Кіріспе

Француздық "Ла Гули" (La Goulue) – Луиза Вебердің сахналық аты (12 шілде 1866 – 29 қаңтар 1929), француздық канкан бишісі, Париждің Пигаль ауданындағы Монмартр маңында орналасқан "Мулен Руж" кабаресінің жұлдызы. Вебер жас кезінде билегенде кабаре келушілерінің сусын-ішімдіктерін көп ішетін болғандықтан "Ла Гули" (құмарша) деп аталды. Ол Монмартр патшайымы деп те танылды.

Балалық шақ

Оның балалық шағы туралы өте аз мәлімет бар, бірақ Луиза Вебер Эльзастағы еврей отбасында дүниеге келген, кейін Парижге жақын орналасқан О-де-Сен департаментінің Клиши қаласына көшіп келген деп саналады. Оның анасы кір жуу залында жұмыс істеді. Бейнелеуге құштар кедей қыз Вебер кір жуу клиенттерінің қымбат киімдерін киіп алып, үлкен сахнада жарқыраған жұлдыз болып қиялдайтын. 16 жасында ол анасымен бірге кір жуу залында жұмыс істесе де, анасы білмейтін жағдайда клиенттердің "қарызға алынған" киімімен би залына тым-тымысынан шығып жүретін.

Ерте мансап

Вебер Париждің шағын клубтарында би билеп, тез арада танымал тұлғаға айналды, оны билеу қабілеті мен сүйкімді, батыл мінез-құлқы үшін жақсы көреді. Ол еркек аудиторияны еркек киімін айналдырып, оның ішіндегі жүректі көрсету үшін, аяқ аяғымен еркек шапқыншысын алып тастап, биік тепкілейді. Ол жиі бір клиенттің стаканын алып, ішіндегісін тез-тез құйып, оның үстеліне қарай билеп жүретіндіктен, оны Ла Гулуэ (Аяушы) деп атайтын. Ақырында ол Монмартр суретшісі Пьер Огюст Ренуармен танысады, ол оны қоғам суретшілері мен суретшілеріне позинг жасап, қосымша ақша табатын модельдер тобымен таныстырады. Мари Жульет Луветтің күйеуі Ахилл Дельме кейінірек Ла Гулуэдің көптеген жалаңаш суреттерін түсірген суретші ретінде танымал болды.

"Мулен Руж" жұлдызы

Луиза Веберді шарап сатушы Жак Ренодин (1843–1907) қолқанатына алды, ол бос уақытында Валентин ле Дезоссэ сахналық есімімен билейтін. Олар Монмартрдағы танымал Мулен-Руж театрының алғашқы ашылуында шахут деп аталатын канканның ерте түрін орындады. Екеуі бірден танымал болды, бірақ Вебер өзінің ерекше тартымды мінез-құлқымен көрерман назарын өзіне аударды. Ла Гулуе тұрақты бас жұлдыз ретінде бекітілді, ол канкан мен Мулен-Руж түнгі клубының символына айналды. Париждің сүйіктісі және өз заманындағы ең көп жалақы алатын артисі болған ол Анри де Тулуз-Лотрек үшін сүйікті модель болды, ол Мулен-Ружда билейтін оның суреттері мен плакаттары арқылы мәңгілікке түсірді. Оның ең жақын досы – Ла Мом Фромаж (Ірімшік қыз), Мулен-Руж театрындағы тағы бір әйгілі канкан бишісі. Олар соншалықты жақын болғандықтан, халық оларды қарындас деп шақыратын.

Құлдырау

Ол атақ-даңқ пен байлыққа қол жеткізген соң, Вебер 1895 жылы «Мулен Руж» мекемесімен жолдары айырылып, өз ісін бастады. Ол үлкен жәрмеңкелерде ел аралап саяхаттайтын шоуға көп ақша салды, бірақ «Мулен Руж» алдында билет алуға тізілген жанкүйерлері жаңа ортаға көнбеді, нәтижесінде оның кәсібі мүшкіл сәтсіздікке ұшырады. Шоуы жабылып қалғаннан кейін Ла Гулуэ көпшілік назарынан мүлдем жоғалып кетті. Депрессияға шалдыққан ол, ішімдікке құмарланып, билеуден тапқан ақшасын ысырап етті. 1928 жылы алкогольге тәуелді және жандарда қалған Ла Гулуэ Монмартрға қайта оралды. Ол «Мулен Руж» жанындағы көше бұрышында жаңғақ, темекі және тұспалдақ сату арқылы күнкөрісін жасады; Монмартрдың бұрынғы патшайымын тым семіз және шаршаған күйде танитын адамдар санаулы болды. Ол бір жыл өткен соң 62 жасында Париждегі 10-шы округінде қайтыс болды және Париж маңындағы Пантин қаласындағы «Симетьер де Пантин» зиратына жерленді, бірақ кейін оның мәйіті «Симетьер де Монмартр» зиратына көшірілді.

Мәдени сілтемелер

1889-1890 жылдар. Сурет. Жорж Серат. «Ле Шахут». Қаламға май. Кроллер-Мюллер мұражайы, Оттерло, Нидерланды. 1891 жыл. Плакат. Анри де Тулуз-Лотрек. «Мулен Руж: Ла Гулуэ». Түсті литография. Шамамен 3000 дана басылды. 1934 жыл. Балет. «Бар-окс-Фоли-Бержер». Хореография авторы – Нинетт де Валуа. Музыка авторы – Эммануэль Шабьер. Балет Рамберті үшін, Лондон қаласында қойылған, Ла Гулуэ рөлінде Алисия Маркова, Валентин ле Дезосе рөлінде Фредерик Эштон. 1950 жыл. Роман. Пьер Ла Мур. «Мулен Руж». Анри де Тулуз-Лотректің өміріне негізделген. Нью-Йорк, Random House. 1952 жыл. Фильм. «Мулен Руж». Режиссері – Джон Хьюстон. Romulus Films. Анри де Тулуз-Лотректің өмірбаяны, Ла Гулуэ рөлінде Кэтрин Кэт, Валентин ле Дезосе рөлінде Вальтер Кришэм. 1955 жыл. Фильм. «Француз канканы». Жан Ренуардың сценарийімен және режиссерлігімен түсірілген, Жан Габиннің басты рөлде ойнаған «Мулен Руж» театрының фантастикалық тарихы. Franco London Films. Ла Гулуэ рөлінде Франсуаза Арноль, Валентин ле Дезосе рөлінде Филипп Клей, фильмде Нини және Казимир ле Серпентин деп аталды.