Якоб Рёйсдаль: Голланд суретшісі және ландшафт салу шебері

Кіріспе

Голландиялық пейзаж суретшісі және гравер (шамамен 1629 – 1682)

Якоб Исааксзон ван Руисдаль (1629 – 10 наурыз 1682) – голландиялық суретші, суретші және гравер. Ол Голландияның Алтын ғасырындағы көрнекті пейзаж суретшісі саналады, бұл кезеңде Голландия сурет өнері өте танымал болды және зор байлық пен мәдени жетістіктерге ие болды. Көлемді және жан-жақты суретші Руисдаль түрлі-түрлі пейзаждық тақырыптарды бейнеледі. 1646 жылдан бастап ол жас шағында Голландия ауылдық көріністерін ерекше сапамен суреттеді. 1650 жылы Германияға саяхат жасағаннан кейін оның пейзаждары батырлық сипатқа ие болды. Амстердамда тұрып, жұмыс істеген кезінде ол қала панорамалары мен теңіз көріністерін өзінің репертуарына қосты. Осы суреттерінде аспан көбінесе сурет бетінің үштен екі бөлігін алып тұратын. Барлығында ол 150-ден астам скандинавиялық көріністерді, сарқырамаларды бейнеледі. Руисдальдің жалғыз тіркелген шәкірті – Мейндерт Хоббема, оның пейзаждарындағы кейбір тұлғаларды салған бірнеше суретшінің бірі. Хоббеманың туындылары кейде Руисдальдің жұмыстарымен шатастырылып жатады. Руисдаль өзінің есімін әрқашан осылай жазған: Руисдаль, емес Руйсдаль. Руисдальдің туындылары оның өмірінде Голландия Республикасында үлкен сұранысқа ие болды. Бүгінде олар әлемнің жеке және мемлекеттік коллекцияларында сақталған; Лондондағы Ұлттық галереяда, Амстердамдағы Риксмузейде және Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайында ең ірі коллекциялар бар. Руисдаль бүкіл әлемде пейзаж сурет салу дәстүрін қалыптастырды, ағылшын романтиктерінен бастап Франциядағы Барбизон мектебіне және АҚШ-тағы Гудзон өзені мектебіне дейін әсер етті және голланд пейзаж суретшілерінің көптеген буындарына үлгі болды.

