Ирландияның ірі банктерінің бірі – Allied Irish Banks тарихы

Кіріспе

Ирландияның үш негізгі коммерциялық банктерінің бірі, бірнеше нарық сегменттерінде жұмыс істейді. Allied Irish Banks, p. l. c. (ирландша: Bainc Aontas Éireann) – Ирландия Республикасындағы «Үлкен Төрт» коммерциялық банктерінің бірі. AIB жеке, бизнес және корпоративтік банктік қызметтердің толық спектрін ұсынады. Банк сонымен қатар үй, саяхат және автомобиль сияқты жалпы сақтандыру өнімдерін ұсынады. Ол Irish Life Assurance plc-мен байланысты агенттік арқылы өмірді сақтандыру және зейнетақымен қамтамасыз етуді ұсынады. 2010 жылдың желтоқсанында Ирландия үкіметі банктің басым үлесін алды, ол кейіннен 99,8%-ға дейін өсті. AIB-дің акциялары қазіргі уақытта Ирландия қор биржасында және Лондон қор биржасында саудаланады, бірақ оның акциялары 2011 және 2017 жылдар аралығында осы биржалардан шығарылды, оның тиімді мемлекеттік меншікке айналдырылуынан кейін. Оның жалға қалған акциялары 2017 жылдың 23 маусымына дейін Ирландия қор биржасының Enterprise Securities Market-те тіркелген. AIB-ге Ұлыбританиядағы Allied Irish Bank (GB) және Солтүстік Ирландиядағы AIB (NI) де тиесілі. 2010 жылдың қарашасында ол АҚШ-тағы M&T Bank-тағы 22,5% үлесін сатты. 2008 жылдың басында AIB Латвия, Эстония және Литва нарықтарына Балтық-Америка Кәсіпкерлік Қорынан AmCredit ипотекалық қаржы бизнесін сатып алу арқылы кірді. Бұл үлесті 2012 жылы Swedbank-ке шығынмен сатты. 2009 жылы Allied Irish Banks және оның бәсекелесі Bank of Ireland банк капиталын қайта құру схемасының бөлігі ретінде Ирландия үкіметінен 3,5 миллиард евро көмек алды. Бірнеше кезеңдерде AIB-ге (EBS-ті қоса) көрсетілген көмектің жалпы сомасы 20,7 миллиард евроны құрады. 2017 жылдың маусым айында Ирландия үкіметі Allied Irish Banks акцияларын биржаға шығарды (IPO). 2021 жылдың желтоқсанында компанияның құны 6 миллиардтан кем евроға бағаланған кезде, үкімет өз үлесін біртіндеп сата бастайтынын мәлімдеді. AIB-дің бас директоры 2019 жылдың наурызынан бері Колин Хант болып табылады. Джим Петтигрю 2021 жылдың қазан айында басқарма төрағасы болып тағайындалды. AIB 2014 жылдың соңында Еуропалық банктік қадағалау күшіне енгеннен бері маңызды институт ретінде тағайындалды және осының салдарынан тікелей Еуропалық Орталық Банк тарапынан бақыланады.

One of the three main commercial banks in Ireland, operating in multiple market segments

Allied Irish Banks, p. l. c. (Irish: Bainc Aontas Éireann) is one of the so called Big Four commercial banks in the Republic of Ireland. AIB offers a full range of personal, business and corporate banking services. The bank also offers a range of general insurance products such as home, travel and car. It offers life assurance and pensions through its tied agency with Irish Life Assurance plc. In December 2010 the Irish government took a majority stake in the bank, which eventually grew to 99.8%. AIB's shares are currently traded on the Irish Stock Exchange and the London Stock Exchange, but its shares were delisted from these exchanges between 2011 and 2017, following its effective nationalisation. The remainder of its publicly traded shares were listed on the Enterprise Securities Market of the Irish Stock Exchange until 23 June 2017. AIB also owns Allied Irish Bank (GB) in Great Britain and AIB (NI) in Northern Ireland. In November 2010, it sold its 22.5% stake in M&T Bank in the United States. At the beginning of 2008 AIB entered the Latvian, Estonian and Lithuanian markets by acquiring AmCredit mortgage finance business from the Baltic – American Enterprise Fund. This stake was sold at a loss to Swedbank in 2012. In 2009, Allied Irish Banks along with its competitor Bank of Ireland accepted a €3.5 billion bailout from the government of Ireland as a part of the Bank Recapitalisation Scheme. Over several further tranches, the total bailout of AIB (including EBS) amounted to €20.7 billion. In June 2017, the Irish government completed an IPO of Allied Irish Banks. In December 2021, when the company was valued less than 6 billion euro on the public market, the government announced it would start gradually selling its stake. The CEO of AIB is Colin Hunt since March 2019. Jim Pettigrew was appointed chair of the board in October 2021. AIB has been designated as a Significant Institution since the entry into force of European Banking Supervision in late 2014, and as a consequence is directly supervised by the European Central Bank.

