Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заң бойынша қандай да бір әрекеттің немесе нысанның тыйым салуы.
Legal prohibition of some act or object
Тыйым – бұл қандай да бір нәрсенің ресми немесе бейресми түрде тыйым салуы. Тыйымдар белгілі бір саяси аумақтағы әрекеттерді тыйым салу үшін орнатылады. Саудадағы кейбір тыйымдар эмбарго деп аталады. "Ban" сөзі сондай-ақ "тыйым салу" мағынасына жақын етістік ретінде де қолданылады.
A ban is a formal or informal prohibition of something. Bans are formed for the prohibition of activities within a certain political territory. Some bans in commerce are referred to as embargoes. Ban is also used as a verb similar in meaning to "to prohibit".
Некеге тыйым салу
Әртүрлі этникалық немесе діни топтар арасында некеге, кейде жыныстық қатынастарға көптеген шектеулер қойылған. Мысалы, нацистік Германияда яхудилер мен олар емес адамдар арасында, Оңтүстік Африкадағы апартеид кезінде "ақ" және "ақ емес" деп жіктелетін адамдар арасында. 1800 және 1900 жылдардың көп бөлігінде АҚШ-тың көптеген штаттарында әртүрлі нәсілдегі адамдардың некесіне (арарасалық неке) тыйым салынған. Бірақ 1967 жылы АҚШ Жоғарғы Соты "Loving vs. Вирджиния" ісі бойынша арарасалық некеге тыйым салуды жойды. Сот Вирджиния штатының нәсілдерді араластыру заңының неке құқығын бұзатын конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Тарихи тұрғыдан балалар некесі кең таралған, бірақ қазір көптеген елде тыйым салынған.
There have been many bans on marriages, and sometimes other sexual liaisons, between people of different ethnic background or religion, for example between non Jews and Jews in Nazi Germany, people classified as "white" and non whites in apartheid South Africa, etc. For much of the 1800s and 1900s there were bans on marriage between people of different races (interracial marriage) in many of the United States. However, the ban on interracial marriage was overturned by the Supreme Court of the United States in 1967 in the landmark civil rights case Loving vs. Virginia, in which the Court ruled Virginia's miscegenation law an unconstitutional violation of the fundamental right to marriage. Historically child marriage was common, but is now banned in many countries.
Киелі Рим империясы
Императорлық тыйым салу – Киелі Рим империясындағы заңнан тыс қалдырудың бір түрі еді. Әр түрлі уақытта оны Киелі Рим императоры, Киелі Сот Лигасы (Vehmgericht) және Рейхскамергюрт, немесе Императорлық диета жариялай алатын. Императорлық тыйым салуға түскен адам барлық құқықтары мен мүлкінен айырылып, кез келген адам оны тонауға, жарақаттауға немесе өлтіруге құқылы болды, бұл әрекеттерге ешқандай заңдық жаза қарастырылмады. Императорлық тыйым салу адамның шіркеуден қуылтуымен автоматты түрде ілесіп, императорлық тыйым салынған адамға көмек көрсеткен кез келген адамға да қатысты.
The Imperial ban was a form of outlawry in the Holy Roman Empire. At different times, it could be declared by the Holy Roman Emperor, by courts including the League of the Holy Court (Vehmgericht, ) and the Reichskammergericht, or by the Imperial Diet. People under Imperial ban lost all their rights and possessions, and anyone had the right to rob, injure or kill such persons without legal consequences. The Imperial ban automatically followed the excommunication of a person, and extended to anyone offering help to a person under the imperial ban.
