Кіріспе
Мормон кітабындағы нефит патшасы Зениф – Мормон кітабындағы патша. Оның жеке есебі Мосия кітабында жазылған. Ол Нұх патшаның әкесі және Лимхи патшаның атасы. Зениф – Зарахемладан Лехи Нефи еліне көшіп келген нефит отаршыларының алғашқы патшасы. Нефиттер бұл жерді мұра ретінде өздеріне тиесілі деп санайды (өйткені бұл ерте нефиттердің отаны болған), тіпті оны күшпен қайтарып алуға әрекеттенді. Нефиттер үшін тыңшылықпен барған сапарында Зениф ламандықтардың арасында жақсылық көргенін айтады. Ол әскери жолға қарсы шығып, нефит армиясының ішінде дау тудырады. Кейін Зениф нефиттердің бір тобын Лехи Нефиге бастап келіп, онда тұратын ламандық патшамен бейбіт келісімге келеді. Зенифтің халқы оның патшалығында гүлденеді, бірақ ламандық патша келісімді бұзып, оларды қанауға тырысады. Зениф және оның халқы ламандықтардың бірнеше шабуылына қарсы сәтті күреседі, ал Зенифтің патшалығы шамамен қырық жылға созылады, содан кейін ол патшалық билікті ұлы Нұхқа тапсырады. Ғалымдар Зенифтің ламандықтарға деген көзқарасының өзгеруін, атап айтқанда, оның халқы ламандықтармен күрескен кезде пікірінің қалай өзгергенін және Мормон кітабында ламандықтарды нәсілдік тұрғыдан бөлуде Зенифтің баянының қандай рөл атқаратынын атап көрсетті.
Zeniff ('/z//iː//n//ɪ//f/) is a king in the Book of Mormon whose personal account is recorded in the Book of Mosiah. He is the father of King Noah and the grandfather of King Limhi. Zeniff is the first king of Nephite colonists who come from Zarahemla and settle in the land of Lehi Nephi. The Nephites believe this land to be rightfully theirs by inheritance (as it was the homeland of the early Nephites), even attempting to reclaim the land by force. In an expedition in which he spies for the Nephites, Zeniff claims to see good in the Lamanite inhabitants. He argues against a militaristic approach and causes an internal battle among the Nephite army. Zeniff later leads a group of Nephites back to Lehi Nephi and establishes a peace treaty with the Lamanite king whose people inhabit the land. Zeniff’s people prosper with him as king, but the Lamanite king betrays their treaty and attempts to exploit them. Zeniff and his people successfully fight off the Lamanites’ multiple aggressions, and Zeniff's reign lasts about forty years, after which he passes the kingship to one of his sons, Noah. Scholarly interpretations have highlighted Zeniff's shifting perceptions of Lamanites, such as how his opinion changes when his people contends with the Lamanites and the role that Zeniff's narration plays in racializing Lamanites in the Book of Mormon.
Жазба
Зениф Лехи-Нефи жерін қайтарып алу үшін екі бөлек экспедицияға қатысады, Нефиттер оны «[өздерінің] мұралық жері» деп санайды, себебі ол ертедегі Нефиттердің отаны болған. Бірінші әрекет, Омни кітабында және Зенифтің жеке жазбасында қысқаша баяндалған, Нефиттер әскері Лехи-Нефи жеріне жорықтап, күшпен қайтарып алуға тырысады. Зениф осы топтың ішінде болады. Ол жерді мекендейтін Ламандықтарға қарсы әскери шабуыл жоспарлау үшін Нефит әскеріне ақпарат жинау үшін тыңшы ретінде жіберіледі. Бірақ Зениф Ламандықтардың арасында «жақсылықты» көріп, оларды жоюдың қажеті жоқ деп шешеді. Ол Нефиттердің Ламандықтармен жер үшін келісім жасауын ұсынады. Оның пікірі экспедицияның «қанға жанымды құмар» басшысының бұйрығына қайшы келеді, ол Зенифті өлімге кеседі. Нефиттер арасында төбелес басталып, нәтижесінде Зениф аман қалады, бірақ бұл әскердің көп бөлігінің қаза болуына әкеледі. Осы ішкі төбелеснен аман қалған елу адам Зарагемлаға оралады, ал қалғандары шөлге жоғалып кетеді. Жеке жазбасында Зениф өзін «аталарымыздың жерін мұраға алуға тым құлшынып барушы» деп сипаттайды және шамамен б.