Атауы

Allied Irish Banks компаниясы компания ішінде де, сыртында да көбінесе жай ғана AIB деп аталады және жиі "Allied Irish Bank" (бірлік) деген сауда атауымен танылады. Солтүстік Ирландияда банк 2019 жылдың қараша айына дейін First Trust Bank деген атпен жұмыс істеді, ал Ұлыбританияда ол "Allied Irish Bank (GB)" деп аталады – операцияның толық атауы күнделікті қолданыста болатын жалғыз жағдай. Бастапқыда банк бұрынғы құрамына кірген компаниялардың аттарымен, сонымен қатар "A" әрпі ортада орналасқан, үш бөлікке бөлінген шеңберден тұратын жаңа AIB логотипімен жұмыс істеді. 1970 жылдан бастап бұл атаулар "Allied Irish Banks" деп өзгертілді. 1990 жылы AIB жаңа логотип енгізді (кейбір деректерге сәйкес, бұл бұрынғы логотип пен Mercedes Benz логотипі арасындағы айқын ұқсастықтан туындаған). Содан бері банк "AIB" деп аталуды ұнатады, бірақ "Allied Irish Banks plc" оның заңды атауы болып қала береді. Банк көбінесе "AIB Bank" деп аталады, бұл артық акронимнің мысалы. Мұның себебі – 1990 жылғы қайта брендтік таңбалау кезінде "AIB Bank" атауы Ирландия Республикасының филиалдық банктік бизнесі үшін қабылданды (логотипте "Bank" сөзі жасыл жолақта жазылған). Логотиптің бұл нұсқасы қазір баспа жарнамасында қолданылмайды, бірақ оны Ирландия Республикасындағы көптеген AIB филиалдарының фасадында көруге болады. "Trustee Savings Banks" де 1993 жылы "TSB Bank" деп қайта аталды. Жаңа логотипте Нұхтың кемесі бейнеленген, ол Меф графтығындағы Лобинстаунға жақын орналасқан Киллари шіркеуіндегі кельттік айқышқа салынған 9-ғасырға жататын оюдан алынған.

Тарих

Allied Irish Banks Limited компаниясы 1966 жылы үш ирланд банкін сатып алған жаңа компания ретінде құрылды: Ирландияның Провинциялық банкі, Ирландияның Корольдік банкі және Мунстер мен Лейнстер банкі. 1966 жылы AIB-ның жалпы активтері IR£255 миллион (€323,8 миллион) құрады. 2005 жылдың 31 желтоқсанына қарай AIB тобының активтері €133 миллиардқа жетті. 1980 жылдары Banklink деп аталған автоматтік банкомат желісі, Ирландия банкінің жүйесінен кейін жақын арада пайда болды. 1980 жылдары банкоматтар тек ірі қалалар мен қалаларда ғана қолжетімді болды, бірақ 1990 жылдары шағын және орта қалаларға да келді.

Ерте тарих

1825 жылы Провинциалдық банк жұмысын бастады, Ирландияда акционерлік филиалдық банктік жүйенің негізін қалады. Ол сондай-ақ Лондонда филиал ашты. Ирландия Корольдік Банкі (RBI) 1836 жылы жұмысын бастады және коммерциялық байланыстарымен белгілі болды. Шоу банкі кейін 1837 жылы Корольдік банкпен бірікті. 1864 жылы Мюнстер банкі құрылды. 1867 жылы Мюнстер банкі Ирландияның сәтсіз Union Bank-інің бірнеше филиалын сатып алды. 1870 жылы Мюнстер банкі Дэвид Ла Туаш және Ұлы банкін сатып алды. 1885 жылы Мюнстер банкі қарызға батып, ақшасы таусылып, барлық филиалдарын жабуға мәжбүр болды. 1923 жылы Ирландия Корольдік Банкі Белфаст Банктік Компаниясының Ирландия еркін мемлекетіндегі бизнесін сатып алды, ал ол өз кезегінде Корольдік Банктің Солтүстік Ирландиядағы бизнесін сатып алды.