Оңтүстік Африкадағы апартеид кезінде
Оңтүстік Африкадағы апартеид режимі кезінде Ұлттық партия үкіметі өз билігіне қауіп төндіретін адамдарға – көбінесе қара нәсілді саясаткерлер мен ұйымдарға – тыйым салу бұйрықтарын шығарды. Бұл тыйым салу бұйрықтары, құқық қорғау шаралары ретінде әрекет етті. 1950 жылғы «Коммунизмді жою» заңы (бұл заң «коммунизмді» үкіметке қарсылық ретінде анықтады) бойынша тыйым салынған жеке тұлғалар мен ұйымдар, сондай-ақ сыншыл БАҚ өкілдері, үйде болмаса, бір уақытта бір адамнан артықпен байланыса алмайтын, саяси қызметпен айналысу мүмкіндігінен айырылатын және үкіметтің келісімінсіз белгілі бір әкімшілік ауданнан шыға алмайтын. Бұл бұйрықтың негізінен ішкі әсері болды және құқықтық тұрғыдан әртүрлі формада көрінетін. Мысалы, жергілікті немесе өңірлік тұруға шектеулер, пікір білдіруге, баспа өнімдеріне тыйым салу, журналистикалық немесе ғылыми еңбектерде бұл тұлғалардың жазбаларын сілтеуге және жиналыстарға қатысуға тыйым салу. Мұндай шаралар адамдар тобына, ұйымдарға (мысалы, 1966 жылғы Оңтүстік Африкаға қорғаныс көмегі қоры) және мекемелерге (мысалы, 1977 жылғы Христиан институты) да қолданылуы мүмкін. Мұндай әрекеттерді заңдастыратын бірнеше заң болды: 1914 жылғы және кейін 1956 жылғы «Тәртіпсіз жиынтырақтаулар» заңы, 1960 жылғы «Заңсыз ұйымдар» заңы, 1967 жылғы «Коммунизмді жою туралы толықтырулар» заңы, 1976, 1982 және 1986 жылдарғы «Ішкі қауіпсіздік» заңдары. 1962 жылғы №76 «Жалпы заңға өзгеріс енгізу» заңы Әділет министріне тыйым салынған адамдарды Мемлекеттік газетте жариялауға өкілеттік берді. Оңтүстік Африка парламентінің либералды мүшесі Хелен Сузман 1986 жылы барлық азаматтардың жиналыс және сөз бостандығына құқығын қорғады және қара нәсілді халық пен полиция арасындағы қарама-қайшылықтың күшеюіне назар салды. Адамдарды жер аудару, яғни тұрғылықты жерінен қуу, көбінесе сирек кездесетін жағдай болды. 1948 мен 1967 жылдар аралығында бұл шара 156 адамға тиді. 1972 жылдан кейін бұл шара эпизодты түрде ғана қолданылды.
During the apartheid régime in South Africa, the National Party government issued banning orders to individuals seen to be threats to its power — often black politicians or organizations — these banning orders acted as suppression orders. Individuals or organisations and critical medias banned by the Suppression of Communism Act, 1950 (which effectively defined "Communism" as opposition to the government) could not communicate with more than one person at any time unless at home (thus preventing them from engaging in political activities), travel to outside a specific magisterial district without government approval. The order had mostly domestic effect with versatile legal formative effects. These were for example: local or supra regional residence restrictions, the prohibition of public expression of opinion, prohibition of printed publications and prohibition of citation in journalistic or scientific contexts the writings of the affecting persons or the participation of gatherings. Measures of this kind could also be applied to groups of people, organisations (for example the Defence Aid Fund for Southern Africa, 1966) and institutions (for example the Christian Institute, 1977). There were several laws that legalised such actions (Riotous Assemblies Act 1914 and later 1956, Unlawful Organisations Act 1960, Suppression of Communism Amendment Act 1967, Internal Security Act 1976, 1982, 1986). The General Law Amendment Act, No. 76 of 1962 empowered the Minister of Justice to publish the banned persons in the Government Gazette. Helen Suzman, a liberal member of the South African parliament, defended the right of free assembly and freedom of expression for all citizens in 1986 and pointed to the growing confrontation between the black population and the police. The banishment of persons, i. e. expulsion from their place of residence, was practised in smaller numbers. Between 1948 and 1967, this affected 156 people. After 1972, this measure was only applied sporadically.
Денсаулық және қауіпсіздік
Әр түрлі мемлекеттерде кейбір қару-жарақтарды, темекі шегуді және есірткі заттарды иеленуге тыйым салу, халықты бақылау мақсатында жүзеге асырылады.
Bans in various jurisdictions on possession of some weapons, smoking, and narcotic drugs are enacted to exert control over the general public.