АҚШ Конституциясына ер және әйел некесін ғана мойындау туралы ұсынылған түзету

АҚШ Конституциясына гомосексуалдық некелерді мойындамауға қатысты ұсынылған түзету. Неке институтын қорғау мақсатындағы бұл түзету қабылданбады.

21 мин оқу

100%

Дереккөз: Federal Marriage Amendment — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ Конституциясына гомосексуалистік некелерді мойындауға тыйым салуға бағытталған түзетулер ұсынылды. Federal Marriage Amendment (FMA), сондай-ақ қолдаушылары «Неке қорғау туралы түзету» деп атаған, АҚШ Конституциясына ұсынылған түзету, ол некені бір ер және бір әйелдің одағы ретінде заңды түрде анықтайды. FMA сонымен қатар, бір жынысты жұптарға неке құқығын сот арқылы кеңейтуге жол бермейді. АҚШ Конституциясына түзету енгізу үшін Конгресс екі палатасының үштен екі бөлігінің қолдауы және штаттардың төрттен үш бөлігінің ратификациясы қажет. Ұсынылған түзету бойынша соңғы дауыс беру Өкілдер палатасында 2006 жылдың 18 шілдесінде өтті, онда 236-187 дауыспен қабылданбады, бұл палатада қабылдану үшін қажетті 290 дауыстан кем болды. Сенат тек ұсынылған түзетуге қатысты дауыс беру процедурасын (cloture) жабу туралы ұсыныстарға дауыс берді, соңғысы 2006 жылдың 7 маусымында 49-48 есебімен сәтсіз аяқталды, Сенаттың ұсынысты қарауға жол беру үшін қажетті 60 дауыстан және ұсынылған түзетуді ратификациялау үшін штаттарға жіберу үшін қажетті 67 дауыстан кем. Джордж Буш бұл ұсынысты қолдады және оны 2004 және 2006 жылдарғы сайлау кампанияларының бір бөлігіне айналдырды.

Мемлекеттердің рөлі

АҚШ-та азаматтық неке мемлекеттік заңмен реттеледі. Әр мемлекет өзінің конституциясы мен АҚШ Конституциясында белгіленген шектеулерге сәйкес, жарамды некеге тұру шарттарын белгілеуге еркін. Дәстүр бойынша, некеге тұрған мемлекеттің неке туралы заң талаптары орындалса, неке жарамды деп есептелген. (Неке және заңдылық туралы даулардың бірінші қайта қарастырылуы, 121-тарау (1934)). Дегенмен, егер неке мемлекеттің қатаң қоғамдық саясатын бұзса, онда мемлекет, тіпті ол неке неке жасалған мемлекетте заңды болса да, оны танудан бас тарта алады. (Заңдар қақтығысының (екінші) қайта баяндамасы § 283(2) (1971)). Мемлекеттер тарихи түрде осы «қоғамдық саясат ерекшелігін» көп әйелділік, жасы жетпегендермен жасалған, туысқандық және әртүрлі нәсілдік топтар арасындағы некелерді танудан бас тарту арқылы жүзеге асырды. 2013 жылғы «Виндзор» шешімінен кейін, бұл мәселені қараған дерлік барлық соттар, некеге бір еркек пен бір әйел деп белгілеген заңдары бар мемлекеттер, басқа жерде заңды түрде жасалған бір жынысты некелерді танудан бас тарта алмайды және жынысына немесе сексуалдық бағдарына қарамастан, барлық адамға некеге тұру құқығын беруге тиіс деп шешті. 2008 жылдың 4 қарашасында қабылданған заң Калифорния Конституциясына «Калифорнияда тек ер адам мен әйел арасындағы неке ғана жарамды деп танылады немесе мойындалады» деген түзету енгізді. Кейіннен «8-жоба» конституцияға қайшы деп танылды және бір жынысты некелерге рұқсат қайтадан берілді. Отыз мемлекет некеге бір еркек пен бір әйел арасындағы одақ деп анықтайтын конституциялық түзетулерді қабылдады. 2015 жылдың 26 маусымында Жоғарғы соттың «Обергефеллге қарсы Ходжес» ісі бойынша шешімімен бір жынысты некелерге тыйым салатын барлық түзетулер жарамсыз деп танылды.

Некені реттейтін федералды заңдар

АҚШ-тың жекелеген штаттары некеге қатысты негізгі реттеуші билікке ие болса да, АҚШ Конгресі кейде некеге қатысты ережелерді енгізді. 1862 жылы Мориллдің көп әйел алуға қарсы заңы, АҚШ территорияларында көп әйел алуды қылмыс деп жариялады, одан кейін көп әйел алуды тоқтатуға бағытталған бірқатар федералды заңдар қабылданды. 1996 жылы штаттық деңгейдегі сот шешімі бір жынысты жұптарға некеге тұруға тыйым салғаннан кейін, бұл шешім Гавайи конституциясының тең қорғау құқығын бұзуы мүмкін деген опасыл туды (Baehr v. Miike, 80 Hawai`i 341). Осыған жауап ретінде Конгресс Некеге қорғау туралы заңды (DOMA) қабылдады, оның 3-тарауы федералды заңды түсіндіру мақсатында некені бір ер адам мен бір әйелдің заңды одағы деп анықтады. DOMA-ның 3-тарауы бойынша, федералды үкімет бір жынысты некелерді мойындамады, тіпті егер олар штат заңдарымен мойындалған болса да. Мысалы, Массачусетс штатында заңды түрде некелескен бір жынысты жұптың мүшелері, егер олар штаттық табыс салығы бойынша бірлескен декларация тапсырған болса да, федералды табыс салығы бойынша бірлескен декларация тапсыра алмады. DOMA-ның 3-тарауы 2013 жылғы 26 маусымда АҚШ Жоғарғы Сотының "Америка Құрама Штаттары Виндзорға қарсы" ісі бойынша күшін жойды және 2022 жылғы 13 желтоқсанда "Некеге құрмет көрсету туралы" заңмен ресми жойылды.