Өмір

Якоб Исааксзон ван Руисдаль 1628 немесе 1629 жылы Харлемде суретшілер отбасында дүниеге келді. Отбасындағы суретшілердің саны және Ван Руисдаль есімінің әртүрлі жазылуы оның өмірін зерттеуге және туындыларын анықтауға кедергі келтірді. Руисдаль есімі Бларикум ауылындағы, қазір жоғалған қамалмен байланысты. Бұл ауылда Якобтың әжесі, жиһаз жасаушы Якоб де Гойер тұрған. Де Гойер Наарденге көшіп кеткенде, оның үш ұлы өздерінің тегін көрсету үшін Ван Руисдейл немесе Ван Руйсдаль деп өзгертіп алды. Де Гойердің екі ұлы суретші болды: Якобтың әкесі Исаак ван Руисдаль және оның белгілі ағасы Соломон ван Руисдаль. Якоб өзінің есімін әрқашан "i" әрпімен жазған, ал оның туысы, Соломонның ұлы Якоб Саломонсзон ван Руисдаль, сондай-ақ пейзаж суретшісі, өз есімін "y" әрпімен жазған. Якобтың алғашқы өмірбаянын жазған Арнольд Хоубракен оны Якоб Руисдаал деп атаған. Руисдальдің анасы Исаак ван Руисдальдің бірінші әйелі ме, әлде екінші әйелі Мейкен Корнелисдохтер ме, белгісіз. Исаак пен Мейкен 1628 жылдың 12 қарашасында үйленді. Руисдальдің ұстазы да белгісіз. Көптеген адамдар Руисдальдің әкесі мен ағасынан оқығанын айтады, бірақ бұған ешқандай дәлел жоқ. Оған қазіргі заманғы басқа да жергілікті Харлем пейзаж суретшілері, әсіресе Корнелис Врум және Алларт ван Эвердинген үлкен әсер еткен көрінеді. Руисдальдің суреті мен гравюрасындағы ең ерте кездесетін күн – 1646 жыл. Осы күннен екі жыл өткен соң ол Санкт-Луканың Харлем гильдиясына қабылданды. Бұл кезде ландшафт суреттері голланд үйлерінде тарих суреттерімен бірдей танымал болды, бірақ Руисдаль туған кезде тарих суреттері көбірек кездесетін. Ландшафттардың танымалдылығы Руисдальдің мансабы бойында өсті. 1657 жыл шамасында Руисдаль Амстердамға көшіп келді, ол кезде гүлденген қала, оның жұмысына үлкен нарық ұсынған болуы мүмкін. Оның әріптесі, Харлем суретшісі Алларт ван Эвердинген, Амстердамға көшіп, сол жерде базар тапты. 1657 жылдың 17 маусымында Наарденге жақын Анкевенде крещение рәсімінен өтті. Руисдаль өмірінің соңына дейін Амстердамда тұрып, жұмыс істеді. 1668 жылы оның есімі оның жалғыз тіркелген оқушысы Мейндерт Хоббемамен некеге тұруға куә ретінде пайда болды. Пейзаж суретшісі үшін Руисдаль салыстырмалы түрде аз саяхаттаған: 1640 жылдары Бларикум, Эгмонд-ан-Зее және Рененге, 1650 жылы Николаес Берхеммен Германия шекарасынан Бентхайм мен Штейнфуртқа, және мүмкін, 1661 жылы Хоббемамен Германия шекарасынан Велуве, Девентер және Оотмарсум арқылы. Руисдальдің көптеген норвегиялық пейзаждарына қарамастан, оның Скандинавияға саяхаттағаны туралы мәлімет жоқ. Кейбір болжамдарға сәйкес, Руисдаль дәрігер де болған. 1718 жылы оның өмірбаянын жазған Хубракен оның Амстердамда медицинаны оқып, хирургиялық операция жасағанын айтады. XVII ғасырдағы мұрағаттық жазбаларда Амстердам дәрігерлерінің тізімінде "Якобус Руйсдейл" деген есім бар, бірақ ол 1676 жылдың 15 қазанында Каенде, Солтүстік Францияда медициналық біліміне ие болды. Әртүрлі өнер тарихшылары бұл, әрине, қате сәйкестендіру жағдайы деп болжады. Питер Шелтема бұл жазбада Руисдальдің туысы болған деп болжайды. Руисдаль туралы сарапшы Сеймур Слайв "uij" деген жазу Руисдальдің өзінің есімін қалай жазғанымен сәйкес емес екенін, оның өнімділігінің жоғары деңгейі медицинаны оқуға аз уақыт болғанын және оның өнерінде оның Солтүстік Францияға барғандығын көрсететін ешқандай белгі жоқ екенін айтады. Дәлелдер нақты емес. Руисдаль еврей емес еді. Слайв Руисдальдің еврей зиратының суреті мен Руисдаль отбасындағы түрлі библиялық есімдер болғандықтан, ол жиі Руисдаль еврей болуы керек деген болжамдарды естиді. Деректер бұны жоққа шығарады. Кофе және шай компаниясы бұл суретті қайдан алғаны белгісіз. XIX ғасырдың екі мүсіні, 1863 жылы салынған Гамбургер Кунстхоллінің сыртқы қабырғасындағы және Луврдің ішінде Луи Денис Кайлуэттің 1822 жылы жасаған бірінің бастапқы көзі табылмады. Өнер тарихшысы Хендрик Фредерик Вийнман Руисдаль Харлемдегі қарттар үйінде кедей болып қайтыс болды деген аңызды жоққа шығарды. Вийнман қайтыс болған адамның Руисдальдің туысы, Якоб Саломонсон екенін көрсетті. Руисдальдің жері немесе үлесі туралы дерек жоқ болса да, ол тіпті 1672 жылғы апаттың экономикалық құлдырауынан кейін де жайлы өмір сүрген көрінеді. Оның суреттері жоғары бағаланған. 1650 және 1679 жылдар аралығындағы үлкен үлгідегі қорларда Рюсдейлдің орташа бағасы 40 гульден болды, ал барлық суреттер үшін орташа баға 19 гульденді құрады. Бұл қорлардағы бағасы бойынша замандас голланд суретшілерінің тізімінде Руисдаль жетінші орында тұрады; Рембрандт бірінші орында. Руисдаль 1682 жылдың 10 наурызында Амстердамда қайтыс болды. Ол 1682 жылдың 14 наурызында Харлемдегі Святого Бавоның шіркеуіне жерленді.

