Кіріспе

Квебек лейтенанты (/l//ɛ//f/'/t//ɛ//n//ə//n//t/; – Квебектегі монархтың өкілі, провинция ішінде ерекше қызмет етеді, бірақ Канаданың басқа он аймағымен, сондай-ақ басқа да Достастық елдерімен және олардың кез келген бөлімшелерімен тең бөліседі және негізінен ең көне патшалық, Ұлыбританияда тұрады. Квебек лейтенант-губернаторы Канададағы басқа провинциялық вице-корольдер сияқты тағайындалады және монархтың конституциялық және рәсімдік міндеттерінің көп бөлігін орындауға міндетті. Қазіргі және 30-шы Квебек лейтенант-губернаторы – Манон Жаннотт, ол 2024 жылдың 25 қаңтарынан бері осы лауазымда қызмет етеді.

Рөл мен қатысу

Квебек провинциясының лейтенант-губернаторы бірқатар мемлекеттік міндеттерді атқарады. Бірақ, олардың қатарында Квебек лейтенант-губернаторын басқа канадалық вице-корольдерден ерекшелендіретін Тақ сөзі жатпайды. (Оның орнына, жаңа парламенттер премьер-министрдің ашылу сөзімен басталады.) Лейтенант-губернатордың түрлі салтанатты міндеттерді орындауы да күтіледі. Мысалы, қызметке тағайындалғаннан кейін, лейтенант-губернатор автоматты түрде Әділет рыцары немесе ханымы болып табылады және Иерусалимдегі Святого Иоанна госпиталінің Квебектегі ең қадірлі орденінің вице-приоры атанады. Лейтенант-губернатор көптеген провинциялық құрметтер мен наградаларды, сондай-ақ 2000 жылы лейтенант-губернатор Лиз Тибо қайта жандандырған, лейтенант-губернатордың атымен аталатын және оның тарапынан табыс етілетін түрлі сыйлықтарды табыс етеді. Бұл құрметтер ресми шараларда табыс етіледі, олар лейтенант-губернатордың жыл сайын қатысатын жүздеген басқа да іс-шаралардың қатарына кіреді, ол олардың иесі немесе құрметті қонақ ретінде қатысады; 2006 жылы Квебек лейтенант-губернаторы 400 шараға, ал 2007 жылы 200 шараға қатысты. Осы шараларда лейтенант-губернатордың қатысуы лейтенант-губернатордың туымен белгіленеді, ол Квебек патшалығының қару-жарағының эскюрионы бейнеленген көк фоннан тұрады, оның үстінде тәж және ақ дискіге орналасқан; Квебек вице-корольдік туы Канададағы басқаларынан едәуір ерекшеленетін екі тудың бірі болып табылады. Квебек провинциясында лейтенант-губернатор провинцияның үстемдік реті бойынша монархтан кейін ғана келеді, тіпті Канада Корольдік отбасының басқа мүшелерінен және федералды өкілден бұрын. Джереми Уэббер мен Роберт Эндрю Янг бұл лауазым провинциядағы биліктің ядросы болғандықтан, Квебектің Конфедерациядан бөлінуі үшін алдымен Квебек лейтенант-губернаторы лауазымын жою немесе өзгерту қажет екенін айтты; Канада Конституциясына осындай түзетулер 1982 жылғы Конституциялық актінің 41-бабына сәйкес, федералды парламент пен Канаданың барлық басқа провинциялық заң шығарушы органдарының мақұлдауысыз жасалмайды. Алайда, Дж. Вёрлинг сияқты басқалар Квебектің тәуелсіздігіне қатысты заңнамалық процеске вице-корольдік лауазымға алдын ала өзгеріс енгізудің қажеті жоқ деп мәлімдеді. Янг сондай-ақ лейтенант-губернатордың егемендік туралы түсініксіз сұрақпен референдумға шығаруды ұсынатын немесе осындай сұрақ қойылған референдум нәтижесіне негізделген заңға патшалық келісім беруден бас тартуға құқылы екенін айтты.

Тарих

Квебек лейтенант-губернаторының лауазымы 1867 жылы Квебек Конфедерация құрамында құрылғанда пайда болды және бұрынғы Канада Шығысының лейтенант-губернаторы лауазымынан өркендеді. Осы күннен бері провинцияға 28 лейтенант-губернатор қызмет етті, олардың арасында Лиза Тибо сияқты есімдер бар – провинцияның тұңғыш әйел және мүгедек лейтенант-губернаторы. Квебек лейтенант-губернаторының ең қысқа мерзімі 1929 жылғы қаңтардан наурызға дейін Ломер Гуинге тиесілі болды, ал ең ұзақ мерзімі 1966 жылдан 1978 жылға дейін Хью Лапуэнттікі болды. Канадада вице-корольдің министрлік кеңестің пікірінсіз немесе оған қарсы патшалық құқығын пайдалануының сирек мысалы 1887 жылы орын алды, ол кезде лейтенант-губернатор Огюст Реаль Анжерс премьер-министр Оноре Мерсьенің басқаратын үкіметін қызметтен босатып жіберді. Салдарынан жасалған баяндамада Мерсье үкіметі Баи-де-Шалер теміржолын салушы мердігерлермен парақорлық схемасы арқылы пайда тапқандығы анықталды. Жан Луи Руды премьер-министр Жан Кретьеннің кеңесімен генерал-губернатор Ромео ЛеБланк Квебек лейтенант-губернаторы етіп тағайындауы қырқыс дау тудырды, өйткені Ру Квебек тәуелсіздігінің бейшара қарсыласы ретінде белгілі болды. Ол лауазымына кіріскеннен кейін көп ұзамай, 1940 жылдары университет студенті кезінде зертхана халатында свастика тағып, екінші дүниежүзілік соғысқа әскери қызметке шақыру туралы ұсынысқа наразылық білдіргені және антисемиттік наразылыққа қатысқандығы белгілі болды. Ру лейтенант-губернатор болып тағайындалғаннан кейін берген сұхбатында, егер Квебек Канададан бөлінуді қолдайтын референдум нәтижесінен кейін белгілі бір жағдайлар туындаса, Корольдіктің резервтік өкілеттіктерін қолдануға тура келуі мүмкін екенін мәлімдеді. Бұл мәлімдеме сол кездегі премьер-министр Люсьен Бушарды ашуландырды. Бушар кейін Рудың бұрынғы антисемитизмі туралы мәлімдемелерді пайдаланып, лейтенант-губернатор 1996 жылы өз еркімен лауазымынан кетті. Келесі жылы Бушар заң шығарушы жиналыста үш ұсыныс енгізді, ол лейтенант-губернатор лауазымын «колониалды өткеннің мұрасы» деп атады, тағайындау процесін даулы және бұзушылық деп бағалады және лауазымды жоюды талап етті, бірақ соған дейін федералды Король Кеңесі [Квебек] Ассамблеясы демократиялық түрде тағайындаған адамды тағайындауы керек еді.