АҚШ Конституциясы және федералды соттар

Федералдық соттар АҚШ Конституциясын штаттардың некеге қол жеткізуді шектеу мүмкіндіктеріне белгілі бір шектеулер қою үшін түсіндірді. Loving v. Virginia ісінде АҚШ Жоғарғы Соты басқа нәсілдегі адамдарға некеге тұруға тыйым салған штаттық неке заңдарын жойды, себебі неке – «негізгі азаматтық құқық» және «басқа нәсілден адамға үйлену немесе үйленбеу еркі жеке адамға тиесілі және мемлекет оны шектеуге құқылы емес». Жоғарғы Сот 1992 жылғы Колорадо штатының конституциялық түзетуін жоққа шығарды, ол гомосексуалдарды олардың сексуалдық бағдарына ғана сүйене отырып кемсітуден қорғау үшін заңнамалық және сот шараларын қабылдауға тыйым салды. 1972 жылы АҚШ Жоғарғы Соты «маңызды мәселе болмағандықтан» Миннесота штатының неке заңдарын штаттық сотта шақырған екі ер адамның апелляциясын қараудан бас тартты. Baker v. Nelson ісі міндетті апелляциялық қарау арқылы (certiorari емес) Сотқа келгендіктен, бұл іс бойынша шығарылған шешім міндетті прецедент ретінде бекітілді. 2010 жылы Калифорнияның Солтүстік округіндегі АҚШ округтік соты екі жыл бұрын сайлаушылардың көпшілігімен қабылданған 8-ші ұсыныстың конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Сотшы Байтайлонның Небраска заңына қатысты шешіміндегідей, судья Вон Уокер өз шешімінде бір жынысты некеге қарсы моральдық көзқарас заңның жарамдылығына жеткілікті себеп бола алмайтынын айтты. Судья Уокер заңның 14-ші түзетудегі тең қорғау қағидасын, сондай-ақ тиісті процестік тәртіпті бұзатынын мәлімдеді. 8-ші ұсынысты қолдаушылар АҚШ-тың 9-шы округтік апелляциялық сотына шағымданды, ол 2012 жылдың 7 ақпанында төменгі соттың шешімін растады. 2013 жылдың 26 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты юрисдикцияның болмауына байланысты 9-шы округтің шешімін күштен шығарды. Екі күннен кейін 9-шы округ аудандық соттың шешімін тоқтатты, соның нәтижесінде Калифорнияда бір жынысты некелерге қайта рұқсат берілді. 2015 жылы Жоғарғы Сот Obergefell v. Hodges ісінде үкіметтің бір жынысты некелерді мойындаудан бас тартуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді.

Federal courts have interpreted the U. S. Constitution to place some limits on states' ability to restrict access to marriage. In Loving v. Virginia, the United States Supreme Court overturned state marriage laws that barred interracial marriages on the basis that marriage is a "basic civil right " and that " the freedom to marry, or not marry, a person of another race resides with the individual and cannot be infringed by the State." The Supreme Court struck down a 1992 Colorado constitutional amendment that barred legislative and judicial remedies to protect homosexuals from discrimination solely on the basis of their sexual orientation in Romer v. Evans. In 1972, the U. S. Supreme Court dismissed, "for want of a substantial question," an appeal by two men who unsuccessfully challenged Minnesota's marriage statutes in state court. Because the case, Baker v. Nelson, came to the Court through mandatory appellate review (not certiorari), the summary dismissal established Baker v. Nelson as a binding precedent. In 2010, the United States District Court for the Northern District of California ruled that Proposition 8, passed two years earlier by a majority of voters, was unconstitutional. As in Judge Baitaillon's decision about the Nebraska law, Judge Vaughn Walker stated in his ruling that moral opposition to same sex marriage is not sufficient reason to make a law valid. Judge Walker ruled the law violated the 14th Amendment's Equal Protection clause, as well as the Due Process Clause. The proponents of Proposition 8 appealed to the United States Court of Appeals for the Ninth Circuit, which affirmed the lower court's decision on February 7, 2012. On June 26, 2013, the U. S. Supreme Court, vacated the Ninth Circuit's ruling for lack of jurisdiction. Two days later the Ninth Circuit dissolved its stay of the district court's ruling, allowing same sex marriage to resume in California. In 2015 the Supreme Court held in Obergefell v. Hodges that the government could not refuse to recognize same sex marriage.

Заңнамалық тарихы

Федералдық некеге қатысты түзетулер АҚШ Конгресіне көп рет ұсынылды: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2013 және 2015 жылдары, бірақ ешқайсысы қабылданбады.

2002 жыл

Алғашқы ұсынылған Федералдық некеге қатысты түзетуді Мэтью Дэниелстің басшылығымен Неке одағы үшін альянс, бұрынғы Бас сот прокуроры және Жоғарғы сот судьясы болып үміткер болған Роберт Борк, Принстон университетінің профессоры Роберт П. Джордж және Нотр-Дам құқық мектебінің профессоры Жерард В. Брэдлидің көмегімен жазды. Ол 107-ші АҚШ Конгресінде 2002 жылдың 15 мамырында Ронни Шоус (D Miss.) 22 қолдаушымен бірге таныстырылды және былай делінген:

Америка Құрама Штаттарында неке тек бір ер және бір әйелдің одағынан тұруы керек. Осы Конституция да, ешбір штаттың конституциясы да, штаттық немесе федералдық заң да некеде тұрмаған жұптарға немесе топтарға некелік мәртебе беруді немесе оның заңдық салдарларын талап етпейді. Бұл заң жобасы H. J. Res 93 деп белгіленді және дереу Өкілдер палатасының Әділет комитетіне жіберілді. 2002 жылдың 18 шілдесінде ол Конституциялық құқық кіші комитетіне жіберілді, бірақ ол бойынша ешқандай шара қабылданбады.