Jacob Isaackszoon van Ruisdael was born in Haarlem in 1628 or 1629 into a family of painters, all landscapists. The number of painters in the family, and the multiple spellings of the Van Ruisdael name, have hampered attempts to document his life and attribute his works. The name Ruisdael is connected to a castle, now lost, in the village of Blaricum. The village was the home of Jacob's grandfather, the furniture maker Jacob de Goyer. When De Goyer moved away to Naarden, three of his sons changed their name to Van Ruysdael or Van Ruisdael, probably to indicate their origin. Two of De Goyer's sons became painters: Jacob's father Isaack van Ruisdael and his well known uncle Salomon van Ruysdael. Jacob himself always spelled his name with an "i", while his cousin, Salomon's son Jacob Salomonszoon van Ruysdael, also a landscape artist, spelled his name with a "y". Jacob's earliest biographer, Arnold Houbraken, called him Jakob Ruisdaal. It is not known whether Ruisdael's mother was Isaack van Ruisdael's first wife, whose name is unknown, or his second wife, Maycken Cornelisdochter. Isaack and Maycken married on 12 November 1628. Ruisdael's teacher is also unknown. It is often assumed Ruisdael studied with his father and uncle, but there is no evidence for this. He appears to have been strongly influenced by other contemporary local Haarlem landscapists, most notably Cornelis Vroom and Allart van Everdingen. The earliest date that appears on a Ruisdael painting and etching is 1646. Two years after this date he was admitted to membership of the Haarlem Guild of St. Luke. By this time landscape paintings were as popular as history paintings in Dutch households, though at the time of Ruisdael's birth, history paintings appeared far more frequently. This growth in popularity of landscapes continued throughout Ruisdael's career. Around 1657, Ruisdael moved to Amsterdam, by then a prosperous city which was likely to have offered a bigger market for his work. His fellow Haarlem painter Allaert van Everdingen had already moved to Amsterdam and found a market there. On 17 June 1657 he was baptized in Ankeveen, near Naarden. Ruisdael lived and worked in Amsterdam for the rest of his life. In 1668, his name appears as a witness to the marriage of Meindert Hobbema, his only registered pupil, a painter whose works have, by some, been confused with Ruisdael's own. For a landscape artist, it seems Ruisdael travelled relatively little: to Blaricum, Egmond aan Zee, and Rhenen in the 1640s, with Nicolaes Berchem to Bentheim and Steinfurt just across the border in Germany in 1650, and possibly with Hobbema across the German border again in 1661, via the Veluwe, Deventer and Ootmarsum. Despite Ruisdael's numerous Norwegian landscapes, there is no record of him having travelled to Scandinavia. There is some speculation that Ruisdael was also a doctor. In 1718, his biographer Houbraken reports that he studied medicine and performed surgery in Amsterdam. Archival records of the 17th century show the name "Jacobus Ruijsdael" on a list of Amsterdam doctors, albeit crossed out, with the added remark that he earned his medical degree on 15 October 1676 in Caen, northern France. Various art historians have speculated that this was, in all probability, a case of mistaken identity. Pieter Scheltema suggests it was Ruisdael's cousin who appeared on the record. The Ruisdael expert Seymour Slive argues that the spelling "uij" is not consistent with Ruisdael's own spelling of his name, that his unusually high production suggests there was little time to study medicine, and that there is no indication in any of his art that he visited northern France. The evidence is inconclusive. Ruisdael was not Jewish. Slive reports that, because of Ruisdael's depiction of a Jewish cemetery and various biblical names in the Ruisdael family, he often heard speculation that Ruisdael must surely be Jewish. The evidence shows otherwise. It is not known where the coffee and tea company got the image from. Two 19th century sculptures, one on the outside wall of the Hamburger Kunsthalle built in 1863, and one inside the Louvre made by Louis Denis Caillouette in 1822, are also not traceable back to a source. The art historian Hendrik Frederik Wijnman disproved the myth that Ruisdael died a poor man, supposedly in the old men's almshouse in Haarlem. Wijnman showed that the person who died there was in fact Ruisdael's cousin, Jacob Salomonszoon. Although there is no record of Ruisdael owning land or shares, he appears to have lived comfortably, even after the economic downturn of the disaster year 1672. His paintings were valued fairly highly. In a large sample of inventories between 1650 and 1679 the average price for a Ruisdael was 40 guilders, compared to an average of 19 guilders for all attributed paintings. In a ranking of contemporary Dutch painters based on price weighted frequency in these inventories, Ruisdael ranks seventh; Rembrandt ranks first. Ruisdael died in Amsterdam on 10 March 1682. He was buried 14 March 1682 in Saint Bavo's Church, Haarlem.

