Солтүстік Ирландиялық Лоялистік Ерекше Күштер Тобы (LVF) Тарихы

Кіріспе

Бұрынғы Ольстер лоялистік жарымәскери тобы.

Лоялистік еріктілер күштері (LVF) Солтүстік Ирландиядағы Ольстер лоялистік жарымәскери тобы болды. Оны Билли Райт 1996 жылы Ольстер еріктілер күшінен (UVF) бөлініп, оның атысты тоқтату келісімін бұзғаннан кейін құрды. Оның көптеген мүшелері UVF-тың Орталық Ульстер бригадасынан шыққан, оған Райт қолбасшылық еткен. 1996 жылдың тамызынан бастап екі жыл бойы LVF ирланд республикашылдығына және Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процеске қарсы жарымәскери науқан жүргізді. Осы кезеңде қарулы және жарылғыш шабуылдарда кем дегенде 14 адам қаза тапты, олардың көбісі кездейсоқ түрде өлтірілген католик азаматтар еді. LVF 1998 жылдың тамызында науқанын тоқтатты және бір бөлігін қаруын тапсырды, бірақ 2000-шы жылдардың басында лоялистер арасындағы қарым-қатынас бірнеше адамның өліміне әкелді. Содан бері LVF көбінесе бейқұрылыс күйде, бірақ оның мүшелері тәртіпсіздік пен ұйымдасқан қылмысқа қатысқан деген күдік бар. 2015 жылы қауіпсіздік күштері LVF-тің Орталық Ульстер және Антримде тек қылмыстық топ ретінде ғана бар екенін мәлімдеді. LVF Ұлыбритания және АҚШ тарапынан террористік ұйым деп танылған.

Алғашқы жылдары

Билли Райт Ольстер еріктілер күшінің (UVF) Орта Ольстер бригадасының басшысы болды, ол 1990-шы жылдардың басында Робин "Шакал" Джексон зейнеткерлікке шыққаннан кейін басқаруды өз қолына алды. 1994 жылдың қазан айында UVF және басқа да лоялист жарымәскери топтары атысты тоқтату туралы келісімге келді. 1996 жылдың шілдесінде Драмкри шеруі кезінде Райт пен UVF-тың Белфасттағы Бригада штабы арасындағы ішкі даулар күрт өршіді. Портадаунның католиктік Гарваги ауданы арқылы Оранж орденінің шеруіне кедергі келтірілді. Драмкри шіркеуінің жанында мыңдаған оранжемендер мен олардың қолдаушылары бір жағынан, ал қауіпсіздік күштері екінші жағынан тұрып, қақтығысқа дайын тұрды. Райт шеруге кедергі келтірілгеніне ашуланды және Портадаун Оранж ложасының басшысы Харольд Грейсимен бірге Драмкриде жиі көрінді. Райттың бригадасы Драмкриге қолдан жасалған қару-жарақтарды әкелді, оған оранжемендер кедергі келтірмеді. Олар Агхагаллон маңында католик такси жүргізушісі Майкл Макголдрикті атып өлтірді. Макголдрикті өлтірген адам Билли Райт пен Марк Фултонмен бірге Арма графтығындағы діни орындан үш дін қызметкерін ұрлап, шеруге рұқсат берілмесе, оларды атуды жоспарлағандарын айтты. Сонымен қатар, бригада католиктік аудандарға жанармай құюшы цистерналарды кіргізіп, жаруды жоспарлаған деген ақпарат тарады. Солтүстік Ирландияда төрт күнге созылған лоялист наразылықтары мен зорлық-зомбылықтан кейін полиция өз шешімін кері қайтарып, шеруді жалғастыруға рұқсат берді. Атысты тоқтату шартын бұзғандықтан Райт және оның тобы UVF-тан шығып, LVF құрды. Ол жеке өзі ұран ретінде "Ковенант" (Союз) атауын таңдады, ол LVF шабуылдарына жауап беру үшін қолданылды. Орта Ольстер аймағында, әсіресе Портадаун мен Лурганда болған көптеген шабуылдардың артында Райт тұрды. Ақыры 1997 жылдың қаңтарында ол өлім жазасын беру және сот ісін қиындату айыбымен тұтқындалды. 1997 жылдың наурыз айында ол кінәлі деп танылып, сегіз жылға Мейз түрмесіне қамалды. Ол түрмеде LVF тұтқындары үшін бөлек қанат сұрады. Әкімшілік келісіп, бұл қанат Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процеске қарсы лоялисттердің бас қосып отыратын ортасына айналды, олардың көптегені Белфаст пен Солтүстік Дауннан келгендер еді.