2003 жыл

Бұл түзетуді 2003 жылғы 21 мамырда Мэрилин Мюсгрейв (Колорадо штатынан республикашыл) тағы да енгізді, 2002 жылы ұсынылған мәтінмен бірдей. Заң жобасы Палатада H. J. Res.56 ретімен тіркелді және дереу Әділет комитетіне жіберілді. 2003 жылғы 25 маусымда ол Конституция жөніндегі кіші комитетке жіберілді, онда 2004 жылғы 13 мамырда тыңдау өтті. Заң жобасын Сенатта 2003 жылғы 25 қарашада сенатор Уэйн Аллард (Колорадо штатынан республикашыл) енгізді және S. J. Res.26 ретімен тіркелді. Түзету ұсынысының тілін өзгертіп, "некелік жағдай" деген сөздің орнына "неке" деген сөзді қосты және оны "ерлі-зайыпты емес жұптар немесе топтар" емес, "ер және әйел емес кез келген одаққа" қатысты екенін нақтылады. Бұл өзгерістердің мақсаты түзету қабылданған жағдайда штат заң шығарушылары азаматтық одақтарды мойындауға құқылы екенін нақтылау болды. Сенатор Уэйн Аллард: "Бұл жаңа мәтін заңнаманың мақсатын одан да анықтайды: елдегі некені ер және әйел арасындағы одақ ретінде қорғау және азаматтық одақтар немесе үй ішіндегі серіктестіктерге қатысты мәселелерді шешудегі штат заң шығарушыларының құқығын нығайту" деді. Бұл мәселе дереу Сенаттың Әділет комитетіне жіберілді. АҚШ-та неке тек ер адам мен әйелдің арасындағы одақтан тұрады. Осы Конституция да, кез келген штаттың конституциясы да неке немесе оның құқықтық салдары ер және әйел емес кез келген одаққа берілуін талап ететіндей түсіндірілмейді. Заң жобасы Сенатта S. J. Res.30 ретімен тіркелді және дереу Сенаттың Әділет комитетіне жіберілді. Заң жобасы комитетте тоқтап қалғаннан кейін, сенатор Аллард 2004 жылғы 7 шілдеде Сенатта түзетуді қайта енгізді, ол S. J. Res.40 ретімен тіркелді. Заң жобасына қарсы филибүстер жасалды: 9, 12, 13 және 14 шілдеде мәселені қарауға кірісу туралы ұсыныс жасалды. 2004 жылғы 14 шілдеде FMA бойынша тікелей дауыс беруге мәжбүрлеу туралы ұсыныс Сенатта 50 қарсы дауысқа қарсы 48 дауыспен жеңілді. Түзету бойынша дауыс беруге мәжбүрлеу үшін қажетті үштен екі бөлігі (60 дауыс) үшін 12 дауыс жетіспеді. 2004 жылғы 15 шілдеде түзетуні қарауға өтініш Сенатта кері қайтарылды. Заң жобасы Палатада H. J. Res.106 ретімен тіркелді және дереу Әділет комитетіне жіберілді. 2004 жылғы 28 қыркүйекте Палата Регламенті комитеті ұсынылған түзетуді талқылау және дауыс беру ережелерін ұсынды. Ережелер 30 қыркүйекте қабылданды. Қаулы дереу қарастырылды. Ұсынылған түзетуді қабылдау 227 дауыспен "иә", 186 дауыспен "жоқ" деп қабылданбады, конституциялық түзетуді қабылдау үшін 290 дауыс (үштен екісі) қажет болды. Заң жобасы Сенатта S. J. Res.1 ретімен тіркелді және дереу Сенаттың Әділет комитетіне жіберілді. 2005 жылғы 9 қарашада Конституция, азаматтық құқықтар және меншік құқығы жөніндегі кіші комитет заң жобасын толық Әділет комитетінің қарауына ұсынды. 2006 жылғы 18 мамырда Әділет комитеті Сенатқа есеп берді және заң жобасы заңнамалық күнтізбеге енгізілді. Мәселені қарауға кірісу туралы ұсыныс алғаш рет 2006 жылғы 5 маусымда жасалды. Содан кейін Сенатта іс жүргізу туралы ұсыныстың аяқталуы туралы ұсыныс ұсынылды. 6 және 7 маусымда мәселені қарауға кірісу туралы ұсыныс Сенатта қайта қарастырылды. 7 маусымда Некеге қорғау туралы түзету бойынша тікелей дауыс беруге мәжбүрлеу туралы ұсыныс Сенатта 48 қарсы дауысқа қарсы 49 дауыспен қабылданбады, дауыс беру көбінесе демократтар қарсылық білдірген және республикашылар жақтаған партиялық бағыттар бойынша өтті. Түзету бойынша дауыс беруге мәжбүрлеу үшін қажетті үштен екі бөлігі (60 дауыс) үшін 11 дауыс жетіспеді. 2004 жылғы дауыс беруден 2006 жылғы дауыс беруге өз позицияларын өзгерткен жалғыз сенаторлар – сенаторлар Джудд Грегг (Нью-Гэмпшир штатынан республикашыл) және Арлен Спектер (Пенсильвания штатынан республикашыл), олар 2004 жылы "иә", 2006 жылы "жоқ" деп дауыс берді. Заң жобасы Палатада H. J. Res.88 ретімен тіркелді және дереу Әділет комитетіне жіберілді. 2006 жылғы 17 шілдеде Палата Регламенті комитеті ұсынылған түзетуді талқылау және дауыс беру ережелерін ұсынды. Ережелер 18 шілдеде қабылданды. Қаулы дереу қарастырылды. Ұсынылған түзетуді қабылдау үшін 290 дауыс (үштен екісі) қажет болған жағдайда, 236 дауыс "иә", 187 дауыс "жоқ" деп қабылданбады. Қайта қарау туралы ұсыныс дереу үстелге қойылды және қарсылықсыз қабылданды.