1985 жылғы ICI құлдырауы

ICI-дегі құрттардың қапталы 1984 жылдың 8 қарашасында "Бизнес және қаржы" журналында басты жаңалық болды. Ирландияның сақтандыру корпорациясы (ICI) 1985 жылы IR£200 миллионнан астам зиянмен банкротқа ұшырағанда AIB-ге толық тиесілі еншілес компания еді. 1984 жылдың қарашасында ICI-дің заңмен белгіленген резервтік нормадан төмен жұмыс істегені анықталғанда, AIB-ден қосымша капитал сұраныс жіберілді – ICI өткен жылы 80 миллион фунт стерлингтен астам пайда тапқан болатын. Бұл құлдырау Ирландиядағы терең экономикалық дағдарыс кезінде орын алды. Ол кезде мемлекеттік қарыздың ЖІӨ-ге шағылысқан үлесі 116% құрады. Бірақ ирландтық салық төлеушілер ICI-ді қиын жағдайдан шығарды. Ирландия үкіметі сақтандыру бизнесін жалғастыру және полис иелерін қорғау мақсатында осылай істеді. AIB өзінің негізгі банк қызметіне қауіп тудырмастан ICI-дің проблемаларын шеше алмайтынын мәлімдеді. AIB-дің ICI-ге салған 85 миллион фунт стерлингтік инвестициясы жойылды, ал ирландтық салық төлеушілерге 400 миллион фунт стерлинг шығын келді. 2010 жылдың 9 қыркүйегінде AIB, BZ WBK-дағы 66% үлесін Santander компаниясына 3,1 миллиард еуроға сату туралы келісімге келді, ал қалған акциялар ашық нарықта сатылады. Егер сатып алынған үлес 66% -дан асса, онда Santander компаниясы бүкіл компанияны сатып алу туралы ұсыныс жасауға міндетті болар еді.

Жақында болған тарих

1999-2001 жылдар аралығында AIB Сингапурдағы Keppel TatLee Bank-та мүдделі болды, бірақ Oversea Chinese Banking Corporation (OCBC) оны сатып алғаннан кейін үлесін кері тартып алды. 2003 жылдың сәуірінде Allfirst-те (төменде қараңыз) тәлкек саудагер Джон Руснақтың әрекеттерінен туындаған үлкен шығындарға ұшырағаннан кейін, AIB Allfirst-ті Нью-Йорктің Баффало қаласында орналасқан M&T Bank Corporation-пен біріктіру келісімін аяқтады. 2010 жылдың қарашасында AIB M&T-дегі 22,5% үлесін (26,7 миллион акция) сатты. Акциялар акциясы 77,50 АҚШ долларынан сатылып, 2,1 миллиард доллар пайда тапты. Бұл сату AIB-ның қаржылық дағдарыс кезінде капиталды көтеруге жасаған күш-жігерінің бір бөлігі болды. AIB АҚШ-тағы клиенттеріне кассалық қызметтерді Нью-Йорктегі филиалы арқылы ұсынады. 2008 жылдың басында AIB Латвия, Эстония және Литва нарықтарына кіріп, Балтық Америка Кәсіпкерлік Қорынан AmCredit ипотекалық қаржы бизнесін сатып алды. Қазір AIB Эстония мен Литвада осы қаржы тобының филиалы ретінде жұмыс істейді (жаңарту қажет), Латвиядағы операциялар тоқтатылды (төменде қараңыз). 2008 жылы AIB барлық үш елде AmCredit брендімен қаржы қызметтерін ұсынатын жергілікті филиалдары арқылы жұмыс істеді. AmCredit бір өнімді ипотекалық бизнес ретінде жұмыс істеді, бірақ компания банктік өнімдердің ассортиментін кеңейтуде. AmCredit-тің барлық ипотекалық клиенттері өз еліндегі AIB филиалының клиенттеріне айналды. AIB-ның мақсаты – Балтық аймағында клиенттерге толық қызмет көрсететін банк болу. Латвиядағы филиал 2007 жылғы 26 қарашадан 2012 жылғы 20 қыркүйекке дейін (тіркелу күні) жұмыс істеді. Оның 800 ипотекалық несие портфелін Swedbank сатып алды. 2008 жылдың ақпан айында AIB Болгарияның шағын және орта бизнес компанияларына кепілді қаржы ұсынатын Болгарлық Америкалық Кредит Банкінің (BACB) 49,99% үлесін сатып алу туралы келісімге келді. AIB кейіннен BACB-дегі үлесін 2011 жылдың мамыр айында болгарлық жеке капитал қорына номиналды сомаға сатты. 2009 жылы Ирландия үкіметі AIB-ның акцияларына 3,5 миллиард евро инвестициялады, бұл банк капиталдарын қайта құру шараларының бір бөлігі болды. 2010 жылдың сәуірінде AIB Ирландия үкіметінің банкте 16% немесе 17% үлеске ие болатынын хабарлады. Ирландия мемлекеті осы акциялар бойынша дивидендтер алуға тиіс болған, бірақ ЕО ережелері бойынша мемлекеттік көмек алған банктер ақшалай төлемдер жасай алмайды. Бұл AIB-ді үкіметке акцияларды беруге мәжбүр етті. Банк қазіргі уақытта өзінің мүліктерімен «сату және қайта жалға беру» келісімдеріне қатысуда. 2005 жылы Ballsbridge Bankcentre бас кеңсесінің кеңейтілген бөлігін 367 миллион евроға сатты. Сондай-ақ, ғимараттың қалған бөлігін 275 миллион евроға, ал банк филиалдарының желісін 421 миллион евроға сату жоспарланған. 2006 жылдың ақпан айында банк 1,7 миллиард евро салықтан бұрынғы пайдасын жариялады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 23% жоғары және ирландиялық банк үшін ең үлкен табыс. Осы өсімнің басым бөлігі Ирландия Республикасындағы операцияларынан келді, бірақ Солтүстік Ирландиядағы, Ұлыбританиядағы, Польшадағы және Америкадағы капитал нарықтары бөлімдері де маңызды үлес қосты. Бұл кейбір газеттерде сынға ұшырады, өйткені олардың клиенттерге шаққандағы пайдасы басқа еуропалық банктерден үш есе жоғары болды. Бұрынғы Лейборист партиясының жетекшісі Пэт Раббит Ирландияның банктік секторында бәсекелестікті күшейтуге шақырды. 2006 жылдың тамызында банк 2006 жылдың бірінші жартыжылдығы үшін рекордтық пайда туралы хабарлады, ол салықтан бұрын 1,2 миллиард евроға тең, бұл сағатына 1,2 миллион евроны құрайды.

