Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босния және Герцеговина Федерациясының кантоны
Canton of the Federation of Bosnia and Herzegovina
Тарих
Сараевоның тарихы неолит дәуіріне дейін жетеді, сол кезде Бутмир мәдениеті таулар мен төбелерді мекен еткен. Ежелгі заманда Сараево аймағын (Кантон) иллирийлер мекендеген. Жергілікті тайпа, Даэситаттар, осы аймақтың көп бөлігін бақылаған. Олар соғысшыл халық еді және Рим үкімшілігіне қарсы соңғы иллирий тайпасы болды, ол 9 жылы орнатылды. Рим үкімшілігі тұсында аймақта көптеген жолдар салынды, сондай-ақ қазіргі Ілиджа жерінде қала пайда болды. Орта ғасырларда Сараево Кантоны аймағы Босния Корольдығының маңызды бөлігі болды. Врхбосна топонимі аймақтың бір бөлігінде болған және сол кездегі маңызды елді мекендердің бірі еді. Аймақтың нағыз дамуы Осман империясының жаулап алуынан кейін басталды, сол кездегі жергілікті мұсылман ақсүйегі Иса Бег Исакович 1461 және 1463 жылдар аралығында қазіргі Сараево қаласының негізін қалады. Аймақ қаламен бірге өсті, ол тез арада Стамбулдан кейін Балқандағы ең маңызды қалаға айналды. Кейіннен Австрия-Мажарстанның билігі аймақты жаңғыртып, еуропаландырды. Югославия кезінде аймақтың аумағы үш еседен астам ұлғайды. Таулар арасындағы қолайлы географиялық орнының арқасында Сараево 1984 жылғы қысқы Олимпиада ойындарын қабылдауға таңдалды. Бірақ, 1990 жылдардың басындағы Югославия соғыстары осы жетістіктердің көп бөлігін жойды. Сараево Кантоны осы соғыстың нәтижесінде 1994 жылы Вашингтон келісімдерімен құрылды, ал оның шекаралары 1995 жылы Дейтон келісімдерімен белгіленді.
The history of Sarajevo dates back to Neolithic times, when the Butmir culture made its mountains and hills their home. In ancient times, the Sarajevo area (Canton) was occupied by the Illyrians. The local tribe, the Daesitates, controlled most of the area. They were a warlike bunch and the last Illyrian tribe to resist Roman rule, which finally came in AD 9. Under Roman rule, many roads were constructed in the region, as well as a city on top of modern day Ilidža. During the Middle Ages, the area of Sarajevo Canton was a key part of the Bosnian Kingdom. The toponym Vrhbosna existed somewhere in the region and was one of the notable settlements at the time. True development of the region came after the Ottoman conquest when local Muslim noble Isa Beg Isaković established the roots of the modern city of Sarajevo, between 1461 and 1463. The region grew along with the city, which quickly, after Istanbul, became the most important in the Balkans. Later rule by Austria Hungary modernized and westernized the region. Under Yugoslavia, there was major development of the area, which more than tripled in size. Because of its ideal geographical location in between mountains, Sarajevo was chosen to host the 1984 Winter Olympics. Much of this progress was offset however by the Yugoslav Wars in the early 1990s. The Sarajevo Canton was a result of this warfare, created by the Washington Accords in 1994, and its boundaries defined by the Dayton Accords in 1995.
География
Сараево кантонының географиясы Боснияға тән. Ол елдің геометриялық орталығына жақын орналасқан және Бжелашница, Игман, Яхорина, Требевич және Трескавица сияқты көптеген тауларды қамтиды. Кантон қалалары негізінен осы таулардың етегіндегі төбелерге және олардың арасындағы жазықтарға салынған. Олардың ең маңыздысы – Сараево жазығы, қаланың көп бөлігі орналасқан кішкентай ойыс. Миляцка өзені кантон арқылы ағып өтеді. Босна өзенінің бастауы – Врело Босне Сараево кантонында орналасқан және Сараево тұрғындарының көп бөлігін сумен қамтамасыз етеді.
The Sarajevo Canton has a typical Bosnian geography. It is located close to the geometric center of the country, and contains numerous mountains, including Bjelašnica, Igman, Jahorina, Trebević, and Treskavica. The cities of the Canton are built predominantly on the hills at the foot of these mountains, and the fields in between them. The most significant of these is the Sarajevo field, a small depression upon which the bulk of the city is built upon. The Miljacka river passes through the Canton. Vrelo Bosne, the source of the Bosna River, is found in Sarajevo Canton and is the source of water for most residents of Sarajevo.
Экономика
Сараево – Босния және Герцеговинаның ең дамыған экономикалық аймағы. Қала мен кантон Босния және Герцеговинаның ЖІӨ-сінің 37%-дан астамын құрайды. Сараево кантонының экономикасы жақсарып келеді, бірақ Сараево қоршауы салдарынан күрт әлсіреген және әлі де Югославия кезеңіндегіден әлдеқайда төмен деңгейде қалып отыр. Босния және Герцеговинадағы жұмыспен қамту көрсеткіші ресми түрде 45,5% құрайды; алайда, көлеңкелі экономика нақты жұмыссыздықты 25-30% дейін төмендетуі мүмкін, ал Сараеводағы жұмыссыздық деңгейі еңбекке қабілетті халықтың 15% шамасында. Аймақтағы маңызды салалар – туризм, азық-түлік өнеркәсібі, өндіріс және IT. Кантонда Bosnalijek және Bosna Bank International сияқты бірнеше ірі босниялық компаниялар орналасқан. Бұл аймақта Coca Cola, Raiffeisen Bank International, Ziraat Bank, Al Jazeera, Volkswagen сияқты көптеген шетелдік корпорациялардың да өкілдіктері бар.
Sarajevo is economically strongest region in the whole of Bosnia and Herzegovina. The city and canton generate more than 37% of the Bosnian Herzegovinian GDP. The economy of Sarajevo Canton is slowly growing better, although it has been severely weakened by the Siege of Sarajevo and is still drastically weaker than it used to be during Yugoslav period. The employment rate in Bosnia and Herzegovina is 45.5% officially; however, grey economy may reduce actual unemployment to between 25 and 30%, while in Sarajevo the official unemployment rate is around 15% of the labour force. Major industries in the region include tourism, food processing, manufacturing and IT. Several major Bosnian companies are based in the Canton such as Bosnalijek and Bosna Bank International. The area also holds the country footholds of numerous foreign corporations, such as Coca Cola, Raiffeisen Bank International, Ziraat Bank, Al Jazeera, Volkswagen, among many others.