The amendment was introduced again by Rep. Marilyn Musgrave (R Colo.) on May 21, 2003, with the same wording proposed in 2002. The bill was designated H. J. Res.56 in the House and was immediately referred to the House Committee on the Judiciary. On June 25, 2003, it was referred to the Subcommittee on the Constitution, where hearings were held on May 13, 2004. The bill was introduced in the Senate by Senator Wayne Allard (R Colo.) on November 25, 2003, and designated S. J. Res.26. The amendment changed the language of the proposed amendment, substituting "marriage" for "marital status" and specifying that it applied to "any union other than the union of a man and a woman" rather than "unmarried couples or groups". The changes were intended to make it clear that state legislatures could still recognize civil unions if the amendment were to pass. "This new language makes the intent of the legislation even clearer: to protect marriage in this country as the union between a man and a woman, and to reinforce the authority of state legislatures to determine benefits issues related to civil unions or domestic partnerships," said Sen. Wayne Allard. It was immediately referred to the Senate Committee on the Judiciary. Marriage in the United States shall consist solely of the union of a man and a woman. Neither this Constitution nor the constitution of any State shall be construed to require that marriage or the legal incidents thereof be conferred upon any union other than the union of a man and a woman. The bill was designated S. J. Res.30 in the Senate and was immediately referred to the Senate Committee on the Judiciary. When the bill became stuck in committee, Senator Allard re introduced the Amendment in the Senate on July 7, 2004, where it was designated S. J. Res.40. The bill was subject to a filibuster: on July 9, 12, 13 and 14, the motion was made to proceed to consideration of the measure. On July 14, 2004, a cloture motion to force a direct vote on the FMA was defeated in the Senate by a margin of 50 nay votes to 48 yea votes. The 48 votes in support of the cloture motion were 12 votes short of the 60 vote supermajority (three fifths) needed to end debate and force a vote on the Amendment itself. On July 15, 2004, the motion to proceed to consideration of the Amendment was withdrawn in the Senate. The bill was designated H. J. Res.106 in the House and was immediately referred to the House Committee on the Judiciary. On September 28, 2004, rules were recommended by the House Rules Committee with regards to debate and voting on the proposed Amendment. The rules were passed on September 30. The resolution was immediately considered. Passage of the proposed Amendment failed 227 yea votes to 186 nay votes, where 290 yea votes (two thirds) are required for passage of a proposed Constitutional amendment. The bill was designated S. J. Res.1 in the Senate and was immediately referred to the Senate Committee on the Judiciary. On November 9, 2005, the Subcommittee on Constitution, Civil Rights and Property Rights approved the bill for consideration by the full Judiciary Committee. On May 18, 2006, the Judiciary Committee reported to the Senate and the bill was placed on the legislative calendar. The motion to proceed to the measure was first made on June 5, 2006. A cloture motion on the motion to proceed was then presented in Senate. On June 6 and 7, the motion to proceed to the measure was again considered in the Senate. On June 7, a cloture motion to force a direct vote on the Marriage Protection Amendment was defeated in the Senate by a margin of 48 nay votes to 49 yea votes, with the vote mostly following party lines with Democrats opposing and Republicans in favor. The 49 votes in support of the cloture motion were 11 votes short of the 60 vote supermajority (three fifths) needed to end debate and force a vote on the Amendment itself. The only Senators who changed their position from the 2004 vote to the 2006 vote were Senators Judd Gregg (R N. H.) and Arlen Specter (R Penn. ), both of whom voted Yea in 2004 and Nay in 2006. The bill was designated H. J. Res.88 in the House and was immediately referred to the House Committee on the Judiciary. On July 17, 2006, rules were recommended by the House Rules Committee with regards to debate and voting on the proposed Amendment. The rules were passed on July 18. The resolution was immediately considered. Passage of the proposed Amendment failed 236 yea votes to 187 nay votes, where 290 yea votes (two thirds) are required for passage. The motion to reconsider was immediately laid on the table and agreed to without objection.

2008 жыл

2008 жылдың 22 мамырында конгрессмен Пол Браун (Р-Джорджия) және 91 бірлескен автор H.J. Res.89 резолюциясын ұсынды, ол FMA-ны қабылдауды көздеді. Сенатор Роджер Уикер (Р-Миссисипи) және тағы сегіз сенатор 25 маусымда S.J. Res.43 нөмірімен ұқсас заң жобасын енгізді.

2013 жыл

АҚШ өкілі Тим Хьюэлкамп (Р Канзас) 2013 жылдың 28 маусымында АҚШ Жоғарғы Сотының «United States v. Windsor» ісі бойынша Некеге қорғау туралы заңды конституциялық емес деп тану шешіміне жауап ретінде FMA-ны қайтадан ұсынды. 58 қолдаушысы болған бұл заң жобасы комитеттен әрі қарыстырылмады.

2015 жыл

2015 жылы 114-ші Конгресс кезінде Хюлькамп Федералдық неке түзетуді тағы да ұсынды. Бұл түзетуге 37 конгрессмен қол қойды, олардың барлығы республикашылдар. Алайда, ол комитеттен шыға алмады.