Алғашқы жылдар

Руисдальдің 1646 жылдан бастап 1650-ші жылдардың басына дейінгі туындылары, ол Харлемде тұрған кезінде, қарапайым мотивтермен және табиғатты мұқият және еңбекқорлықпен зерттеумен сипатталады: құм төбелер, орман және атмосфералық эффектілер. Руисдаль бұрынғы суретшілерге қарағанда қалың бояу қолданғандықтан, оның жапырақтарына бай көрнектілік берді, бұтақтар мен жапырақтар арқылы ағатын шырын сезімін тудырды. Оның ағаштарды дәл бейнелеуі сол кезде бұрынғысыздар болған: оның ағаш түрлері қазіргі ботаниктер үшін нақты анықталады. Оның ерте эскиздерінде оның барлық туындыларында қайта оралатын мотивтер енгізілген: кеңістік пен жарықтық сезімі және нүктелі сияқты штрихтар арқылы қол жеткізілген ауалы атмосфера. Осы кезеңнен сақталған отыз қара бор эскизінің көпшілігі осы кезеңнен қалған. Руисдальдің ерте стилінің үлгісі – 1646 жылы жазылған ең ерте туындыларының бірі – «Құм төбесінің пейзажы». Бұл туынды, үйлер мен ағаштармен және алыстағы көріністерді бейнелейтін құм төбелерінің кең көрінісін бейнелеудің классикалық голландтық дәстүрінен айырылады. Оның орнына, Руисдаль ағаштармен қапталған құм төбелерін орталыққа шығарады, ал бұлтты аспан құмды жолға күшті жарық шоғырландырады. Нәтижесінде туындаған керемет эффекті суреттің үлкен өлшемімен күшейеді, «тәжірибесіз суретшінің туындысы үшін күтпеген нәрсе», – деп атап көрсетеді Эрмитаж мұражайының кураторы Ирина Соколова. Өнер тарихшысы Хофстеде де Грот «Құм төбесінің пейзажы» туралы: «Оны он жеті жасар баланың туындысы деп санау қиын». Руисдальдің алғашқы панорамалық пейзажы – «Наарденнің Мюдербергтегі шіркеумен алыстан көрінісі» 1647 жылы жазылған. Ол өзінің кейінгі жылдары қайта оралған тақырып – керемет аспан мен алыстағы қала, бұл жағдайда оның әкесінің туған жері. Белгісіз себептермен, Руисдаль 1653 жылдан бастап туындыларын толығымен таңбалауды тоқтатты. 1660-шы жылдарға жатқан бес туындының ғана жанында, жартылай жасырылған жыл жазылған; 1670-ші және 1680-ші жылдарға жатқан туындыларында дата жоқ. Сондықтан, кейінгі туындылардың датасын анықтау көбінесе детективтік жұмыс пен болжамдарға негізделген. Барлық он үш белгілі Руисдальдің офорттары оның ерте кезеңінен шыққан, ал біріншісі 1646 жылы жасалған. Оған офорт өнерін кім үйреткені белгісіз. Оның әкесі, ағасы немесе оның басқа туындыларына әсер еткен Харлемдегі пейзаж суретшісі Корнелис Врум қол қойған офорттар жоқ. Оның офорттары стильде де, техникада да Рембрандттың ықпалын аз көрсетеді. Бастапқы басылымдардың саны аз; бес офорт тек бір басылымда сақталған. Басылымдардың сирек кездесуі Руисдальдің оларды үлкен басылымдарды қажет етпейтін сынақ эскиздері деп санағанын көрсетеді. Офорт шебері Жорж Дюплессис «Орман шетіндегі астық егісі» және «Саяхатшылар» туындыларын Руисдальдің генийінің теңдесі жоқ бейнесі ретінде атап көрсетті.

Ruisdael's work from c. 1646 to the early 1650s, when he was living in Haarlem, is characterised by simple motifs and careful and laborious study of nature: dunes, woods, and atmospheric effects. By applying heavier paint than his predecessors, Ruisdael gave his foliage a rich quality, conveying a sense of sap flowing through branches and leaves. His accurate rendering of trees was unprecedented at the time: the genera of his trees are the first to be unequivocally recognisable by modern day botanists. His early sketches introduce motifs that would return in all his work: a sense of spaciousness and luminosity, and an airy atmosphere achieved through pointillist like touches of chalk. Most of his thirty black chalk sketches that survive date from this period. An exemplar of Ruisdael's early style is Dune Landscape, one of the earliest works, dated 1646. It breaks with the classic Dutch tradition of depicting broad views of dunes that include houses and trees flanked by distant vistas. Instead, Ruisdael places tree covered dunes prominently at centre stage, with a cloudscape concentrating strong light on a sandy path. The resulting heroic effect is enhanced by the large size of the canvas, "so unexpected in the work of an inexperienced painter" according to Irina Sokolova, curator at the Hermitage Museum. The art historian Hofstede de Groot said of Dune Landscape: "It is hardly credible that it should be the work of a boy of seventeen". Ruisdael's first panoramic landscape, View of Naarden with the Church at Muiderberg in the Distance, dates from 1647. The theme of an overwhelming sky and a distant town, in this case the birthplace of his father, is one he returned to in his later years. For unknown reasons, Ruisdael almost entirely stopped dating his work from 1653. Only five works from the 1660s have a, partially obscured, year next to his signature; none from the 1670s and 1680s have a date. Dating subsequent work has therefore been largely based on detective work and speculation. All thirteen known Ruisdael etchings come from his early period, with the first one dated 1646. It is unknown who taught him the art of etching. No etchings exist signed by his father, his uncle, or his fellow Haarlem landscapist Cornelis Vroom, who influenced his other work. His etchings show little influence from Rembrandt, either in style or technique. Few original impressions exist; five etchings survive in only a single impression. The rarity of prints suggests that Ruisdael considered them trial essays, which did not warrant large editions. The etching expert Georges Duplessis singled out Grainfield at the Edge of a Wood and The Travellers as unrivalled illustrations of Ruisdael's genius.

