін, ал жүктілік емес сағаттарда 10–30 минут сайын болады. Мернда желісіндегі пойыздар X'Trapolis 100 пойыздар сериясының екі үш вагондық құрамынан тұрады. Желідегі қызмет 1889 жылы North Fitzroy (қазір жабық Ішкі шеңбер желісінде) және Reservoir арасындағы бөлім ашылғанда басталды, ол сол жылы Whittlesea дейін ұзартылды. 1959 жылдың қараша айында желі Lalor станциясынан әрі жабылды, ал қалған бөлігі электрлендірілді. Жабық бөлім біртіндеп қайта құрылып, қайта ашылды: 1964 жылы Epping станциясына, 2012 жылдың сәуірінде South Morang станциясына және 2018 жылдың тамызында Мернда станциясына дейін. 2010 жылдан бері Мернда желісінің инфрақұрылымының жоғары деңгейде пайдаланылуына байланысты, маңызды жақсартулар мен жаңартулар жүргізілді. Коридордың екі ірі жаңартуы жүзеге асты, желі 2012 жылдың сәуірінде Epping станциясынан South Morang станциясына дейін ұзартылды, Keon Park және Epping арасындағы учаскесі екі еселенді және 2018 жылдың тамызында Мернда станциясына дейін тағы да ұзартылды.

19 ғасыр

Мернда желісінің бастапқы бөлігі 1889 жылдың 8 қазанында ашылды, бұл солтүстік қала маңындағы темір жол желілерін кеңейтудің бір бөлігі болды. Кейін Ішкі шеңбер желісі деп аталған бұл желі Спенсер-стрит станциясынан (қазіргі Оңтүстік Крест станциясы) Корольдік парк станциясы арқылы Коллингвуд (қазіргі Виктория паркі) станциясына, содан кейін Гейдельбергке дейін салынды. Эппинг желісі 1889 жылы Фицрой Норттан Престон Резервуар станциясына (кейін Резервуар деп аталды) бөлінді, ал бірнеше айдан соң, 23 желтоқсанда Уитлзиге дейін ұзартылды.

20 ғасыр

Фицрой және Ішкі шеңбер арқылы пойыз қатынасы 1901 жылы Виктория паркі мен Принс көпір станциялары арасындағы қазіргі байланыс ашылғанға дейін жүзеге асырылды. Жолаушылар тасымалы екі деңгейде ұйымдастырылды: Клифтон-Хилл арқылы Престон Резервуар станциясына дейін қалалық пойыз және Фицрой арқылы Уитлсиге дейін аралас пойыз. Эппинг желісі 1921 жылы Резервуарға дейін электрлендірілді, ал AEC рельс автобусы Резервуар мен Уитлсидегі терминал арасында шаттл қызметін атқарды. Престон Резервуар станциясы 1909 жылы Резервуар станциясы деп өзгертілді. Желі бойында бірнеше рельс автобусы тоқтау алаңдары болды, олар теміржол бойындағы қоғамдық қолжетімділік нүктелерінде орналасқан қарапайым ақпараттық тақталар еді. Алғашқылары – 1927 жылдың 10 мамырында ашылған RMSP 8, 9 және 10; одан кейін 1928 жылдың қаңтарында Epping Quarries Siding RMSP; 1928 жылдың наурызында RMSP 17; 1930 жылдың қаңтарында RMSP 26; 1932 жылдың шілдесінде RMSP 33; 1941 жылдың шілдесінде RMSP 39 және 1949 жылдың қазанында RMSP 77, ол 1952 жылы Лалор станциясы деп қайта аталды. Электрлендіру 1929 жылы Томастаунға дейін жалғастырылды, бұл жобаны жерді дамытушы қаржыландырды, ол жұмыстарға төлем жасады және пайда табудан туындаған шығындарға кепілдік берді. Эппингке дейінгі желі 1964 жылы қайта ашылып, электрлендірілді, ал қалған бөлігі 1970 жылдары таратылды.

Көлденең өткелдерді жою

Желідегі деңгейлік қиылыстарды жою жобасы 2019-2025 жылдар аралығында кезең-кезеңмен 6 деңгейлік қиылысты жоюды көздейді. 2019 жылы High Street, Reservoir жеріндегі бір деңгейлік қиылыс алынып тасталды. Қиылысты жою үшін теміржол жолы жол үстіндегі көпірге көтерілді, сонымен қатар жақын орналасқан Reservoir станциясы да биікке көтерілді. 2022 жылы Bell мен Preston станциялары арасындағы «көк рельс» 4 деңгейлік қиылысты жою мақсатында салынды. Bell, Cramer, Murray және Oakover көшелеріндегі қиылыстар алынып тасталды, Bell және Preston станциялары осы жою жұмыстарының аясында қайта жаңартылды. Соңғы қиылыс жою жұмысы 2024 жылы Keon Parade-де жүзеге асырылады. Бұл жұмысқа теміржол көпірін салу және жаңадан биікке көтерілген Keon Park станциясын құру кіреді. Аталған жұмыстар аяқталған соң, Mernda желісінде жою жоспарланбаған 12 деңгейлік қиылыс қалады.

