Кіріспе

Австриялық актер және театр режиссері (1892–1970)

Фриц Кортнер (туған Фриц Натан Кохн, 12 мамыр 1892 – 22 шілде 1970) – австриялық сахна және кино актері, театр режиссері.

Өмір және мансап

Кортнер Венада Фриц Натан Кохн ретінде еврей отбасында дүниеге келді. Вена музыка және драма академиясында оқыды. Бітіргеннен кейін 1911 жылы Берлинде Макс Рейнхардтпен, ал 1916 жылы Леопольд Джеснермен жұмыс істеді. 1919 жылы Эрнст Толлердің «Трансфигурация» пьесасындағы рөлінен кейін ол Германияның ең танымал кейіпкерлік актерлерінің біріне және экспрессионистік туындылардың көрнекті орындаушысына айналды. 1916 жылдан бастап тоқсаннан астам фильмде ойнады. Оның ерекшелігі – зұлым және қауіпті рөлдерді сомдау, алайда ол «Дрейфус» (1930) фильмінің бас рөлінде де ойнады. Алғашқыда ол сахнадағы өте күшті энергиясымен және дауысымен көзге түсті; бірақ 1920-ші жылдардың басында оның жұмысына реализм елеулі үлес қоса бастады, ол өзінің ойынын бақылауды күшейтіп, ишараттарды жиі пайдаланды. Нацистер билікке келгеннен кейін Кортнер 1933 жылы әйелі, актриса Йоханна Хофермен бірге Германиядан қашып, алдымен туған Венасына, содан кейін Ұлыбританияға, ал 1937 жылы АҚШ-қа барды, онда ол кейіпкерлік актер және театр режиссері ретінде жұмыс таба алды. 1949 жылы Германияға оралды, онда Уильям Шекспир мен Мольердің классикалық шығармаларын жаңаша қоюымен және режиссурасымен танылды, мысалы, «Ричард III» (1964) қойылымында король финалда өліктердің үстінен жүзіп өтеді.

Өлім

1970 жылы Мюнхенде 78 жасында лейкемиядан көз жұмды.

Өмірбаяндық шығармалары

1971 жыл: "Соңында". Фрагменттер. (Жоханна Кортнер редакциялаған, өмірден кейін жазылған автобиография) 1996: Aller Tage Abend. Өмірбаян. Droemer Knaur, Мюнхен, 1996 жыл, Aller Tage Abend. Өмірбаян. Alexander Verlag, Берлин 2005, 2005: Aller Tage Abend. Үзінділер, Фриц Кортнер оқыған. Alexander Verlag, Берлин.