Кіріспе
Цюрихтегі қор биржасы, Швейцария. SIX Swiss Exchange (бұрынғы SWX Swiss Exchange) Цюрихте орналасқан, Швейцарияның басты қор биржасы (екіншісі – BX Swiss). SIX Swiss Exchange сонымен қатар швейцариялық мемлекеттік облигациялар және акциялар опциялары сияқты туынды құралдармен қатар басқа да бағалы қағаздармен сауда жасайды. SIX Swiss Exchange компаниясы толығымен SIX Group компаниясына тиесілі, ол өзі 122 банк немесе қаржы мекемесі бақылайтын, биржада тіркелмеген акционерлік қоғам. Аталған биржа 1993 жылы Женева қор биржасы, Базель қор биржасы және Цюрих қор биржасы біріктіріліп, Verein Schweizerische Effektenbörse ("Швейцариялық бағалы қағаздар биржалары қауымдастығы" – нем.) құрылу арқылы пайда болды. Жаңа құрылған қауымдастық 1995 жылы сауда-саттықты жүзеге асыруды қолға алды. Бұл әлемдегі сауда, клиринг және есеп айырысу жүйесін толық автоматтандырған алғашқы қор биржасы болды. 1999 жылы қауымдастық SWX Swiss Exchange деп қайта аталды. 23 тамызда 2023 жылы компания Еуропалық комиссия ұсынған Капитал нарықтары одағының бөлігі ретінде Еуропалық Одақ үшін бірыңғай лента қамтамасыз ету мақсатында 13 басқа биржамен бірлесіп EuroCTP құрды.
SIX Swiss Exchange (formerly SWX Swiss Exchange), based in Zürich, is Switzerland's principal stock exchange (the other being BX Swiss). SIX Swiss Exchange also trades other securities such as Swiss government bonds and derivatives such as stock options. SIX Swiss Exchange is completely owned by SIX Group, an unlisted public limited company itself controlled by 122 banks or financial institutions. The exchange in its current state was founded in 1993 by merging the Geneva Stock Exchange, the Basel Stock Exchange and the Zürich stock exchange into the Verein Schweizerische Effektenbörse (German for "Swiss Securities Exchanges Association"), publicly known in English as Swiss Exchange. The newly created association took over trading in 1995. It was the first stock exchange in the world to incorporate a fully automated trading, clearing and settlement system. The association was renamed to SWX Swiss Exchange in 1999. On 23 August 2023, the company formed EuroCTP as a joint venture with 13 other bourses, in an effort to provide a consolidated tape for the European Union, as part of the Capital Markets Union proposed by the European Commission.
Швейцарияның алғашқы биржалары
Швейцариядағы алғашқы биржалар Швейцарияның ірі қалаларында, кантондық биліктің рұқсатымен жергілікті түрде құрылды. 1850 жылы "Біріккен брокерлер қоғамы" құрылған кезде Женева бастама көтерді. Оның сауда алаңы 1855 жылы ашылды және 1856 жылы Женеваның Ұлы кеңесімен бекітілді. Базельдегі Базель биржасы 1866 немесе 1876 жылы (көздер келіспейді), ал 1873 жылы Цюрихте тағы бір биржа ашылды. Бірігу 2008 жылы ресми түрде жүзеге асырылды және жаңа компания SIX Group AG деп аталды. SWX Swiss Exchange сол жылы SIX Swiss Exchange деп қайта аталды.
Еурэкс
1998 жылдан 2012 жылға дейін SIX Swiss Exchange компаниясы әлемдегі екінші ірі фьючерстік және туынды биржасы Eurex-тің 15% үлесіне ие болды, бұл Чикаго тауарлық биржасынан кейінгі көрсеткіш еді. Неміс серіктесі Deutsche Börse (85%) да осы биржаның үлесін иеленді. 2012 жылы Deutsche Börse SIX Swiss Exchange-тен 15% үлесін сатып алып, Eurex-тің жалғыз иесіне айналды.