Мельбурн метрополитені 2

2012 жылғы Желіні дамыту жоспарында Мернда желісін Веррибиге (және мүмкін болса) Джилонг желісіне қосатын шығыс-батыс бағытты туннельдің қажеттілігі анықталды. Жоба Клифтон Хиллден кейін Мернда желісін Хёрстбридж желісінен бөліп, жаңа туннельге салып, шығысқа қарай "ішкі солтүстіктегі" жаңа станцияда тоқтап, Парквилл, Флагстафф және Саут Кросс станцияларымен жалғасатын болады. Қала орталығынан шығып, желі туннельде Фишерманс Бенд елді мекеніндегі жаңа станцияда тоқтап, Ярра өзенінің астынан өтіп, Ньюпорт станциясына жетеді. Бұл жоба бастапқыда 2020 жылдары аяқталуға тиіс болған, алайда қаржыландыру не жоспарлау жұмыстары жүргізілген жоқ. Виктория теміржолдарының жаңартылған жоспарында бұл жоба жоспардың 6-шы кезеңінде жүзеге асырылатыны көрсетілген.

Wollert кеңейтуі

2018 жылғы Виктория теміржолы жоспарында көрсетілгендей, Воллерт қалашығына дейін желі салатын ұсыныс бар, оның құны 300 миллион долларға дейін жетеді. Бұл желі Лаллор станциясынан кейін Мернда желісінен бөлініп, жаңа станциялар Тынық мұхиты Эппинг сауда орталығында, сондай-ақ Эппинг, Аврора және Воллерт қалашықтарында салынады. 3,8 миллион доллар «жалпы мемлекеттік құрылыс салушылардың үлесінен» түсті. 2017 жылғы сатып алудан бері жоспарлау жұмыстары аз қамтылды, жергілікті тұрғындар, әкімдік және кейбір саяси партиялар оған шамалы ғана назар бөлді.

Қызметтер

Мернда желісі бойынша қызметтер күніне шамамен сағат 5:00-ден 12:00-ге дейін істейді. Әдетте, жүк көлемі жоғары сағаттарда Мернда желісінде таңғы сағаттарда пойыздардың арасы 7–10 минутты құрайды, ал жүк көлемі төмен сағаттарда бұл аралық маршруттың барлық бөлігінде 20–30 минутқа дейін ұзарады. Мернда желісіндегі пойыз қызметтері әдетте белгілі бір жұма және сенбі күндері күтім және жаңару жұмыстарына байланысты тоқтатылады. Жұмыс жүргізіліп жатқан кезде әсер еткен жолаушылар үшін шағын автобустармен тасымалдау қызметі ұсынылады.

Бағыт

Мернда желісі Мельбурнның орталық бизнес ауданынан Мерндадағы соңғы станциясына дейін салыстырмалы түрде түзу бағытты құрайды. Бұл маршрут ұзын және Флиндерс көшесінен соңғы станциясына дейін толыққанды екі жолмен салынған. Мернда желісінің жер астындағы жалғыз бөлігі – Сити Лоп, онда айналым 3 жер асты стансасында тоқтайды. Қаладан шығумен, Мернда желісі көбінесе жазық даламен өтеді, қисықтары аз және желінің көп бөлігінде жер жұмыстары минималды. Басқаша түзу бағытқа қарамастан, бұл желіде Рушалл мен Мерри арасында Мельбурнның ең тік теміржол қисығы бар. Бұл қисық бастапқыда үшбұрышты тораптың үшінші жағын құраған, ол қазір жабық Солтүстік Фицрой станциясынан екі бастапқы тармаққа қосылған. Үшбұрыштың осы үшінші бөлігі ғана сақталған. Желінің кейбір бөліктері деңгейлік қиылыстарды жою үшін көтерілген немесе шұңқырға түсірілген. Кейбір қиылыстар алынып тасталғанына қарамастан, оларды жоюға қазіргі уақытта жоспар жоқ бірнеше деңгейлік қиылыстар әлі де бар. Бұл желі Хёрстбридж желісімен бірге жүреді, екі айналым да Клифтон Хиллде әртүрлі бағыттарға бөлінеді. Мернда желісі солтүстік бағытта жалғасады, ал Хёрстбридж желісі солтүстік-шығыс бағытта Хёрстбридж станциясына қарай жалғасады. Теміржолдың көп бөлігі құрылыс аймақтары мен өнеркәсіптік аймақтар арқылы өтеді, бірақ Миддл Гордждан кейін желі сиректеу елді мекендер мен саябақтарға жетеді.

Сигнал беру

Мернда желісі Мельбурн теміржол желісінде кеңінен қолданылатын үш позициялық сигнализацияны пайдаланады. Үш позициялық сигнализация алғаш рет 1921 жылы бұл желіде қолданысқа енгізілді, ал желінің соңғы бөлігі 2018 жылы Мерндаға дейін кеңейтілген кезде жаңа типті сигнализацияға ауыстырылды.