Орта кезең

Руисдейлдің Германияға сапарынан кейін оның пейзаждары батыл мінезге ие болып, формалары іріктеліп, айқындылығы артты. 1653 жылы салынған Бентхайм қамалының көрінісі – Руисдейлдің Германиядағы белгілі бір қамалдың оннан астам бейнелеуінің бірі. Олардың көбісі қамалдың төбеде орналасқандығын көрсетеді. Руисдейл қамалдың орналасқан жерін көптеген рет өзгерткен (қамал шындығында төменгі төбеде орналасқан), бұл өзгерістер 1653 жылғы орманды тауда бейнеленген нұсқасында аяқталды. Өнер тарихшылары бұл вариацияларды Руисдейлдің композициялық шеберлігінің дәлелі деп санайды. Германияға сапарында Руисдейл су диірмендерімен кездесті, оларды сурет салудың басты тақырыбына айналдырды – ол бұл тақырыпты алғаш рет қолданған суретші болды. 1653 жылы салынған «Ашық шлюзбен екі су диірмені» осыған керемет мысал. Алкмар маңындағы Эгмонт қамалының қираған қалдықтары Руисдейлдің таңдауындағы тақырыптардың бірі болды және ол оның екі нұсқасын «Жұрт зиратында» бейнелеген. Бұл суреттерде Руисдейл табиғатты, зиратты қоршап тұрған ағаштар мен бұталармен басып алған құрылыс ортасына қарсы қояды. Руисдейлдің скандинавиялық көріністеріндегі алғашқы туындыларында алып шыршалар, тік таулар, ірі тастар мен құйылыс сулар бейнеленген. Олар өте шынайы көрінеді, бірақ тікелей тәжірибеге емес, бұрынғы өнер туындыларына негізделген. Руисдейлдің Скандинавияға саяхат жасағаны туралы ешқандай мәлімет жоқ, бірақ оның Харлемдегі әріптесі Алларт ван Эвердинген 1644 жылы сол жерге саяхаттап, бұл жанрды танымал еткен. Руисдейлдің жұмысы ван Эвердингеннің ең жақсы туындыларынан да асып түсті. Барлығында Руисдейл 150-ден астам скандинавиялық көріністерді, соның ішінде 1665–1670 жылдарға салынған «Құлаған қамалмен таулы пейзаждағы сарқыраманы» жасады, оны Слайв оның ең ұлы туындысы деп есептейді. Осы кезеңде Руисдейл Симон де Флайер мен Ян Порцеллистің ықпалымен жағалау көріністерін және теңіз кескіндерін суреттеуге кірісті. Ең әсерлі туындыларының бірі – «Қамал жанындағы толқынды теңіз», ол тек қара, ақ, көк және бірнеше қоңыр түстердің шектеулі палитрасын қолданады. Дегенмен, орман көріністері таңдаулы тақырып болып қала береді, мысалы, Эрмитаждағы Руисдейлдің ең танымал туындысы «Орманды батпақ», 1665 жылғы суреті, ол сынған қайың мен емен ағаштарын, аспанға тіреліп тұрған бұтақтары мен суға толы батпақты бейнелейді.

Following Ruisdael's trip to Germany, his landscapes took on a more heroic character, with forms becoming larger and more prominent. A view of Bentheim Castle, dated 1653, is just one of a dozen of Ruisdael's depictions of a particular castle in Germany, almost all of which pronounce its position on a hilltop. Significantly, Ruisdael made numerous changes to the castle's setting (it is actually on an unimposing low hill) culminating in a 1653 version which shows it on a wooded mountain. These variations are rightly considered by art historians to be evidence of Ruisdael's compositional skills. On his trip to Germany, Ruisdael encountered water mills which he turned into a principal subject for painting, the first artist to ever do so. Two Water Mills with an Open Sluice, dated 1653, is a prime example. The ruins of Egmont Castle near Alkmaar were another favourite subject of Ruisdael's and feature in The Jewish Cemetery, of which he painted two versions. With these, Ruisdael pits the natural world against the built environment, which has been overrun by the trees and shrubs surrounding the cemetery. Ruisdael's first Scandinavian views contain big firs, rugged mountains, large boulders and rushing torrents. Though convincingly realistic, they are based on previous art works, rather than on direct experience. There is no record that Ruisdael made any trip to Scandinavia, although fellow Haarlem painter Allart van Everdingen had travelled there in 1644 and had popularised the subgenre. Ruisdael's work soon outstripped van Everdingen's finest efforts. In total Ruisdael produced more than 150 Scandinavian views featuring waterfalls, of which Waterfall in a Mountainous Landscape with a Ruined Castle, 1665–1670, is seen as his greatest by Slive. In this period Ruisdael started painting coastal scenes and sea pieces, influenced by Simon de Vlieger and Jan Porcellis. Among the most dramatic is Rough Sea at a Jetty, with a restricted palette of only black, white, blue and a few brown earth colours. However, forest scenes remain a subject of choice, such as the Hermitage's most famous Ruisdael, A Wooded Marsh, dated 1665, which depicts a primieval scene with broken birches and oaks, and branches reaching for the sky amidst an overgrown pond.