SWX Europe
SWX Swiss Exchange, 1999 жылдан бері оның жаңа атауы болған, британдық қаржылық қызметтерді реттеуші орган бақылауындағы 32 швейцариялық көшбасшы компания акцияларымен сауда жасау үшін құрылған. Жаңа платформа 2001 жылдың 25 маусымында ашылды. Листингке қосылған компанияларға SMI акциялары үшін екі нарық сегменті ұсынылды: Еуроодақ реттелетін нарық сегменті және Ұлыбритания биржасы реттелетін нарық сегменті. Екі сегмент те британдық қаржылық қызметтерді реттеуші органның ережелеріне бағынды, ал Еуроодақ сегменті қосымша Еуроодақтың ережелеріне де бағынды. Virt x 2008 жылы SWX Europe деп қайта аталды. SWX Europe 2009 жылы тоқтатылып, сауда SIX Swiss Exchange-ке ауыстырылды.
Халықаралық бағалы қағаздар биржасы
2007 жылғы 30 сәуірде SWX Swiss Exchange, Deutsche Börse-мен бірлесіп, АҚШ-тың ISE опциондық биржасын сатып алды. International Securities Exchange Holding (ISE) сатып алу нәтижесінде қаржы туындылары саудасы бойынша ірі сауда платформаларының бірі құрылды. ISE үшін төленген құн 2,8 миллиард долларды құрады және ол Eurex арқылы қаржыландырылды, ол кезде 85% Deutsche Börse-ге, ал 15% SWX Swiss Exchange-ге тиесілі болды. ISE-нің 2006 жылғы кірісі шамамен 178 миллион доллар, ал пайдасы шамамен 55 миллион долларды құрады. ISE өз тәуелсіздігін сақтайды және өзінің құрылымын мен брендін сақтап қалады.
Шошақ
2007 жылдың 1 қаңтарында SWX Swiss Exchange және Deutsche Börse бірлесіп құрылымдалған өнімдер биржасын іске қосып, басқарды, бұл бірлескен кәсіпорын Scoach деп аталды. 2013 жылдың ақпанында Scoach Deutsche Börse-ге толыққандай тиесілі болған Scoach Europa AG және SIX Swiss Exchange-ке толыққандай тиесілі болған Scoach Schweiz AG болып бөлінді. 2013 жылдың қарашасында Scoach Schweiz AG компаниясы SIX Structured Products деп қайта аталды.
Азия
2021 жылы SIX Group SBI Digital Asset Holdings компаниясымен бірлесіп, институттарға арналған AsiaNext цифрлық активтер биржасын құрды. 2023 жылы AsiaNext Сингапур монетарлық органынан (Monetary Authority of Singapore) Реттелген нарық операторы (RMO) лицензиясын алды.
Бас кеңсесі
2002 жылы бас кеңсе Селнаустрассеге көшірілді. 2017 жылы олар Цюрих Батысындағы Hard Turm Park-қа қайта көшті.
Технологиялық жетістіктер
1962 жылы әлемде алғаш рет Базель мен Цюрих қалаларында телеарналар арқылы хабар алмасу жүйесі қолданысқа енгізілді. Банктер компьютерлерді пайдалана бастады, бірақ биржалар оған көбірек тартынды. 1964 жылы Цюрих қор биржасы Telekurs компаниясына компьютерлік технологияларды биржада қалай қолдануға болатынын зерттеуді тапсырды. Компьютерлер тек 1980-ші жылдары ғана биржаларға енді. 1995 жылдың 8 желтоқсанында шетелдік акцияларды өңдеуге арналған жаңа электрондық жүйе, ал 1996 жылдың 2 тамызында швейцариялық акциялар мен опциондар жүйесі енгізілді. Соңында, 1996 жылдың 16 тамызында облигациялар да электрондық түрде саудаланып, сауда алаңы жабылды. 2020 жылдың 3 желтоқсанында SIX Swiss Exchange Халықаралық есептесу банкі және Швейцария Ұлттық банкімен бірлесіп, таратылған цифрлық активтер платформасында орталық банк сандық валютасының прототипін сынап көрді.
Басқа қызметтер
SIX Swiss Exchange – SIX Group құрамына кіреді, ол Швейцарияда көптеген басқа қаржы нарығы инфрақұрылымдық қызметтерді ұсынады. Оларға клиринг, орталық контрагент ретінде әрекет ету, сақтау қызметтері, нарық деректері қызметтері, акция тізілімі, төлем қызметтері және Швейцарияның Ұлттық банкі тапсырмасы бойынша нақты уақыт режиміндегі жалпы тікелей есеп айырысу (RTGS) жүйесін іске асыру кіреді.