Between 1999 and 2001 AIB had an interest in Keppel TatLee Bank in Singapore, but withdrew after Oversea Chinese Banking Corporation (OCBC) acquired it. After suffering large losses due to the activities of rogue trader John Rusnak at Allfirst (see below) in April 2003, AIB completed a deal merging Allfirst with M&T Bank Corporation, which is headquartered in Buffalo, New York. In November 2010, AIB sold its 22.5% stake (26.7 million shares) in M&T. The shares were sold at US$77.50 per share and generated $2.1 billion. The sale was part of AIB's effort to raise capital amidst the ongoing financial crisis in Ireland. AIB maintains its current US customer treasury services from its branch in New York. At the beginning of 2008 AIB entered the Latvian, Estonian and Lithuanian markets by acquiring the AmCredit mortgage finance business from the Baltic American Enterprise Fund. Now AIB operates as a branch of this financial group in Estonia and Lithuania (update needed), operations in Latvia have ceased (see below). In 2008 AIB operated through its local branches providing financial services under established AmCredit brand in all three countries. AmCredit operated as a single product mortgage business, but the company is expanding the range of banking products. All AmCredit's mortgage customers automatically became customers of the AIB branch in their country. The goal of AIB is to become a full service customer focused bank in the Baltic region. The branch in Latvia was operating between 26 November 2007 (date of registration) and 20 September 2012 (date of liquidation). Its mortgage portfolio of 800 loans was acquired by Swedbank. In February 2008, AIB entered into an agreement to acquire a 49.99% interest in Bulgarian American Credit Bank (BACB), a specialist provider of secured finance to small and medium sized companies in Bulgaria. AIB later sold its stake in BACB to a Bulgarian private equity fund for a nominal sum in May 2011. The Irish government received shares of €3.5 billion in AIB in 2009 as part of measures to recapitalise the bank. In April 2010, AIB announced that the Irish government would receive a stake of 16% or 17% in the bank. The Irish State had been due to receive dividends on those shares, but EU regulations state that banks that get State aid cannot make cash payments. This forced AIB to give the government shares instead. The bank is currently involved in a number of "sale and leaseback" deals with its properties. In 2005 it sold an extension to its Ballsbridge Bankcentre headquarters for €367 million. There are also plans to sell the remainder of the building for €275 million, as well as the bank's branch network for €421 million. In February 2006 the bank announced record pre tax profits of €1.7 billion, a 23% rise on the previous year and the largest ever for an Irish bank. The majority of the increase came from its Republic of Ireland operations, but with its Capital Markets in Northern Ireland, Great Britain, Poland and American divisions also making significant contributions. This led to criticism from some newspapers, as their profit per customer was some three times that of other European banks. Former Labour Party leader Pat Rabbitte called for more competition in the Irish banking sector. In August 2006 the bank again announced record profits for the first half of 2006, making €1.2 billion before tax, equating to €1.2 million per hour.