Кейінгі жылдар

Руисдейлдің соңғы кезеңінде ол 1670-ші жылдардың аяғына таман таулық және орманды пейзаждар сияқты таулық көріністерді суреттей бастады. Бұл – ең биік шыңы бұлттарда орналасқан қалың тау жотасы. Руисдейлдің тақырыптары ерекше түрленді. Көркемсурет тарихшысы Вольфганг Стехов Голландияның Алтын ғасыры пейзаж жанрында он үш тақырыпты анықтады, ал Руисдейлдің шығармалары екеуінен басқа барлық тақырыптарды қамтиды, ең көп дегенде: ормандар, өзендер, құмдықтар мен ауылдық жолдар, панорамалар, қиял пейзаждары, скандинавиялық шарлауықтар, теңізшілер, жағажайлар, қысқы көріністер, қала көріністері және ноктюрндер. Тек итальяндық және скандинавиялық емес шетелдік пейзаждар оның шығармашылығында жоқ. 1670 жылдары суреттелген бау-бақша пейзаждары шын мәнінде Константин Гюйгенс сияқты бау-бақша эстетиктерінің шеңберіндегі суретті әңгімелерді көрсетеді. Слайв Руисдейлдің ең танымал шығармаларының бірі – жел диірменінің тақырыбы болуы орынды деп санайды. Wijk bij Duurstede жел тегершігі, 1670 жылы, Утрехт қаласынан өзен жағасындағы Wijk bij Duurstede қалашығын көрсетеді, онда цилиндрлі жел тегершігі басым. Бұл композицияда Руисдейл төменгі жазық жер, су және кең аспанның голландиялық элементтерін біріктірді, сондықтан олар бірдей сипаттағы голландиялық жел диірменінде жиналады. Картинаның тұрақты танымалдылығын Риксмузейдегі билет сатулар дәлелдейді, жел диірмендері Рембрандттің «Түнгі күзет» және Вермеердің «Делфт көрінісі» картиналарынан кейін үшінші орынға ие болды. Жел диірмендері Руисдейлдің бүкіл мансабында көрініс тапты. Осы кезең кезінде Харлем аспан сызығы мен оның ағарту алаңдарының әртүрлі панорамалық көріністері пайда болады, бұлттар жарық пен көлеңке жолақтарының әртүрлі градиацияларын пайда етіп, көкжиекке қарай өзгеріп отырады. Суреттерде жиі Санкт-Баво шіркеуі басым болады, онда бір күні Руисдейл жерленеді. Амстердам оның шығармаларында кездескенімен, бұл өте сирек кездеседі, өйткені Руисдейл 25 жылдан астам уақыт сол жерде өмір сүрді. Ол өзінің жалғыз белгілі сәулет тақырыбында, Ескі шіркеудің ішкі көрінісінде, сондай-ақ Дамның көрінісінде және Амстердамға қарай Амстелдің панорамалық көрінісінде, Руисдейлдің соңғы суреттерінің бірінде бейнеленген. Фигуралар Руисдейлдің композицияларына азырақ енгізілген, және бұл кезеңде олар оның өз қолынан сирек кездеседі, бірақ әртүрлі суретшілер орындайды, соның ішінде оның шәкірті Мейндерт Хоббема, Николас Берхем, Адриан ван де Вельде, Филипс Вуверман, Ян Вонк, Томас де Кейзер, Жерард ван Баттум және Ян Лингельбах. Ван Гогтың замандасы Клод Моне де Руисдейлге қарыздар болған. Сол сияқты Пит Мондрианның алғашқы абстрактты композициялары, ақырында De Stijl-дің құрылуына әкелді, Руисдейлдің панорамаларына дейін барып жеткен. Амстердамдағы Рийксмузейде он алты картина бар; Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайында тоғыз картина бар, ал Мадридтегі Тиссен Борнемиза мұражайында төрт картина бар (жана Якоб Исаакцке тағы екі картина берілген). АҚШ-та Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында бес Руисдейлдің коллекциясы бар, ал Калифорниядағы Дж. Пол Гетти мұражайында үш. Кейде Руисдейлдің иелері ауысады. 2014 жылы «Дюналар теңіз жағасында» Нью-Йорктегі Кристи аукционында сатылып, бағасы 1 миллион 805 мың доллар болды. Оның сақталған 140 суреті бар, олардың әрқайсысы Rijksmuseum, Haarlem-дегі Teylers мұражайы, Дрездендегі Kupferstich Kabinett және Эрмитажда маңызды коллекциялар бар. Руисдейлдің сирек кездесетін гравировкалары мекемелер арасында таралған. Бірде-бір коллекцияда он үш гравиюраның әрқайсысының көшірмесі сақталмаған. Бес ерекше гравиюраның екеуі Британ мұражайында, екеуі Венадағы Альбертинада, ал біреуі Амстердамда сақталған.