Billy Wright was the leader of the Mid Ulster Brigade of the Ulster Volunteer Force (UVF), having taken over the command from Robin "the Jackal" Jackson in the early 1990s upon the latter's retirement. In October 1994, the UVF and other loyalist paramilitary groups called a ceasefire. Internal differences between Wright and the UVF's Brigade Staff in Belfast came to a head in July 1996, during the Drumcree parade dispute. The Orange Order was being stopped from marching through the Catholic Garvaghy area of Portadown. There was a standoff at Drumcree Church between thousands of Orangemen and their supporters on one side, and the security forces on the other. Wright was angered that the march was being blocked, and was often seen at Drumcree with Harold Gracey, head of the Portadown Orange Lodge. Wright's brigade smuggled homemade weaponry to Drumcree, apparently unhindered by the Orangemen. shot dead Catholic taxi driver Michael McGoldrick near Aghagallon. The man who killed McGoldrick said he had also planned, along with Billy Wright and Mark Fulton, to kidnap three priests from a parochial house in County Armagh and shoot them unless the march was allowed to continue. Allegedly, the brigade also planned to drive petrol tankers into the Catholic area and blow them up. After four days of loyalist protests and violence throughout Northern Ireland, the police reversed their decision and allowed the march to continue. For breaking the ceasefire, Wright and his unit left the UVF and formed the LVF. He personally chose its codename of "Covenant", which was used to claim LVF attacks. Although behind many attacks in the Mid Ulster area, especially in Portadown and Lurgan, Wright was finally arrested in January 1997 for issuing death threats and perverting the course of justice. He was convicted in March 1997 and sentenced to eight years in the Maze Prison. There he demanded a separate wing for LVF prisoners. The authorities agreed and the wing became a gathering point for loyalists opposed to the Northern Ireland peace process, including many from Belfast and north Down.

Өртке тоқтатудан кейінгі іс-шаралар

2000 жылдың басында LVF және UVF арасында қақтығыс басталды, соның салдарынан бірнеше өзара өлтісіп-жараласу оқиғалары болды. Бұл Мемлекеттік хатшыны 2001 жылдың 12 қазанында олардың атысты тоқтату келісімін үкімет енді мойындамайтынын жариялауға итермеледі. Атысты тоқтатудан кейін де LVF Драмкридегі наразылық акциясында Оранджмендерді қолдауын жалғастырды. 2000 жылдың шілдесінде нео-нацистік "Combat 18" тобының мүшелері наразылыққа қатысу үшін Англиядан келгені белгілі болды. Оларды Портадаун және Тандраги қалаларында LVF еріктілері баспанамен қамтамасыз етті. "Combat 18" LVF-тің атысты тоқтатуына қарсы болған, бірақ бұл сапар "араздасудың саябырлануына" белгі берді делінген. 2002 жылы Райттың LVF басшысы лауазымына келген Марк Фултон Магабери түрмесінде асылып өлген күйде табылған. Ол өз-өзіне қол жұмсаған деп есептеледі. 2005 жылдың шілдесінде ИРА қарулы күресін аяқтағанын және қаруын төмендетуге дайын екенін мәлімдеді. 2005 жылдың қыркүйегінде қару-жарақ инспекторлары ИРА толығымен қарусызданғанын растады. Осыған жауап ретінде сол жылдың 30 қазанында LVF өз қызметін тоқтататынын мәлімдеді. 2006 жылдың ақпан айында Тәуелсіз бақылау комиссиясы LVF және UVF арасындағы қақтығыс аяқталғанын растады, бірақ LVF-тің ұйымдасқан қылмыс және есірткі саудасына қатысы әлі де жалғасып жатқанын, оны "өте қауіпті қылмыстық ұйым" деп сипаттады. Комиссияның жиырмасыншы баяндамасында бұл топтың кішкентай және саяси мақсаты жоқ екені айтылды. Оның зорлық-зомбылығының көп бөлігі "парамілитарлық емес, қылмыстық" сипатта болды. LVF мүшелері зорлық-зомбылық әрекеттерін жалғастырғанда, олар "жеке пайда үшін" іс-әрекет еткен және ұйымға тек қана қажет болған жағдайда ғана қатысқан. Баяндамада полицияның белсенді жұмысы топтың әрі қарымас болуына нұқсан келтіруі мүмкін екені де қосылды.