2008 жылғы акция бағасының құлдырауы

AIB-ге несие берудегі халықаралық дағдарыс алғашқы қиындық туғызды, атап айтқанда, өтімділіктің күрт төмендеуі. AIB-дің банктік базасы жеткіліксіз болғандықтан, ол өте көп мөлшерде халықаралық қаржы нарықтарына тәуелді. Бұл жағдай банкке ауыр соққы берді. Ирландия үкіметі кепілдік беріп, AIB қарызына тиімді түрде AAA рейтингін берді, осылайша қаржыландыруға қол жеткізуді жеңілдетті. Екінші, одан да ауыр проблема – банктің басшылығы, қаржылық реттеуші және Ирландия үкіметі мойындамаған төлем қабілетсіздік. Төлем қабілетсіздік мәселесі Ирландияның жылжымайтын мүлік нарығындағы ішкі проблемаларға байланысты туындады. AIB, көптеген ирландтық қаржы институттары сияқты, несие портфелінде жылжымайтын мүлік дамытушыларына қатысты маңызды тәуекелдерге ие. Бұл дамытушылар қазір мүліктің артық ұсынысынан зардап шегуде, оның көп бөлігі әлі сатылмаған, ал сұраныс жоғалып кетті. Сұранысты қолдаған Шығыс Еуропадан келген үлкен көші-қон ағыны Ирландияда жұмыссыздықтың өсуіне байланысты тоқтады. Ирландиялық жылжымайтын мүлік дамытушылары қалалық құрылыс алаңдары мен егістік жерлер сияқты бағасы жоғары жер учаскелерін, акр үшін орташа есеппен 23 600 евроға (32 000 АҚШ доллары немесе гектарына 60 000 евро) иеленеді, бұл басқа Еуропа елдеріндегі ұқсас жерлердің құнынан бірнеше есе жоғары. AIB дұрыс айтады, егер қарыздар мерзімі келгенде талап етілсе, Ирландияда одан да ауыр қаржылық дағдарыс туындауы мүмкін. Қарыздар шарттармен, «келісімдер» деп аталатын талаптармен беріледі. AIB осы келісімдерден бас тартқан банктердің бірі болмаса да, Ирландияның банк жүйесіне сенім төмен, себебі басқа ирландтық банктер көптеген жылжымайтын мүлік дамытушыларының банкроттығын тудырудан қорқып, осы қаржылық сақтандыру шараларынан бас тартуды жөн көрді. Сондай-ақ, банктер кейбір дамытушыларға пайыздық төлемдерді жасау үшін қосымша ақша беруде, бұл оларды банктер үшін «нақты емес қарыз» ретінде жіктемейді. Сонымен қатар, AIB-ның балансында шектеулі құнсыздану (нақты емес қарыз) резервтері көрсетілген. Олардың 2008 жылғы бірінші жартыжылдық қаржылық есебінде 0,21% ғана құнсыздану резерві ескерілген. Бұл жылжымайтын мүлік нарығының негізгі көрсеткіштеріндегі нақты жағымсыз өзгерістермен сәйкес келмейді. Орталық банк Орайхаттың Кәсіпкерлік комитетіне банктердің құлдырауында ақшаларын жоғалтқан акционерлер өздері кінәлі екенін және банк басшыларын бақылауға алмағаны үшін оларға лайықты жаза келгенін айтты, бірақ Орталық банк жылжымайтын мүлік дамытушыларына ойсыз несие беру туралы жеткілікті ескерту жасамағанын мойындады. Керісінше, 2008 жылғы 7 қазанда Danske Bank ирландтық еншілес компаниясы National Irish Bank-тың мүлкіне байланысты туындаған елеулі шығындарға байланысты үлкен соманы өшіріп тастады. Ирландияның ұлттық банктерінде мүліктің құнын төмендету жұмыстары енді ғана басталды. AIB-ді сату туралы хабарлама шығарды ма деген сұраққа Goodbody өкілі: «Бізде осы уақытқа дейінгі деректер бар ма, жоқ па, білмеймін» деді.