During Ruisdael's last period he began to depict mountain scenes, such as Mountainous and Wooded Landscape with a River, dateable to the late 1670s. This portrays a rugged range with the highest peak in the clouds. Ruisdael's subjects became unusually varied. The art historian Wolfgang Stechow identified thirteen themes within the Dutch Golden Age landscape genre, and Ruisdael's work encompasses all but two of them, excelling at most: forests, rivers, dunes and country roads, panoramas, imaginary landscapes, Scandinavian waterfalls, marines, beachscapes, winter scenes, town views, and nocturnes. Only the Italianate and foreign landscapes other than Scandinavian are absent from his oeuvre. The imaginary landscapes of gardens that Ruisdael painted in the 1670s actually reflect an ongoing discourse on the Picturesque in circles of gardening aesthetes like Constantijn Huygens. Slive finds it appropriate that a windmill is the subject of one of Ruisdael's most famous works. Windmill at Wijk bij Duurstede, dated 1670, shows Wijk bij Duurstede, a riverside town about from Utrecht, with a dominant cylindrical windmill. In this composition, Ruisdael united typical Dutch elements of low lying land, water and expansive sky, so that they converge on the equally characteristic Dutch windmill. The painting's enduring popularity is evidenced by card sales in the Rijksmuseum, with the Windmill ranking third after Rembrandt's Night Watch and Vermeer's View of Delft. Windmills featured throughout Ruisdael's entire career. Various panoramic views of the Haarlem skyline and its bleaching grounds appear during this stage, a specific genre called Haerlempjes, with the clouds creating various gradations of alternating bands of light and shadow towards the horizon. The paintings are often dominated by Saint Bavo's Church, in which Ruisdael would one day be buried. While Amsterdam does feature in his work, it does so relatively rarely given that Ruisdael lived there for over 25 years. It does feature in his only known architectural subject, a drawing of the interior of the Old Church, as well as in views of the Dam, and the Panoramic view of the Amstel looking toward Amsterdam, one of Ruisdael's last paintings. Figures are introduced sparingly into Ruisdael's compositions, and are by this period rarely from his own hand but executed by various artists, including his pupil Meindert Hobbema, Nicolaes Berchem, Adriaen van de Velde, Philips Wouwerman, Jan Vonck, Thomas de Keyser, Gerard van Battum and Jan Lingelbach. Van Gogh's contemporary Claude Monet is also said to be indebted to Ruisdael. Similarly, Piet Mondrian's early abstract compositions the eventually led to the founding of De Stijl have been traced back to Ruisdael's panoramas. the Rijksmuseum in Amsterdam, which holds sixteen paintings; the Hermitage Museum in Saint Petersburg, which holds nine, and the Thyssen Bornemisza Museum in Madrid, Spain has four (and two additional paintings attributed to Jacob Isaacksz. van Ruisdael). In the US, the Metropolitan Museum of Art in New York has five Ruisdaels in its collection, and the J. Paul Getty Museum in California has three. On occasion a Ruisdael changes hands. In 2014, Dunes by the Sea was auctioned at Christie's in New York, and realised a price of $1,805,000. Of his surviving drawings, 140 in total, the Rijksmuseum, the Teylers Museum in Haarlem, Dresden's Kupferstich Kabinett, and the Hermitage each hold significant collections. Ruisdael's rare etchings are spread across institutions. No collection holds a print of each of the thirteen etchings. Of the five unique prints, the British Museum holds two, two are in the Albertina in Vienna, and one is in Amsterdam.