Буш әкімшілігінің ұстанымы

2003 жылы Ақ үй түзету мәселесінде ұстаным білдіруден бас тартты, бірақ баспасөз хатшысы Ари Флейшер президент Джордж Буш некенің ер адам мен әйел арасындағы одақ деп санайтынын мәлімдеді. 2004 жылғы 20 қаңтарда Президент Буш өз Ел халқына жолдаған үндеуінде Массачусетс штатының соңғы шешіміне сіңіп өтті, онда штатқа мамыр айынан бастап бір жынысты некелерді мойындау бұйырылды: «Белсенді судьялар сот шешімімен неке ұғымын қайта қарастыруды бастады, халықтың және олардың сайланған өкілдерінің пікірін ескермей. Егер судьялар өз қалауларын халыққа күштеп таңса, халықтың алдындағы жалғыз балама – конституциялық процеске жүгіну болар еді». 24 ақпанда, дәл сол Массачусетс соты неке институтын сақтап, азаматтық одақтар жеткіліксіз екенін мәлімдегеннен кейін, Буш бұл түзетуді алғаш рет қолдады. Тамыз айында вице-президент Дик Чейни FMA-ны қолдаған да, айыптаған да жоқ, бір жынысты неке мәселесі штаттардың құзырында екенін айтты. 2009 жылы Чейни бір жынысты некелерді штат деңгейінде қолдайтынын мәлімдеді. 2005 жылғы 25 қаңтарда «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, Буш афроамерикандық қоғам мен діни лидерлердің шақырылған өкілдеріне Конституцияға «бір жынысты некелерге тыйым салу» мақсатында түзету енгізуге бейім екенін айтты. Келесі екі күн ішінде «Вашингтон Пост» және «USA Today» газеттері Буш әкімшілігінің өз көзқарастарын насихаттау үшін жазушыларға төлем жасағанын жариялады. Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаменті Мэгги Галлахерге 21 500 доллар, ал Майк Макмануске 49 000 доллар төледі, олар FMA-ны қолдайтын синдикаттық мақалалар жазды. Бұған қоса, Галлахер 2002 және 2003 жылдары неке институтын нығайтуға бағытталған үкіметтік бастамалар туралы есеп дайындағаны үшін 20 000 доллар алды. Макманус «Неке сақтаушылар» тобының жетекшісі, ол ер және әйел арасындағы некеге қолдау көрсетеді.

2004 жылғы президенттік сайлауға әсер етуі

Американдықтар сайлауға қатысқан кезде Джон Керри Федералдық неке түзетуіне қарсы болды және азаматтық одақтарды қолдады, ал Джордж Буш Федералдық неке түзетуін қолдады, бірақ штаттардың өз азаматтық одақ заңнамасын қабылдауына қарсылық білдірмеді. Бұрын, 2004 жылдың 24 ақпанында Буш бір жынысты некелерді заңсыз деп жариялайтын және штаттардың бір жынысты азаматтық одақтарды мойындауына немесе күшіне енгізуіне тыйым салатын түзетуді ұсынған болатын. Буштың мәлімдемесінде кез келген түзету «мемлекеттік заң шығарушы органдарға некеден өзге заңды мәмілелерді анықтауда өздерінің шешімдерін қабылдауға еркіндік беруі керек» деген талап қойылды. Ақ үй 2004 жылдың 24 ақпанында Ақ үйдің баспасөз хатшысы Скотт Макклелланмен өткен баспасөз конференциясында Буштың позициясын жартылай түсіндірді. Макклеллан FMA штаттарға басқа «заңды келісімдер» құру мүмкіндігін беруге шақыру арқылы Буштың штаттарға азаматтық одақтар құру мүмкіндігін беруді меңзегенін айтты. (Дегенмен, Макклеллан Буш жеке өзі азаматтық одақтарды қолдамайтынын да мәлімдеді.) Сол сияқты, 2004 жылдың 25 ақпанындағы баспасөз конференциясында Макклеллан Ақ үйдың штаттарға азаматтық одақтар құруға мүмкіндік беретін FMA үшін мәтінді әзірлеу үшін Конгресспен жұмыс істеуге ниеттенгенін мәлімдеді. Буш 2004 жылдың ақпан және қараша айларындағы сайлау кампаниясында FMA туралы жиі айтса да, 2004 жылдың 26 қазанында ABC News телеарнасына берген сұхбатында «азаматтық одақтар» деген сөздерді қолданудан аулақ болды. FMA-ның республикалық қолдаушылары, сенатор Уэйн Аллард (R CO) және өкіл Мэрилин Маскрейв (R CO) 2004 жылдың 23 наурызында ұсынылған түзетутің жаңа мәтінін жариялады, түзетудің екінші сөйлемін «Бұл Конституция да, кез келген штаттың конституциясы да неке немесе оның заңдық салдары басқа жыныстың одағынан басқа одаққа берілуін талап ететіндей етіп түсіндірілмеуі керек» деп алмастырды. Аллард пен Маскрейв бұл өзгерісті таза «техникалық» деп атады. FMA-ға қарсылар қоғамдық сауалнамалар сақтықпен жауап бергенін мәлімдеді, көптеген сауалнамалар тіпті сол кезде әлеуметтік консервативті деп есептелген Аризона және Колорадо сияқты штаттарда да қарсылықты көрсетті. Олар 2004 жылғы сайлаудан кейін Pew Research Center жүргізген шығу сауалнамасына сілтеме жасап, сауалнамаға қатысқандардың 25%-ы бір жынысты некелерді, ал тағы 35%-ы азаматтық одақтарды қолдайтынын анықтады. Алайда, 11 штатта неке туралы анықтама беретін түзетулер дауысқа қойылды және барлығы сәтті қабылданды. Буш тоғыз штаттан жеңіске жетті, соның ішінде Огайо да бар. Кейбір шығу сауалнамаларының интерпретациясы бойынша, түзетулер бір миллионнан астам қосымша сайлаушыны әкелген болуы мүмкін, олардың көпшілігі Бушқа дауыс беру үшін алғаш рет келген. Айта кетерлігі, бұл штаттардың көпшілігі көп жылдар бойы демократтарға дауыс бермеген. Буш жеңбеген екі штат – Мичиган мен Орегон, бір еркек пен бір әйелдің одағын ғана мойындауды шектейтін түзетулерді қабылдады. Алайда Американың Христиандық коалициясының президенті Роберта Комбс: «Христиандық евангелисттер осы жылы тағы да маңызды рөл атқарды» деп мәлімдеді. 2000 жылғы президенттік сайлауда көптеген евангелисттер Джордж Буштың мас күйде көлік жүргізуге қатысты қазан айындағы жағдайдан кейін сайлауға бармай, дауыс бермеді деген болжамдар болды. Associated Press агенттігінің мәліметінше, президенттік сайлауды шешкен оннан астам штаттарда экономика және жұмыс орындарымен қатар моральдық құндылықтар да сайлау кампаниясының басты мәселесі болды.