1996 жыл

7 шілде: Ағагаллон қаласында LVF католик такси жүргізушісі Майкл Макголдрикті (31) көлігінде атып өлтірді, ал қарулы адамдар көлікті өртеп жіберді. Бұл оқиға Драмкри қақтығысымен байланысты деп саналды; сол кезде Портадаун қаласының католик аймағынан Оранж Орденінің шеруіне тыйым салынған еді. Топ мүшелері Драмкри шіркеуі маңындағы наразылықтарға үйден жасалған қару-жарақтарды әкелді, бұл Оранж Орденінен кедергі келтірмеді. 8 наурыз: LVF Банбридж және Ньюкаслдағы Солтүстік Ирландия туристік басқармасының (NITB) кеңселеріне өрт бомбаларымен шабуыл жасады. Шабуылдар NITB-нің Bord Fáilte (Ирландия Республикасының туристік кеңесі) бірлесіп, бүкіл Ирландияны туристік бағыт ретінде насихаттауына жауап ретінде қарастырылды. 12 мамыр: LVF католик азаматы Сеан Браунды (61) Лондондерри округіндегі Белагидегі Гейл қауымдастығының (GAA) клубынан шыққаннан кейін ұрлады. Оны ұрып-соғып, атып өлтірді, ал келесі күні денесі Рэндалстаун қаласының жанындағы Мониник жолындағы күйген көліктен табылды. 2 шілде: LVF католиктерді өлтірумен қорқытты, егер Портадаундағы Гарваги жолынан өтетін Оранж шеруіне тыйым салынса. 5 тамыз: LVF Лурган қаласында католик такси жүргізушісін өлтіруге талпырғанын мойындады. Ол қарудың істемеуіне байланысты қашып кетті. 31 желтоқсан: LVF Белфаст қаласындағы Клифтонвилл жолындағы Клифтон тавернасына жасалған қарулы шабуылға жауапкершілікті өз мойнына алды. Қарулы адамдар мейрамханаға кіріп, атыс ашты. Католик азаматы Эдди Тренор (31) қаза тауып, тағы бес адам жарақат алды. RUC UDA мүшелерінің қатысы болуы мүмкін деп есептелді. 18 қаңтар: LVF католик азаматы Фергал Маккаскерді (28) Магера қаласында, Лондондерри округінде өлтірді. Оны ұрлап алып, үйіне бара жатқанда атып өлтірді. Денесі Тиркан жолындағы жастар орталығының артында табылды. 27 қаңтар: LVF Солтүстік Белфастта католик такси жүргізушісін өлтіруге талпырғаны үшін айыпталды. Ол қарудың істемеуіне байланысты қашып кетті. 27 ақпан: LVF Антрим графтығындағы Карнлоу қаласындағы көлікте қалған сыра бөшкесінен жасалған бомбаға кінәланды. Британдық армия құрылғыны заласыздандырды. 3 наурыз: LVF Армаг графтығының Пойнтспас қаласындағы теміржол барында католик және протестант азаматтарын – Дэмиан Трейнорды (26) және Филип Алленді (34) өлтірді. Қарулы адамдар католиктерге тиесілі барға кіріп, еденге жатуға бұйрық берді, содан кейін оларды атып өлтірді. Екеуі жақын дос болған. 21 сәуір: LVF Портадаун қаласында католик азаматы Адриан Лампхты (29) өлтірді. Бір қарулы адам велосипедпен оның жұмыс орнына – Фэргриндегі Дьюк көшесіндегі жайлы аймаққа кірді, содан кейін оны анықтап, атып тастады. Ол Ұлы Жұма келісіміне қол қойылғаннан бергі қақтығыстың алғашқы құрбаны болды. 15 мамыр: LVF "біржола атысты тоқтату" туралы мәлімдеді, бұл адамдарды Ұлы Жұма келісіміне қарсы дауыс беруге ынталандыруға бағытталған еді. 2 шілде: LVF Солтүстік Ирландияда он католик шіркеуін өртеп жібергені үшін айыпталды. Крамлин, Лисберн, Дромор, Каслвеллан, Банбридж, Лоранстаун, Тандраги және Дунганнон қалаларында он сағаттан астам уақыт бойы шіркеулер өртенді. Шабуылдар Оранж Орденінің Драмкри шеруіне тыйым салуға жауап ретінде жасалды деп есептеледі. LVF сондай-ақ Дерридегі екі католик үйіне бензин бомбаларын лақтырғаны үшін айыпталды. 15 шілде: Дублиндегі қонақ үйге жіберілген, LVF жіберген деп саналатын посылка Гарда техникалық бюросында тексерілген кезде жарылды. Жарылыста екі адам жарақат алды. 8 тамыз: LVF өзінің "соғысы аяқталды" деген мәлімдеме жасады.