Контекст

Кейбіреулердің пікірінше, Руисдаэль мен оның өнерін Голландияның алтын ғасырында болған зор байлық пен жердегі маңызды өзгерістерден ажыратып қарастыруға болмайды. Саймон Шама 17 ғасырдағы голланд өнері мен мәдениетін зерттей келе: «1550 мен 1650 жылдар аралығындағы кезең, тәуелсіз Нидерланд мемлекетінің саяси құрылымы қалыптасқан уақыт, сонымен қатар оның ландшафтының күрт өзгеру дәуірі болды» деп атап көрсетеді. Руисдаэльдің табиғатты бейнелеуі және дамып келе жатқан голланд технологиясы осымен байланысты. Кристофер Жобби Руисдаэльді Голландия Республикасының кальвинизм дінімен байланысты діни контексте қарастырады. Ол пейзаж суреттері Кальвиннің тек көрінетін нәрселерді ғана суреттеуге болатын талабына сай келеді деп мәлімдейді, сондай-ақ Руисдаэльдің пейзаж суреттері сияқты туындылардың эпистемологиялық құндылығы бар, бұл оларды Реформацияланған шіркеулерде қолдануға қосымша дәлел келтіреді. Өнер тарихшысы Юрий Кузнецов Руисдаэльдің өнерін Испанияға қарсы тәуелсіздік соғысы аясында қарастырады. Голланд пейзаж суретшілері «өздерінің туған жерін бейнелеуге шақырылды – голланд халқы теңізден және кейіннен шетел басқыншыларынан екі рет қайтарып алған жерді». Джонатан Исраэль Голландия Республикасын зерттеуде 1647-1672 жылдар аралығын Голландияның алтын ғасыры өнерінің үшінші кезеңі деп атайды, онда бай саудагерлер ірі, сәнді және талғамды суреттерді қалаған, ал қоғамдық қайраткерлер өздерінің қалалық залдарын республикалық идеяларды көрсететін әсем көрмелермен толтырған. Сонымен қатар, голландтың қарапайым орта таптары алғаш рет өнер сатып ала бастады, бұл барлық түрдегі суреттерге жоғары сұраныс тудырды. Бұл сұранысты үлкен суретшілердің цехтары қанағаттандырды. Суретші шеберлері көптеген суреттерді жылдам шығару үшін студиялар құрды. Шебердің басшылығымен студия мүшелері картинаның жеке бөліктеріне, мысалы, пейзаждағы тұлғаларға немесе портреттер мен тарихи суреттердегі киім-кешекке маманданған. Руисдаэльдің студиясында Хоббемадан басқа шәкірттері болған-болмағаны белгісіз, бірақ кем дегенде төрт суретші оның пейзаждарына қосымша элементтер салғаны анықталды. Шеберлер кейде шәкірттері салған жұмыстың түпнұсқа екенін растау үшін бірнеше рет түзетулер енгізіп, жылдамдық пен бағаны арттыратын. Көптеген өнер сатушылар меценаттар тапсырысы бойынша жұмыстарды ұйымдастырды, сондай-ақ сату үшін тапсырыссыз туындыларды сатып алды. Пейзаж суретшілері көптеген суретшілер сияқты тапсырысқа тәуелді болмады, сондықтан олар қор үшін сурет салатын. Руисдаэльдің жағдайында, ол тікелей клиенттерге сату үшін қор сақтады ма, әлде өз жұмысын дилерлер арқылы сатты ма, әлде екеуін де жасады ма, белгісіз. Өнер тарихшылары тек бір тапсырыс туралы біледі, ол Амстердамның бай бургомистрі Корнелис де Граэффтің Томас де Кейзермен бірлесіп салған туындысы.

According to some, Ruisdael and his art should not be considered apart from the context of the incredible wealth and significant changes to the land that occurred during the Dutch Golden Age. In his study on 17th century Dutch art and culture, Simon Schama remarks that "it can never be overemphasized that the period between 1550 and 1650, when the political identity of an independent Netherlands nation was being established, was also a time of dramatic physical alteration of its landscape". Ruisdael's depiction of nature and emergent Dutch technology are wrapped up in this. Christopher Joby places Ruisdael in the religious context of the Calvinism of the Dutch Republic. He states that landscape painting does conform to Calvin's requirement that only what is visible may be depicted in art, and that landscape paintings such as those of Ruisdael have an epistemological value which provides further support for their use within Reformed Churches. The art historian Yuri Kuznetsov places Ruisdael's art in the context of the war of independence against Spain. Dutch landscape painters "were called upon to make a portrait of their homeland, twice rewon by the Dutch people – first from the sea and later from foreign invaders". Jonathan Israel, in his study of the Dutch Republic, calls the period between 1647 and 1672 the third phase of Dutch Golden Age art, in which wealthy merchants wanted large, opulent and refined paintings, and civic leaders filled their town halls with grand displays containing republican messages. As well, ordinary middle class Dutch people began buying art for the first time, creating a high demand for paintings of all kinds. This demand was met by enormous painter guilds. Master painters set up studios to produce large numbers of paintings quickly. Under the master's direction, studio members would specialise in parts of a painting, such as figures in landscapes, or costumes in portraits and history paintings. It is not certain if Ruisdael had more pupils other than Hobbema in his studio, but at least four other artists have been identified as having provided staffage for his landscapes. Masters would sometimes add a few touches to authenticate a work mostly done by pupils, to maximise both speed and price. Numerous art dealers organised commissions on behalf of patrons, as well as buying uncommissioned stock to sell on. Landscape artists did not depend on commissions in the way most painters had to do, and could therefore paint for stock. In Ruisdael's case, it is not known whether he kept stock to sell directly to customers, or sold his work through dealers, or both. Art historians only know of one commission, a work for the wealthy Amsterdam burgomaster Cornelis de Graeff, jointly painted with Thomas de Keyser.