Кіріспе

АҚШ Үкіметтік Есеп беру кеңсесінің (GAO) мәліметінше, заң бойынша 1138 нормативтік актіде отбасылық жағдайы жәрдемақылар, құқықтар және артықшылықтарды анықтауда маңызды рөл атқарады. Бұл құқықтар бір жынысты некелерді федералды деңгейде мойындау туралы пікірталас кезіндегі басты мәселелердің бірі болды. 1996 жылғы «Некеге қорғау туралы» заңға (DOMA) сәйкес, федералды үкіметке өз штатының заңдарына сәйкес заңды түрде некеге тұрған бір жынысты жұптарды мойындауға тыйым салынды. Осы анықтама мен Конституцияның Бесінші түзетуіне енгізілген «Әділ сот процесі» ережесі арасындағы қайшылық салдарынан АҚШ Жоғарғы Соты 2013 жылдың 26 маусымында «АҚШ-тың Виндзорға қарсы ісі» бойынша DOMA-ны конституцияға қайшы деп шешті. DOMA ақыры күшін жойды және 2022 жылдың 13 желтоқсанында «Некеге құрмет көрсету туралы» заңмен алмастырылды. Бұл заң DOMA-дағы ұқсас нормативтік актілерді сақтап, оларды әртүрлі нәсілді және бір жынысты некеде тұрған жұптарға да қолдануға кеңейтті. DOMA қабылдалар алдында GAO 1049 федералды нормативтік актіні анықтады, онда жәрдемақылар, құқықтар мен артықшылықтар отбасылық жағдайға байланысты болды немесе отбасылық жағдай фактор ретінде қарастырылды. 2004 жылы GAO 1996 жылдың 21 қыркүйегінен (DOMA заңға қол қойылған күні) 2003 жылдың 31 желтоқсанына дейінгі кезеңді қамтитын жаңарту жариялады. Жаңарту барысында отбасылық жағдайға қатысты 120 жаңа нормативтік акті анықталды, ал 31 нормативтік акті отбасылық жағдайды фактор ретінде жоятын немесе күшін жоятын өзгерістерге ұшырады. Бір жынысты адамдардың некесін заң жүзінде бірінші рет 1971 жылы Миннеаполис қаласында (Миннесота штаты) тіркеді. 2015 жылдың 26 маусымында «Обергефеллге қарсы Ходжес ісі» бойынша Жоғарғы Сот «Бейкерге қарсы Нельсон» ісін жоққа шығарды және неке – барлық азаматтарға кепілдендірілген негізгі құқық екенін, осылайша бүкіл ел бойынша бір жынысты некелерді заңдастырды деп шешті.

Мемлекеттер

Сонымен қатар, ортақ мүлік құқығы бар штаттарда көбінесе мүлікке иелік етудің осындай формалары бар, олар жұбайының қайтыс болуына байланысты ортақ мүліктегі өз үлесінің негізін толыққанды түрде қайта есептеуге мүмкіндік береді (жұбайының мүлкіне қатысты стандартты қайта есептеуден өзге).

GAO баяндамасынан кейін қабылданған құқықтық шаралар

2004 жылғы GAO есебінен кейін, кем дегенде бір заң жобасы – «Америкалық отбасыларды біріктіру туралы заң» – бір жынысты серіктестіктер мен неке арасындағы құқықтардағы кейбір кемшіліктерді түзетуге бағытталған.