Ян Баптист Веникс: Голландиялық суретшінің өмірі мен шығармашылығы
Jan Baptist Weenix
Жан Баптист Веникс (1621-1659) – Голландия алтын ғасырының суретшісі. Итальяндық пейзаждар, теңіз көріністері, аңдар мен иттерді салуда өте шебер болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
XVII ғасырдағы голланд суретшісі Ян Баптист Веникс, сонымен қатар Ян Батист Веникс (1621–шамамен 1659), Голландияның Алтын ғасырының суретшісі. Өмірі салыстырмалы түрде қысқа болғанына қарамастан, ол өте өнімді және жан-жақты суретші болды. Оның ең сүйікті тақырыптары – итальяндық пейзаждар, қираған орындар арасындағы ірі тұлғалар, теңіз көріністері, ал кейінірек – өлген аңдардың немесе иттің үлкен натюрморттары. Ол итальяндық портының көрінісін голланд суретіне енгізгенімен белгілі, орташа өлшемдегі суреттерінде алдыңғы жолда топталып тұрған тұлғалар бейнеленген.
17th century Dutch painter
Jan Baptist Weenix, also spelled Jan Baptiste Weeninx (1621–c. 1659), was a painter of the Dutch Golden Age. Despite his relatively brief career, he was a very productive and versatile painter. His favourite subjects were Italian landscapes with large figures among ruins, seaside views, and, later in life, large still life pictures of dead game or dogs. He was mainly responsible for introducing the Italian harbour scene into Dutch art, in mid size paintings with a group of figures in the foreground.
Өмір
Веникс Амстердам портының жанында, сәулетшінің ұлы болып дүниеге келді. Ол денсаулығына байланысты жақсы сөйлей алмайтын болған, сондай-ақ кітап оқуды өте жақсы көретін еді, сондықтан анасы оны кітап сатушыға жұмысқа жіберді, бірақ ол онымен тіл табыса алмады. Оның ұлы Ян Веникстің айтуынша, ол мүмкіндігі болған сайын сурет салып тұратын. Веникс алдымен үлкен әпкесі Лизбеттің күйеуі Ян Микерден оқыды. Содан кейін ол Утрехтте Абрахам Блумаерттің, ал кейін Амстердамда Клас Корнелисзон Моеерттің шәкірті болды. 1639 жылы ол Гиллис д'Хондекотердің қызы Иосийнтже д'Хондекотерге үйленді. 1643 жылы Веникс Николаес Питерссон Берхеммен бірге Римге сапар шекті, ол да Моеертпен оқыған еді. Ол үйінен құпия түрде кетіп қалды, бірақ әйелі оны Ротердамда тауып алды. Оған төрт айға рұқсат берілді. Римде ол "Бентвугель" қоғамының мүшесі болды, "Ратель" (үнінің кемістігіне байланысты, "шалғы" деген мағынаны білдіреді) деген атпен белгілі болды, оны өте құрметтеді және Рим папасы Иннокентий X үшін жұмыс істеді. Төрт жылдан кейін ол Амстердамға оралды, бірақ әйелі Римге келуден бас тартты. 1649 жылы ол Утрехттегі Святого Луки гильдиясының шебері болды және Рене Декарттың портретын салды. Оның інісі Гисберт д'Хондекотер қайтыс болғаннан кейін, ол өзінің немере інісі Мельхиор д'Хондекотерді және өз ұлы Ян Вениксті оқытты. Веникс Утрехттен тыс, Харзуйленс қалашығындағы сарайды жалға алып, жұмысына немесе денсаулығына (чума) көңіл қою үшін пайдаланды. 1659 жылдың 25 сәуірінде оның мүлігі аукционға сатылды. Оның жесірі Утрехттегі Виттевровенстраатта тұрды және 1662 жылдың 6 қазанында жерленді. Ол бірнеше діни суреттер салды, соның ішінде "Жақып пен Есау" (Gemäldegalerie Alte Meister, Дрезден) сияқты сирек туындыларының бірі. Лондонның Ұлттық галереясында Веникстің "Аң аулау көрінісі" суреті бар, ал Глазгода қираған ғимараттардың суреті сақталған. Веникс еуропалық галереялардың көпшілігінде өкілдік етілген, атап айтқанда Мюнхенде, Венада, Берлинде, Амстердамда және Санкт-Петербургте.
Weenix was born near Amsterdam's harbour, the son of an architect. He could not speak well, apparently from a medical condition, and because he very much liked to read books, his mother sent him to work for a bookseller, who was not able to deal with him. He drew whenever he could, according to Jan Weenix his son, who told the story to Arnold Houbraken. Weenix first studied under Jan Micker, who was the brother in law of his oldest sister Lysbeth. He then studied in Utrecht under Abraham Bloemaert, and later back in Amsterdam under Claes Corneliszoon Moeyaert. In 1639, he married Josijntje d'Hondecoeter, the daughter of Gillis d'Hondecoeter. In 1643, Weenix travelled to Rome with Nicolaes Pieterszoon Berchem, who had also studied with Moeyaert. He had left his home in secret, but his wife traced him to Rotterdam. He was allowed to stay away for four months. In Rome, he became a member of the Bentvueghels with the name Ratel (meaning rattle, because a voice defect), and was much esteemed and worked for Pope Innocent X. He returned to Amsterdam after four years; his wife had refused to come to Rome. In 1649, he became master of the guild of St. Luke in Utrecht, and also painted a portrait of René Descartes. When his brother in law Gijsbert d'Hondecoeter died, he trained his nephew Melchior d'Hondecoeter, together with his own son Jan Weenix. Weenix rented the castle at Haarzuilens outside Utrecht, to concentrate on his work or for health reasons (plague). On 25 April 1659 the inventory of his estate was auctioned off. His widow, who had been living on Wittevrouwenstraat, in Utrecht, was buried on 6 October 1662. He painted a few religious scenes, one of the rare pieces of this kind being the "Jacob and Esau" (Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden). In the National Gallery, London, is a "Hunting Scene" by Weenix, and Glasgow has a characteristic painting of ruins. Weenix is represented at most of the important continental galleries, notably at Munich, Vienna, Berlin, Amsterdam, and St Petersburg.