By the time Americans went to the polls, John Kerry opposed the Federal Marriage Amendment and affirmatively supported civil unions, while George W. Bush supported the Federal Marriage Amendment but was not opposed to states enacting their own civil union legislation. Previously, on February 24, 2004, Bush called for an amendment which would have outlawed same sex marriage, and which would have disallowed states from recognizing or enforcing same sex civil unions. Bush's statement included a requirement that any amendment "leav[e] the state legislatures free to make their own choices in defining legal arrangements other than marriage." The White House partly clarified Bush's position in a February 24, 2004 press conference with White House Press Secretary Scott McClellan, who stated that by calling on the FMA to permit states the possibility of creating other "legal arrangements," Bush specifically meant to permit states the chance of enacting civil unions. (McClellan also stated, however, that Bush did not personally support civil unions.) Similarly, at the February 25, 2004 press conference, McClellan stated that the White House intended to work with Congress to develop language for the FMA that permitted states to enact civil unions. Although Bush frequently spoke about FMA on the campaign from February and November 2004, he avoided mention of the phrase "civil unions" until an ABC News interview of October 26, 2004, aired one week before the election. The FMA's Republican co sponsors, Senator Wayne Allard (R CO) and Representative Marilyn Musgrave (R CO), announced new language for the proposed amendment on March 23, 2004, replacing the second sentence of the amendment with "Neither this Constitution, nor the constitution of any State, shall be construed to require that marriage or the legal incidents thereof be conferred upon any union other than the union of a man and a woman." Both Allard and Musgrave called the change purely "technical." Opponents of the FMA claim polling of the public has shown a cautious response, with many polls indicating opposition, even in states such as Arizona and Colorado which were thought of as socially conservative at the time. They cite Pew Research Center exit polls from the 2004 elections finding that 25% of polled voters support same sex marriage and another 35% support civil unions. On the other hand, of the 11 states in which amendments defining marriage were on the ballot, all passed handily. Bush won in nine, including Ohio. Interpretation of some exit polling suggests that the amendments may have brought out one million additional voters, most of which came out for the first time to cast their ballots for Bush. Notably, a vast majority of these states have not voted for a Democrat in many years. The two states that Bush did not win, Michigan and Oregon, still passed amendments limiting official recognition of marriage to one man one woman unions. However, Roberta Combs, President of the Christian Coalition of America claims, "Christian evangelicals made the major difference once again this year." In the 2000 presidential election, there was some speculation that many evangelicals did not go to the polls and vote because of the October surprise of George W. Bush's drunk driving arrest record. In a dozen swing states that decided the presidential election, moral values tied with the economy and jobs as the top issue in the campaign, according to Associated Press exit polls.

Қарсы дәлелдер

Бұл бөлімде Федералдық неке түзетуге қатысты нақты аргументтер келтірілген. Бір жынысты некеге жалпы қарсылық және қолдау туралы аргументтерді қараңыз, Бір жынысты неке#Даулар бөлімінде.

H. J. Res. 56-ның бірінші тарауы АҚШ-та заңды некеге ресми анықтама береді. Жақтаушылар бұл шараның қалыптасқан дәстүрге негізделген, отбасы мен неке институтын қорғайтын орынды қадам екенін айтады. Ал басқалар үшін бұл бір жынысты жұптарды осы институттан жәрдемақы алудан әділетсіз түрде шеттетудің тәсілі. Федералдық неке түзету ЛГБТ (лесбиянка, гей, бисексуал, трансгендер) қауымдастығына қатысты кемсітушілікке жол береді.

Федерализм

FMA-ға қарсылар бұл мәселені федерализациялау арқылы штаттардың некеге қатысты құқықтарын бұзады деп мәлімдеді, олар бұл мәселені штаттардың қарауына қалдыру керек деді. Сенатор Джон Керри, сенатор Джон Маккейн және өкіл Рон Пол сияқты көптеген адамдар федерализм туралы аргумент келтірді, олар FMA-ға бірнеше себеппен қарсы болды, соның ішінде некеге реттеу федералдық үкіметтің құзырындағы мәселе емес. Жазушы Джонатан Рауч "ұсынылған түзету билікті судьялардан емес, штаттардан алады" деп жазды, себебі түзету кез келген штатқа өз штат деңгейіндегі демократиялық қағидаларға сәйкес тіпті бір жынысты некеге рұқсат беруге де мүмкіндік бермейтін еді. Рауч "Консерваторлардың федерализмді осылай толығымен қабылдамауы, оң жақта бір жынысты некелер қоздыратын үрейдің белгісі" деп жазды. Сонымен қатар, некеге конституциялық анықтама беру Массачусетс, Вермонт, Коннектикут, Нью-Гэмпшир, Нью-Йорк, Айова және Колумбия округінде бұрын қабылданған шешімдерді күштен шығаратын еді.

Некеге тұрмаған гетеросексуалдық жұптар

2003 жылғы ФМА нұсқасы гетеросексуалды, ресми некеде тұрмаған жұптардың қандай да бір құқықтық қорғау мен/немесе шараларды алу мүмкіндігіне елеулі кедергі келтіретіні айтылады. ФМА-ға қарсылар, бұл түзету үй ішіндегі зорлық-зомбылыққа қарсы заңдарды ресми некеде тұрмаған жұптар арасында қолдану қиындығын тудыруы мүмкін деп санайды. Олар Огайо штатының екі соты Огайоның ұқсас түзетуінің штаттың тұрмыстық зорлық-зомбылық заңдарын ресми некеде тұрмаған жұптарға қатысты конституциялық емес деп танығанын атап өтті, себебі ол «некеге жақын қарым-қатынас» құрды. (Бұл шешімдер кейіннен өзгертілді.) ФМА-ны қолдаушылар бұл пікірді қорқыту тактикасы деп бағалап, ФМА үйленбеген жұптарға зорлық-зомбылыққа қарсы заңдардың қолданылуына кедергі келтірмейтінін мәлімдеді. Огайо штатындағы 10 соттың 8-і штаттық түзетутің тұрмыстық зорлық-зомбылық заңдарына тигізетін әсерін қарастырғанда ешқандай қайшылық таппады. Сонымен қатар, басқа штаттардың бірнеше бас прокуроры мұндай қайшылықтың болмайтыны туралы заңдық тұжырымдар жасады. Огайо Жоғарғы Сотының соңғы шешімінде DV заңнамасы қайшылыққа тап келмейтіні айтылды, сондықтан ешбір штаттың неке туралы заңдары мен тұрмыстық зорлық-зомбылық заңдары арасында ешқандай дау туындамайды.