The international credit crunch presented the first challenge to AIB — namely a dramatic fall off in liquidity. As AIB depends to a significant extent on the international financial markets for liquidity due to an insufficient deposit base, this has impacted the bank severely. The Irish government stepped in with a guarantee which effectively granted a triple A rating on AIB debt, thus freeing up its access to finance. The second and more serious problem, unacknowledged by bank management, the financial regulator and the Irish government, is solvency. The question concerning solvency has arisen due to domestic problems in the crashing Irish property market. AIB, like most Irish financial institutions, has substantial exposure to property developers in their loan portfolio. These property developers are currently suffering from gross over supply of property, much still unsold, while demand has evaporated. The massive immigration from Eastern Europe which had propped up demand has now reversed due to rapidly rising unemployment in Ireland. Irish property developers own speculated billions of euros of overvalued land parcels such as urban brownfield and greenfield sites, and also agricultural land at an average value of €23,600 per acre (US$32,000 per acre or €60,000 per hectare) which is several multiples above the value of equivalent land in other European countries. AIB correctly identify a systematic risk of triggering an even more severe financial crisis in Ireland if they were to call in the loans as they fall due. The loans are subject to terms and conditions, referred to as "covenants". Although AIB is not one of the banks listed as waiving these covenants, confidence in the Irish banking system is low as a result of other Irish banks electing to waive these financial safeguards in fear of provoking the (inevitable) bankruptcy of many property developers and banks are thought to be "lending some developers further cash to pay their interest bills, which means that they are not classified as 'bad debts' by the banks." Furthermore, AIB's balance sheet indicated only limited impairment (bad debt) provisions. Their 2008 1st half financial report only accounts for an impairment provision of 0.21%. This does not appear to be consistent with the real negative changes taking place in property market fundamentals. The Central Bank told the Oireachtas Enterprise Committee that shareholders who lost their money in the banking collapse are to blame for their fate and got what was coming to them for not keeping bank chiefs in check, but did admit that the Central Bank had failed to give sufficient warning about reckless lending to property developers. In contrast, on 7 October 2008, Danske Bank wrote off a substantial sum largely due to property related losses incurred by its Irish subsidiary, National Irish Bank. Write downs by the domestically owned Irish banks are only now beginning to take place. When asked if they had ever issued a sell notice on AIB, a Goodbody spokesman said "I don't know if we even keep records going back that far".

2009 жылғы құтқару пакеті

2009 жылғы 12 ақпанда Ирландия үкіметі AIB және Bank of Ireland үшін 7 миллиард еуролық құтқару жоспарын ұйымдастырды. Банктің капиталдық құны 486 миллион еуроға дейін төмендеді, бұл Польшадағы Bank Zachodni-дегі 70% үлесінен де аз болды. Goodbody Stockbrokers компаниясы қайта құру жоспарының аясында 24 миллион еуроға сатылды. "Financial Times" газеті атап өткендей, Ирландияның ең көне қор брокеріне және "бір кезде Ирландияның протестанттық бизнес элитасының бекінісі" болған компанияға қойылған төмен баға – Ирландия экономикасының күрт құлдырауының тағы бір белгісі еді. AIB, Goodbody Stockbrokers-тің жаңа иелеріне компанияның өркендеу кезеңіндегі саудасынан туындаған кез келген сот талаптарына қарсы өтемақы төлеуге міндетті болды.

2010: Ұлттандыру

2010 жылғы 30 қыркүйекте Ирландия үкіметі Ұлттық зейнетақы қорынан 3,7 миллиард евроны Allied Irish Banks (AIB) банкісіне капитал ретінде салу жоспарын жариялады, бұл банкте басым акционерлік үлеске ие болуға және оны тиімді түрде мемлекеттік меншікке көшіруге мүмкіндік берді. AIB жылжымайтын мүліктің көпіршігінен туындаған нашар қарыздардың өсуіне байланысты қосымша капиталға мұқтаж болды, ал Ирландияның қаржы министрі Брайан Ленихан жеке инвесторлардан жеткілікті қызығушылықты тарта алмағанын мәлімдеді. Келісімнің шарты бойынша, төраға Дэн О'Коннор банк қызметінен кетуге келісті, ал басқару директоры Колм Доэрти 13 айлық жұмыстан кейін жыл соңына дейін кететінін хабарлады. 2010 жылдың желтоқсанында Еуропалық комиссия бұл жоспарды мақұлдады, ал үкімет ағымдағы акционерлердің келісімінсіз келісімді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін шұғыл заңнаманы қабылдады. Жоғары сот 2010 жылғы 24 желтоқсанда келісімді бекітті, бұл Ирландия үкіметіне банктегі 49,9% үлеске ие болуға жол ашты, ал Польшадағы еншілес компанияны Banco Santander-ге сатқаннан кейін үлес 92,8%-ға дейін өсті. AIB, Anglo Irish Bank, Irish Nationwide Building Society және EBS Building Society-ден кейін Ирландияның "Үлкен алты" қаржы мекемесінің төртіншісі мемлекеттік меншікке көшті. AIB 2011 жылғы 25 қаңтарда Ирландия қор биржасының негізгі нарығынан шығарылды.

