Кіріспе

Хао Сок ұлттық паркі (เขาสก, ) Таиландтың Сурат Тани провинциясында орналасқан. Оның ауданы 461 712 рай ~ құрайды, және Ратчапрафа бөгетімен құрылған Чеоу Лан көлін қамтиды. Бұл парк Таиландтың оңтүстігіндегі ең үлкен табиғи орман аймағы болып табылады және Амазонка орманынан көне әрі түрлі жаңбырлы орманның қалдығы есебінде саналады.

География

Құмтас және сазтас тастар теңіз деңгейінен шамамен жоғары көтеріледі. Салынтас тау жотасы паркті солтүстіктен оңтүстікке дейін кесіп өтеді, ең биік нүктесі – . Бұл тау жотасына Таиланд шығанағы мен Андаман теңізінен келетін муссонды жаңбыр тиеді, бұл оны Таиландтың ең жаңбырлы аймақтарының біріне айналдырады, жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен миллиметрді құрайды. Көп жауын-шашын және құрғақ жапырақтардың түсуі әк тастардың эрозиясына алып келді және бүгін көрініс тапқан маңызды карст формацияларын жасады.

Флора

Бамбук топырақты тығыз ұстап тұрады, соның арқасында тау беткейлері мен өзен жағалауларындағы топырақ эрозиясын болдырмайды. 1500-ден астам түрі бар бамбук – жер бетіндегі ең көне шөп, ол шамамен 60 миллион жыл бұрын пайда болған. Лиана ағаштары такиан немесе "жаңбыр ағаштары" сияқты кез келген тік немесе көлденең тірекке оралып, тез өседі. Сондықтан, жаңғылдың ішінде ағашты кесіп тастау қауіпті, себебі ол байланысқан лиана өрмелерімен бірге тартылып, зақымды кеңейтеді. Батыр тамырлар – көбінесе жоғарғы жапырақ қабатынан биік өсетін ағаштардың кеңейген тамыр түбі. Осы тамырлар туралы теория бойынша, олар дауыл мен жаңбыр кезінде жақсырақ бекіну үшін немесе топырақтан көбірек қоректік заттар алу үшін дамыған. Ұлттық саябақ маңында көптеген жабайы жемістер кездеседі, олар жануарларға тамақ ретінде қызмет етеді. Олардың ішінде жабайы жаңғақ, мангостин, дуриан, рамбутан, жужуба, помело және жабайы банан бар. Жабайы бұрыш пен имбирь де жиі ұшырасады. Хао Сок ұлттық саябағы ең әйгілі буа фут (Rafflesia kerrii) гүлімен танымал.

Жабайы табиғат

Бұл саябақта әлемдегі түрлердің беседен астам пайызы кездеседі деп есептеледі. Жабайы сүтқоректілердің ішінде малай тапирі, азиялық піл, жолбарыс, самбар бұғысы, аю, гуар, бантенг, сероу, жабайы шошқа, шошқақұйрықты макак, лангур, ақ қолды гибон, қасқыр, мунджак, егеуқұйрық бұғысы және үскірік бұғысы бар. 2001 жылы ұлттық саябаққа жақын өзен жағасында әлемдегі алғашқы екімүшелі жүзбауыр – Scolopendra cataracta табылды. Раччапрафа тоғанының бір бөлігінде орналасқан Хао Сок – Азиялық арованының Таиландтағы соңғы табиғи мекені, ол – жоғалу қаупі төніп тұрған тірі қазба балық.

Климат

Жауынды маусым сәуірдің соңынан желтоқсанға дейін жалғасады. Температура жыл бойы ауытқиды. Жағымды ылғалдылық пен жылу осы тропикалық жаңбырлы орманның бай экожүйесі үшін ең қолайлы ортаны құрайды. Қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан Күндізгі температура, °C303233333130303030292929 Түндегі температура, °C2020212223222222222121 Су температурасы, °C272828292929282828282827 Күн сәулесі, сағат121212121313131212121212 Жауын-шашын, мм41336214832037337236944733221089

Табиғи тарих

Бұл аймақтың жасы 160 миллион жылдан асып кеткені есептеледі, ол тектоникалық қозғалыстар, климат өзгерістері, эрозия және шөгінділердің жиналуы арқылы қалыптасқан. Шамамен 300 миллион жыл бұрын, осы аймақтағы қалың су мен жылы температура үлкен коралл рифінің пайда болуына себеп болды. Оның көлемі Австралиядағы Ұлы Барьер рифінен 5 есе үлкен болған, бастапқыда ол Қытайдан Борнеоға дейін созылған. 66 миллион жыл бұрын Үнді және Еуразиялық плиталардың соқтығысуы Гималай тауларын құрады, ал қазіргі Таиланд континенттік бөлініске жақын жерге жылжыды, әк тас жыныстары жоғары көтеріліп, бүгінде аймаққа танымал "карст" тас формаларын жасады. Соңында, мұздың еруі өзенге толы ландшафтты және ұлттық саябақ маңындағы ондаған сарқырамаларды қалыптастырды.

Адамзат тарихы

Таиландқа алғашқы көшіп келушілер Мұз дәуірінде, б.з.б. 37 000 жылдары Борнеодан келген. Хао Сокта өмір сүрген адамдар туралы алғашқы мәліметтер 1800 жылдары, Рама II патшалық құрған кезде табылған. Бірма-Сиам соғысында (1809-1812) бірма әскері аймақтың батыс бөлігін басып алып, тұрғындарын ішкі аймақтарға қашуға мәжбүр етті. Олар бұл жердің әдемілігіне, жануарлар дүниесінің көптігіне және құнарлы топырағына тәнті болды. Бұл жаңалық тарағаннан кейін, аймаққа көшіп келіп қоныстанған адамдардың саны артты. Мысалы, жаяу серуендеу, каноэмен жүзу, бамбук салаңдарымен жүзу. Сондай-ақ, Чоу Лан көліне қайықпен саяхаттауға болады. Жаяу серуендеу: Хао Сок тропикалық жаңбырлы орман болғандықтан, онда жабайы пілдер, сероу, жолбарыстар, малай күн аюлары және 180-нен астам құс түрлері сияқты көптеген жабайы жануарлар бар. Жаяу серуендеуге қызығушылар жергілікті жетекшіні жалдай алады. Раффлезия Керри Мейер аймақта кездеседі. Туристер жаңбырлы орманды түнеуге таңдай алады. Каноэмен жүзу және бамбук салаңдарымен жүзу: Сок өзені өзен бойындағы әдемі көріністерімен танымал. Туристерге каноэмен жүзу және бамбук салаңдарымен жүзу үшін жергілікті жетекшілер қызмет көрсетеді. Чоу Лан көліне қайықпен бару: Терең орманның ішінде Чоу Лан көліне қосылатын Даймонд үңгірі, Ханг Коу үңгірі және Нам Талу үңгірі сияқты зерттеуге болатын үңгірлер бар. Нам Талу үңгірі Хао Сок ұлттық паркінің бас кеңсесінен шамалы қашықтықта орналасқан. Саяхатшыларды су тасқынынан көлге дейін экскурсияға шығару үшін жетекшілер бар.