Дін мен мемлекеттің ажыратылуы

Кейбір діни топтар басқа діни топтардың идеологиялық негіздемесімен бір жынысты некелердің заңды күшіне ие болуын үкіметтің шешуі олардың діни бостандығын шектейді деп санайды. Олар некені діни ұғым деп есептейді және оның анықтамасы үкіметтің құзырында болмауы тиіс екенін айтады. АҚШ-та бір жынысты некелер мойындалған аймақтарда ешбір шіркеу немесе діни ұйым бір жынысты некелерді тойлауға міндетті емес. Бірақ FMA бір жынысты некелерді қолдайтын діндерге заңды күші бар некелерді тойлау мүмкіндігін жоқ етеді.

Қажетсіз және тиімсіз

FMA қарсыластары гетеросексуалдық некеде тұратындардың өміріне конституциялық неке туралы анықтаманың немесе бір жынысты некелерді заңдастырудың ешқандай маңызды әсері тимейді деп мәлімдеді. Олар FMA-ның мүлдем қажет емес екенін айтты, себебі федералдық және штаттық заңдар, сол кездегі конституциялық доктриналардың күйімен бірге, соттың бүкіл ел бойынша бір жынысты некелерге қатысты шешім қабылдауы алдағы уақытта екіталай еді. Сондықтан, мұндай түзету проблема іздеп табылған шешім еді деп саналды. Федералдық немесе штаттық соттардың Конституцияның «Толық сенім және несие» ережесінің дәстүрлі түсіндірмесіне сәйкес бір жынысты некеге бұйрық беруі мүмкін емес делінген. Сонымен қатар, алдағы уақытта соттардың он төртінші түзетутің «Әділ сот процесі» немесе «Тең қорғау» тармақтары сияқты негізгі федералдық конституциялық доктриналар бойынша бір жынысты некеге тұруды міндеттеуі де екіталай еді. Бұл талап ақырында расталмады, өйткені АҚШ Жоғарғы Соты 2015 жылы «Обергефелл Ходжеске қарсы» ісінде бір жынысты жұптарға некеге тұру құқығын жоққа шығарудың «Тең қорғау» ережесіне қайшы екенін шешті.

Неке институтын өзгерту

Антифеминистік "Concerned Women for America" (CWA) тобы 2004 жылғы Федералдық неке түзетуінің мәтініне алаңдады. CWA түзетудегі тілді сынады, себебі екінші сөйлемге қарама-қарсы түсіндірулер беруге мүмкіндік бар, ал оның авторлары оның мемлекеттік заң шығарушыларға азаматтық одақтар мен тұрмыстық серіктестіктер құруға мүмкіндік беру үшін арнайы жазылғанын мойындады, өйткені CWA бір жынысты жұптарды заңмен тануға қарсы. CWA үйде оқытатын мектептердің құқықтық қорғау қауымдастығының президенті Майкл Фаррис жасаған "Неке институты" түзетуін артық көрді. Конгресс мүшесінің бірі ұсынбаған түзетуде былай делінген: "Америка Құрама Штаттарында неке тек бір ер және бір әйелдің арасындағы одақтан ғана тұрады. Америка Құрама Штаттары да, ешбір штат та некеде тұрмаған адамға жұбайдың заңдық құқықтары мен мәртебесін танымайды не бермейді."

Аргументтер жақта

Бұл бөлімде Федералдық некеге түзетуге қатысты нақты аргументтер келтірілген. Бір жынысты некеге жалпы қарсылық және қолдау туралы аргументтер үшін «Бір жынысты неке»#Даулар бөлімін қараңыз.

Соттың шектен тыс іс жүргізуіне шектеу

FMA-ның жақтаушылары бір жынысты некелерді қолдаушылар федерализмді ескермей, сот жүйесін пайдаланып, бүкіл елде бір жынысты некелерді заңдастыруды көздеп отыр деген пікір білдірді және осыған жол бермеудің жалғыз жолы – Федералды неке түзетуі екенін айтты. FMA-ның жақтаушылары бастапқыда соттың шектен шығуы болмаса, FMA қажеттілігі тупайтынын, штаттардың құқықтары бұзылмайтынын, себебі ешбір штат заң шығарушы органы бір жынысты некелерді мойындаған жоқ деп мәлімдеді. Алайда, 2012 жылдың соңына таман бірнеше штат өздерінің штаттық заң шығарушыларының (Вермонт, Нью-Гэмпшир, Нью-Йорк) арқасында және халықтың тікелей дауысымен (Мейн, Мэриленд, Вашингтон) бір жынысты некелерді заңдастырды. Осы заңнамалық актілер мен халықтың дауыс беру нәтижелерінен бұрын, FMA жақтаушылары конституциялық түзетуге қарсылардың ұсынған федерализмі – федералды соттарға жеке штаттар халқының қалауына қарамастан, бүкіл елге бір жынысты некелерді таңуға мүмкіндік беру үшін жасалған амал екенін айтты. Олар бұл пікірін «Тең қорғау үшін азаматтар против Браунинг» ісімен дәлелдеді, онда округтік сот Небраска штатының некеге қатысты түзетуін күштен шығарды, тіпті ол жетпіс пайыздық көпшілік дауыспен қабылданғанына қарамастан (бірақ түзету кейін қалпына келтірілді). FMA-ға қарсылар ешбір федералды сот ешбір штатқа бір жынысты некеге рұқсат беруді бұйырған емес деді. Алайда, 2012 жылдың 7 ақпанында федералдық апелляциялық сот 2:1 дауыспен Калифорния штатының халықтың қолдауымен бекітілген бір жынысты некелерге қатысты шектеуін (8-ұсыныс) АҚШ Конституциясының тең қорғау ережесін бұзғаны үшін мойындамады.