2011 жылы AIB сотқа шағым түсірді

AIB 2011 жылдың қаңтар айында Oracle Financial Services, India компаниясына қарсы Flexcube жүйесін енгізу шартының бұзылуы туралы сотқа талап ашты. Аталған мәселе сол жылы келісіммен шешілді.

Қайта құрылымдау кредиттік оқиғасы

ISDA анықтамалар комитеті, 15 АҚШ және еуропалық банктерден тұрады, 2011 жылдың 9 маусымында Allied Irish Banks банкіне қатысты Қайта құрылымдау Кредиттік Оқиғасы болды деп шешім қабылдады. 2020 жылдың желтоқсан айында AIB 2023 жылға дейін 1500 жұмыс орнын қысқарту ниеті туралы хабарлады, COVID-19 пандемиясына байланысты қызметкерлердің 80% үйден жұмыс істегенін атап өтті. Сонымен қатар, кейбір бөлімшелер біріктіріледі.

Қайта жекешелендіру

Қаржы министрі Паскаль Донохо үкімет 2022 жылдың қаңтарында банктегі 71% үлесін сатуға кірісетінін мәлімдеді.

2002: Джон Руснак шығындары

Allfirst банкінің валюта саудагері Джон Руснак Майкл Бакли топ бас директоры қызметін атқарган кезде шамамен 700 миллион АҚШ долларына жуық шығынға ұшырады. Бұл Ирландиядағы ең ірі банк скандалы және 2002 жылдың 4 ақпанында жарияланғанда әлемдегі төртінші ірі банк скандалы болды.

Айырбас валютасын артық алу мәселелері

2004 жылы банк 10 жылға дейін валюталық операциялар бойынша артық төлемдер жасағаны анықталды. Артық төлемдер 3 миллион шетелдік төлем тапсырысын қамтыды. Бастапқыда артық төлемдердің күтілетін сомасы 14 миллион еуроны құрады. Алайда, банк өтемақы төлеу шығындарын жабу үшін 50 миллион еуро бөлді. Орталық Банк Ирландиясы AIB тобының валюталық операциялар мен мәмілелерді бөлу және басқа да байланысты мәселелер бойынша клиенттерден артық ақы алуын тергеу туралы есеп жариялады. Бұл 34,2 миллион еуро көлеміндегі артық төлемдерді, соның ішінде пайыздарды көрсетті. AIB шамамен 8 жыл бойы заңнаманы бұзды және осы фактінің барлығын кейбір қызметкерлер мен басшылық білген. Орталық Банк Ирландиясы AIB клиенттерге валюталық операциялар бойынша артық төлемдер жасап жатқанын білген, бірақ бірнеше жыл бойы әрекет етпеді. Олар парламенттік сауалнамада олардың бұл туралы білмегеніндей "қате әсер" қалдырды. Ақпаратты Орталық Банкке берген куәгерді кездесуге шақырып, одан бұзушылық туралы айыптауларын қайтарып алуын сұрады, сонымен бірге ол ешқандай себеп көрсетілмей AIB-дегі лауазымынан алынды. Оның жағдайы БАҚ-та жарияланғаннан кейін, Орталық Банк оны артық төлемдер туралы ескерткеннен кейін сегіз жыл өткен соң, оған қалай қарағаны үшін ресми түрде кешірім сұрады. AIB 2006 жылғы 27 қыркүйекте өтемақы төлеу және артық төлемдерден туындаған пайыздар бойынша соңғы шығындардың 65 миллион еуроны құрағанын, соның ішінде клиенттері атынан белгісіз қайырымдылық ұйымына 20,6 миллион еуро бергенін мәлімдеді. Банк қызметкерлері мен лауазымды тұлғалары ешқайсысы жазаланбады. Валюталық операциялардан басқа, 2004 жылы анонимді хабарламадан кейін Орталық Банк Ирландиясы AIB клиенттерден 8,6 миллион еуро артық төлем алғанын анықтады. Ешқандай реттеу шарасы қабылданбады.

Келісімді бөлу және оған байланысты мәселелер

1989-1996 жылдар аралығында AIB-дің сол кездегі жоғары лауазымды қызметкерлерінің және/немесе байланысты тұлғалардың қаражаты Allied Irish Investment Managers Limited (қазіргі AIBIM) компаниясы арқылы Британдық Виргин аралдарында тіркелген Faldor Ltd инвестициялық компаниясы көмегімен басқарылды.

