Кіріспе

1972 жылғы 22 желтоқсанда Алквист-Приоло жер сілкінісі қателіктерін аймаққа бөлу туралы заңы Калифорния штатының заңы ретінде қабылданды, адамдар тұратын құрылыстарға жер бетіндегі қателіктердің зиянын азайту мақсатында. Заңның қазіргі түрі үш негізгі қағиданы қамтиды:

1) Ол штаттың Калифорния геологиялық қызметі агенттігіне (сол кезде Калифорния кен және геология бөлімі деп аталған) белгілі белсенді қателіктердің жер бетіндегі іздерінің егжей-тегжейлі карталарын жасауды тапсырады. Бұл карталар қателіктер жер бетін қай жерде кесіп өтетінін ең жақсы білетін орнын және белгілі іздердің айналасындағы қауіпсіздік аймағын қамтиды;

2) Ол мүлік иелерінен (немесе олардың жылжымайтын мүлік агенттерінен) мүлікті сату алдында олардың меншігі осы карталарда белгіленген аймақтарда орналасқандығын ресми және заңды түрде хабарлауды талап етеді; және

3) Ол толық геологиялық зерттеулер ұсынылып отырған құрылысқа қателік қауіп төндірмейді деп көрсетілмесе, осы аймақтарда жаңа үйлер салуға тыйым салады. Бұл заң жер сілкінісі қауіпсіздігін жақсарту үшін құрылыс нормалары мен тәжірибелерін өзгертетін бірнеше заңдардың бірі болды. Бұл өзгерістер болашақ жер сілкінісінен болатын зиянды азайтуға бағытталған.

Өмірбаян

Бұл мемлекеттік заң 1971 жылғы Сан-Фернандо жер сілкінісінің (сонымен қатар "Силмар жер сілкінісі" деп аталады) тікелей салдары болды, ол көптеген үйлерге, коммерциялық ғимараттарға және басқа да құрылыстарға зиян келтірген кең ауқымды жер бетілік жарылымдармен байланысты болды. Жер бетілік жарылым – ең оңай болдырылатын сейсмикалық қауіп. 1972 жылдың қаңтар айында губернатор Рональд Рейган Силмар жер сілкінісіне жауап ретінде Губернатордың жер сілкінісі жөніндегі кеңесін құрды, оның ұсыныстары осы заңға әкелді. Ол 1973 жылдың 7 наурызында күшіне енді. Бірнеше жылдан кейін заңға жылжымайтын мүлік агенттеріне ақпарат беру міндеттемесін қосу үшін түзетулер енгізілді. 1994 жылға дейін бұл заң Алквист-Приоло штатының арнайы зерттеу аймақтары туралы заң деп аталды. Заң 1974 жылдың 26 қыркүйегінде; 1975 жылдың 4 мамырында; 1975 жылдың 28 қыркүйегінде; 1976 жылдың 22 қыркүйегінде; 1979 жылдың 27 қыркүйегінде; 1990 жылдың 21 қыркүйегінде; және 1991 жылдың 29 шілдесінде өзгертілді.

Жер сілкінісі қаупі

Жер сілкінісі жер қыртысының екі бөлігі бір-біріне қатысты жылғанда пайда болады. Бұл бөліктер кездесетін жер ақау деп аталады, ал ақаулар карталарда көбінесе түзу сызықтар түрінде көрсетіледі. Егер құрылыс тікелей ақаудың үстіне салынса, бөліктер жылғанда ол екіге жарылады. Мұндай қозғалысқа (әдетте бірнеше секунд ішінде бірнеше футқа дейін) төтеп беруге болатын ғимарат салу мүмкін емес, сондықтан белсенді ақаудың үстіне құрылыс салудан аулақ болу қажет. Заң Калифорния штатының геологын белсенді ақаулардың жер бетіндегі іздерінің айналасында реттеу аймақтарын (Жер сілкінісі ақау аймақтары деп аталады) белгілеуге және тиісті карталарды жариялауға міндеттейді. ("Жер сілкінісі ақау аймақтары" 1994 жылдың 1 қаңтарына дейін "Арнайы зерттеу аймақтары" деп аталатын.) Бұл карталар жаңа немесе қайта жаңартылған құрылысты жоспарлау және бақылау үшін барлық зардап шеккен қалаларға, округтерге және мемлекеттік органдарға таратылады. Жергілікті органдар аймақтардағы көптеген жобаларды реттеуге міндетті.

Шектеулер

1972 жылға дейін салынған ғимараттар әлі де белсенді жарықтардың үстінде орналасуы мүмкін, және егер ғимараттың 50%-дан астамы өзгертілмесе, олар бастапқы орнында қалуы мүмкін. Егер жағдай осылай болса, олар жаңа құрылыс ретінде қарастырылады (құрылыс рұқсатын алу үшін геологиялық зерттеу жүргізіліп, қауіп азайтылуы тиіс). Жобаларға барлық жер бөлістері және адамдарға арналған көптеген құрылыстар кіреді. Төрт немесе одан көп бөліктен тұрмайтын, екі қабатты ағаш және болаттан жасалған жеке тұрғын үйлерге қатысты ережелер қолданылмайды. Дегенмен, жергілікті органдар мемлекеттік заңнан да қатаң талаптар қоюы мүмкін. Заң бойынша, меншік иесі мүлкі Alquist Priolo аймағында орналасқандығын сату кезінде хабарлауға міндетті, бірақ мүлікті жалға алып тұратындарға бұл туралы хабарлауға заңдық талаптар жоқ. Жалға алушылар жалға алу шартына қол қойғанға дейін белсенді жарықтардың орналасқан жерін өздері анықтауы керек. Заң тек адамдарға арналған құрылыстарға (үйлер, пәтерлер, кондоминиумдар және т.б.) қолданылады. Бірақ, жарық аймақтарын көрсететін ресми геологиялық карталар түрлі құрылыстарды қауіпсіз жерге орналастыруға көмектеседі. Мысалы, Лос-Анджелес қаласының орталығындағы үлкен мектеп кешені – Белмонт оқу орталығы 2002 жылы жер бетіндегі жарықтың табылуымен қиын жағдайға түсті. Лос-Анджелес біріктірілген мектеп округі оның табылуына дейін тікелей жарықтың үстіне салынған ғимаратты бұзуды талап етті. Заң тек жер бетіндегі жарықтардың жарылу қаупін қарастырады және басқа да жер сілкінісі қауіптерін қамтымайды. 1990 жылы қабылданған «Сейсмикалық қауіптерді картаға түсіру туралы» заң, жер сілкінісінен туындайтын басқа да қауіптерді, соның ішінде топырақ сұйылуын және жер сілкінісінен туындаған көшкіндерді қарастырады. Заң тек «жеткілікті белсенді» және «жақсы анықталған» жарықтарға қолданылады. Мысалы, 1994 жылғы Нортридж жер сілкінісі, жер бетіндегі белгілердің болмауына байланысты, заңмен аймақталмаған соқыр итермелі жарықта болды.