Толық сенім мен сенімгерлікті бірыңғай қолдану

Толық сенім және несие туралы ережеге сәйкес, белгілі бір ерекшеліктерден басқа, штат басқа штаттардың сот шешімдері мен декларацияларын мойындауға міндетті. Кейбіреулер "лицензияны" "сот шешімі" ретінде қарастыруға болатынын айтады, бірақ көптеген құқық мамандары оған келіспейді. Дегенмен, ажырасу туралы сот шешімі міндетті түрде орындалуы керек, себебі соттар басқа штаттың юрисдикциясында орындалуын қамтамасыз етуге тиіс, бұл шешімдер сол штаттың қоғамдық саясатына қайшы келсе де (Williams v. North Carolina, 317 U. S. 287 (1942) (істе сондай-ақ "толық сенім және несие туралы ереже бір штаттың соттарын осы штаттың жергілікті саясатын, оның тұрғындарына қатысты, кез келген басқа штаттың заңдарына бағындыруға мәжбүр ететін көзқарасты қолдамайтын ешқандай билік жоқ" деп көрсетілген)). Отбасы құқығының күрделілігі және ерлі-зайыптылардың көшкінділігіне байланысты басқа штаттардағы некелердің мойындалуы әртүрлі болуы мүмкін. Бұл мәселеде штаттар арасындағы біртінделікті қамтамасыз ету үшін федералдық деңгейде конституциялық түзету қажет, әсіресе бір жынысты некеге лицензия алу үшін басқа штаттардың юрисдикциясында некелердің көптеп жасалуын ескере отырып.

Бала тәрбиелеу үшін қажет болған қарсы жынысты неке

FMA жақтастары әйел мен еркек арасындағы неке бала тәрбиелеу негізі ретінде және мұрагерлік құқықтарын заңдастыру үшін арнайы құқықтық қорғауға ие болғанын айтты.

Мемлекеттік заң шығарушы органдар бастаған V бап бойынша келісім

2014 жылдың 2 сәуірінде Алабама штатының Өкілдер палатасы АҚШ-тың барлық штаттарында неке – бір ғана ер және бір ғана әйелдің одағы деп белгілеу үшін федералдық Конституцияға түзету жобасын жасау мақсатында V бап бойынша конституциялық конвент шақыру туралы бірлескен қаулы қабылдады.

Бүкіл ел бойынша сауалнама

Бұл мәселе бойынша жүргізілген сауалнамалардың нәтижелері кең ауқымда өзгеріп, мұндай түзетуге қарсылық он жылдан астам уақыт бойы тұрақты түрде артып келеді. 2010 жылдан бастап жасалған сауалнамалар бір жынысты некелерді заңды түрде мойындауға көпшіліктің қолдау білдіргенін көрсетті. 2014 жылдың мамыр айында өткізілген Gallup сауалнамасы бойынша, американдықтардың 55%-ы бір жынысты жұптарға некеге рұқсат беруді қолдайды, бұл ұйымның өлшеген ең жоғары көрсеткіші. Сол сауалнамада бар болғаны 42% қарсылық білдірсе, ал 4%-ы мәселеге қатысты пікір білдірмеген. 2012 жылы Fox News жүргізген сауалнамаға сәйкес, американдық сайлаушылардың 38%-ы бір жынысты некеге тыйым салатын конституциялық түзетуді қолдаса, 53%-ы қарсы болды. 2012 жылы United Technologies/National Journal Congressional Connection сауалнамасы көрсеткендей, американдықтардың тек 24%-ы ғана Конгресс "мемлекеттік заңдарға қарамастан, бір жынысты некеге тыйым салу үшін конституциялық түзетуді қабылдауы керек" дегенмен келісті. 2011 жылы AP NCC сауалнамасы бойынша, американдықтардың 48%-ы некені ер және әйел арасындағы одақ ретінде анықтайтын түзетуді қолдаса, шамамен 40%-ы мұндай өзгерісті ынталандырып қолдайды. Дегенмен, 55%-ы бұл мәселені штат деңгейінде шешу қажет деп санайды. 2006 жылғы APR сауалнамасы көрсеткендей, американдықтардың 33%-ы АҚШ Конституциясына бір жынысты некеге тыйым салатын түзету енгізуді жақтады, ал 49%-ы әр штаттың неке туралы өз заңдарын қабылдауы керек деп есептейді, ал 18%-ы шешім қабылдауға қиналды. 2006 жылдың мамырында өткізілген Gallup сауалнамасы көрсеткендей, американдықтардың 50%-ы федералдық Конституцияға бір жынысты некеге тыйым салатын түзету енгізуді қолдаса, 47%-ы қарсы болды, ал 3%-ы жауап беруден бас тартты немесе шешімін айта алмады. ABC News сол жылы жүргізген сауалнамада американдықтардың 42%-ы АҚШ Конституциясына түзету енгізіп, бір жынысты некеге тыйым салуды қолдады. 2003 жылы Wirthlin жүргізген сауалнама көрсеткендей, американдықтардың 57%-ы некені ер адам мен әйелдің арасындағы одақ ретінде анықтайтын конституциялық түзетуді қолдады.

Мемлекеттік сауалнама

Халық пікірі әр түрлі штаттарда кеңінен өзгеше. 2017 жылы Миссисипи мен Алабама штаттарында ғана бір жынысты некеге қарсы пікірлер қолдаудан басым болды, Алабамада ғана абсолютті көпшілік, 51% қарсы болды; ал Миссисипиде көпшілік қарсылық байқалды. Луизиана, Теннеси, Солтүстік Каролина және Батыс Вирджиния штаттарында көпшілік қолдау болды; қалған барлық штаттарда абсолютті көпшілік қолдау көрсетті. Бір жынысты некеге ең төменгі қолдау Алабама штатында 41% құрады. Ең жоғары қолдау Вермонт және Массачусетс штаттарында 80% болды.