7 July: in Aghagallon, the LVF shot dead Catholic taxi driver Michael McGoldrick (31) in his car, which the gunmen then set on fire. This was believed to be related to the Drumcree conflict; at the time, the Orange Order was being stopped from marching through the Catholic area of Portadown. Members of the group smuggled home made weaponry to the protests at Drumcree church, apparently unhindered by the Orangemen. 8 March: the LVF carried out firebomb attacks on Northern Ireland Tourist Board (NITB) offices in Banbridge and Newcastle, County Down. The attacks were believed to be a response to the marketing of the whole of Ireland as a tourist destination by the NITB alongside Bord Fáilte (the tourist board of the Republic of Ireland). 12 May: the LVF kidnapped Catholic civilian Seán Brown (61) after he left the Gaelic Athletic Association (GAA) club in Bellaghy, County Londonderry. He was beaten, shot dead and his body found the next day by a burnt out car on Moneynick Road near Randalstown. 2 July: the LVF threatened to kill Catholic civilians if an upcoming Orange march was banned from the Garvaghy Road in Portadown. 5 August: the LVF claimed responsibility for trying to kill a Catholic taxi driver in Lurgan. He escaped when the gun jammed. 31 December: the LVF claimed responsibility for a gun attack on the Clifton Tavern on Cliftonville Road, Belfast. Gunmen burst into the pub and sprayed it with gunfire. Catholic civilian Eddie Treanor (31) was killed and five others were wounded. The RUC believed that UDA members were involved. 18 January: the LVF killed Catholic civilian Fergal McCusker (28) in Maghera, County Londonderry. He was kidnapped and shot dead while walking home. His body was found behind a youth center off Tircane Road. 27 January: the LVF was blamed for trying to kill a Catholic taxi driver in North Belfast. He escaped when the gun jammed. 27 February: the LVF was blamed for a beer keg bomb left in a car in the predominantly Nationalist town of Carnlough, County Antrim. The device was neutralised by the British Army. 3 March: the LVF killed a Catholic and a Protestant civilian—Damian Trainor (26) and Philip Allen (34)—in the Railway Bar in Poyntzpass, County Armagh. Gunmen entered the Catholic owned pub, told them to lie on the floor and then shot them dead. The two were close friends. 21 April: the LVF killed Catholic civilian Adrian Lamph (29) in Portadown. A gunman cycled into his workplace—the Fairgreen amenity site on Duke Street—then singled him out and shot him. He was the first victim of the conflict since the signing of the Good Friday Agreement. 15 May: the LVF announced an "unequivocal ceasefire" which it hoped would encourage people to vote against the Good Friday Agreement. 2 July: the LVF was blamed for setting fire to ten Catholic churches in Northern Ireland. Churches were burnt over a ten hour period in Crumlin, Lisburn, Dromore, Castlewellan, Banbridge, Laurencetown, Tandragee and Dungannon. The attacks were believed to be a response to the banning of the Orange Order's Drumcree march. The LVF was also blamed for petrol bombing the homes of two Catholics in Derry. 15 July: a package addressed to a Dublin hotel, which was believed to have been sent by the LVF, exploded while it was being examined at the Garda Technical Bureau. Two were injured in the blast. 8 August: the LVF issued a statement saying that its "war is over".

1999 жылдан бастап

1999 жылдың 26 наурызы: LVF егер Уақытша IRA қарусыздануды бастамаса, олардың атысты тоқтату келісіміне үлкен күш түсетінін ескертті. 5 маусым 1999: LVF мүшелері Портадаунның Коркрен ауданындағы екі үйге құбыр бомба шабуылы жасады. Олардың бірі католикке үйленген протестант азаматша Элизабет О'Ниллді (59) өлтірді. 10 қаңтар 2000: LVF мүшелері UVF-тің Орталық Ольстердегі командирі Ричард Джеймсонды (46) өлтірді. Ол Портадаун қаласының жанындағы Деррилеттиф жолында үйінің алдындағы көлігінде отырғанда атып өлтірілді. Ол сондай-ақ Оранж орденінің мүшесі болған. Бұл өлтіру лоялисттер арасындағы жанжалдың бір бөлігі болды. 2000 жылдың 26 мамыры: LVF мүшелері UVF мүшесі Мартин Тейлорды (35) Белфасттағы Сильверстрим паркіндегі үйінде атып өлтірді. Бұл өлтіру лоялисттер арасындағы жанжалдың бір бөлігі болды. 2005 жылдың 28 ақпаны: LVF Лиза Доррианды (25) Баллихалберттегі тұрақ жайлы жердегі кештен кейін ұрлаған деген күдік бар, Дорриан әлі табылған жоқ.

Жас одақтастар

LVF-тің жастар бөлімі Жас лоялист еріктілері (YLV) деп белгілі болды. Олар 1997 жылы құрылып, 2005 жылы ресми түрде қызметін аяқтады.