Faldor жасанды мәмілелер арқылы AIBIM-нің өз қаражатынан шамамен IR£38,000 (€48,000) көлемінде тиімсіз түрде артық бағаланған мәмілелерге ие болды. 1991-1993 жылдар аралығында тағы сегіз мәмілеге қатысты орынсыз мәмілелерді бөлу тәжірибелері анықталды, бұл басқа клиенттердің пайдасына екі мамандандырылған инвестициялық қордың көрсеткіштеріне кері әсер етті, жалпы сомасы 137 000 фунт стерлинг (£137,000) (€174,000) құрады. Бұл мәмілелер Faldor-мен байланысты емес. AIB-дің ішкі аудит бөлімі 1991 және 1993 жылдары кейбір орынсыз сауда-саттық амалдарды анықтағанмен, Faldor есебінің осы аудиттерде тіркелгеніне ешқандай дәлел жоқ. Осы амалдарға қатысқан тұлғаларға қатысты тәртіптік шаралар қолданылмады және зардап шеккен инвестициялық қорларға өтемақы төленбеді. Бұл құқық бұзушылық фактісі анықталғаннан кейін AIB ішінде тәртіптік процедура енгізілді және зиян келгендерге өтемақы төленді. Том Малкахи, 1994 жылдан 2001 жылдың маусымына дейін AIB-нің бас директоры болған, 2004 жылдың 28 мамырында осы мәселенің жарияланғаннан кейін Aer Lingus басқармасының төрағалық лауазымынан кетті.

Чарльз Хоги мен Мориарти трибуналы

2006 жылы Мориарти трибуналы бұрынғы премьер-министр Чарльз Хогидің қаржылық мәселелері туралы есебін жариялады. Төреші Мориарти 1979 жылы Таоиш болып тағайындалғаннан кейін көп ұзамай AIB банк Хогимен 1 миллион IR£ (1,27 миллион евро) сомасындағы есеп айырысуды оған тиімді шарттармен реттегенін анықтады; трибунал банктің осы жағдайдағы кешірімділігі Хогиге банк тарапынан түскен пайдаға тең екенін тұжырымдады. Есепте көрсетілгендей, банк Хогидің қаржылық артықшылықтарына қарамастан, оған ерекше құрмет көрсетті.

Қолма-қол ақшасыз филиалдар

2022 жылдың 19 шілдесінде AIB өзінің 170 филиалының 70-і 2022 жылдың қазан айына дейін "осы қызметтерге деген сұраныстың төмендеуіне" байланысты қолма-қол ақшасыз болатынын хабарлады. Жоспар бойынша, бұл филиалдарда қолма-қол ақша және чекпен қызмет көрсету тоқтатылып, банкоматтар да алынып тасталады. Бұл жаңалыққа GAA клубтары, жергілікті кеңес мүшелері және ауылдық аймақтардағы AIB клиенттері күшті наразылық білдірді. 21 шілдеде Үкімет депутаттары қаржы министрі Пашаль Донохоумен бұл қадамды талқылау үшін шұғыл кездесу өткізді. Taoiseach Micheál Martin AIB-тің ел бойынша 70 филиалда қолма-қол ақшамен қызмет көрсетуді тоқтату туралы шешімін "қайта қарастырып, ойлануын" сұрады. Келесі күні, 22 шілдеде, әлеуметтік қорғау, ауылдық және қоғамдық даму министрі Хизер Хамфрис AIB-ді 70 филиалда қолма-қол ақшасыз қызмет көрсету туралы шешімді тоқтатуға шақырды, сонымен қатар елдегі ауылдық қауымдастықтардың жоспарға "негізді түрде ашуланып" қарағанын айтты және банк ауылдық аймақтарға "толық немқұрайдылық" көрсетіп отыр деп айыптады. Кешке қарай AIB бизнес өкілдері, тұтынушылар, фермерлік және ауылдық ұйымдар мен саясаткерлердің наразылығынан кейін, ел бойынша 70 филиалда қолма-қол ақшамен қызмет көрсетуді тоқтату жоспарынан бас тартатынын мәлімдеді.

Демеушілік

1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында AIB Better Ireland Awards RTE телеарнасында көрсетілді. AIB 2006 жылғы Райдер Кубогының маңызды демеушілерінің бірі болды, ол Ирландияның Килдар графтығындағы Страффандағы The K Club-та өткізілді. Сол жылдың мамыр айында банк турнир үшін 5 миллион еуролық жарнамалық науқанды іске қосты. AIB сондай-ақ Дублин технологиялық университетіндегі дерек ғылымдары бойынша магистрлік бағдарламаны таңдалған қызметкерлері үшін қаржылай қолдайды.