з.д. 200 жылы тағы бір Нефиттер тобын жинап, Лехи-Нефи жеріне қайта оралады. Зениф Ламандықтардың патшасы Ламанға жүгініп, Зенифтің жасағына жерге қоныстануға рұқсат беретін бейбіт келісімге келеді. Патша Ламан Зенифке Лехи-Нефи және Шилом жерлерін сыйға береді, сондай-ақ сол жерлердегі Ламандықтарға кетуге бұйрық береді. Нефиттер жерге қоныстанды, ал Зениф патша болады. Зенифтің халқы он екі жыл бойы бейбіт өмір сүргенімен, Зениф патша Ламанның оны алдағанын, олардың бейбіт өмір сүруіне емес, Ламандықтардың Нефиттерді пайдаланып, олардың өндірген өнімдерін күшпен тартып алуға ниеттенгенін түсіне бастайды. Бастапқыда Ламандықтардың шабуылдары ұсақ қарақшылық шабуылдарымен шектеледі, бірақ олар ақырында үлкен шайқасқа себеп болады. Зениф халқын қаруландырып, шайқасқа кіріседі, ал Зенифтің өзі алдыңғы қатарда болады. Зениф және оның халқы жауларынан «құтылу» үшін дұға етіп шайқасқа шығады және жеңіске жетеді. Ол Нефиттердің жеңісін Құдайға деген сенімдеріне байланыстырады. Ламан патшасының ұлы және мұрагері тағы да Нефиттерді өз жерлерінен қууға тырысады. Шилом жері Нефи Лехи жеріне іргелес орналасқан, бірақ оның орналасуы Шиломды солтүстік және оңтүстік жақтан жаудың шабуылына осал қалдырады. Осы кемшілікке қарамастан, Зениф халқын дайындап, әйелдер мен балаларды шөлге жібереді және барлық еркектерін, жас және қартты, шайқасқа қаруландырады. Олар Ламандықтарды тағы да жеңіп шығады. Жазбасында Зениф екінші соғысты Ламандықтардың көзқарасынан түсіндіреді және олардың «ата-бабаларының дәстүрлеріне алданып қалғанын» айтады. Шамамен қырық жыл патшалық құрғаннан кейін, Зениф қарттап, патшалық билікті ұлы Нұхқа тапсырады.
Ламандықтардың көзқарасы
Брант Гарднер бір түсініктемеде Нефи жерін күшпен қайтарып алудың бастапқы жоспары нефиттердің "сирек кездесетін тікелей шабуылдық әрекеттерінің" бірі екенін айтады; Мормон кітабында басқа жерлерде нефиттер ламандықтармен зорлық-зомбылыққа баратын қарым-қатынаста көбінесе қорғаныс ұстанымында болады. Гарднер сондай-ақ Зенифтің ламандықтарда "көп жақсылық" көргенін айтуына мүмкін себептерді ұсынады. Ол Зенифтің нефит армиясының көпшілігін өзімен бірге соғысуға көндіру үшін оның мәлімдемесіне жеткілікті дәлелдер қажет болғанын айтады. Гарднер Зенифтің "нефиттерге берілген негізгі уәдеге" сенгенін болжайды, онда Құдай өсиеттерін сақтағандарға өркендеуді уәде еткен, және бұл уәде ламандықтарға да қатысты болуы мүмкін. Гарднердің пікірінше, Зениф ламандықтардың байлығы мен күшін ізгілік белгісі деп санаған. Грант Харди "Мормон кітабын түсіну: Оқырманға арналған нұсқаулық" еңбегінде Зенифтің ламандықтармен олардың жері үшін соғысудың орнына бейбіт келісімге келуге тырысқанын көрсетеді. Харди Зенифтің ламандықтарға деген жақсы пікірін, "ламандықтар мәдениетінде ешқандай құндылық таппаған" Енос пен Яромның пікірлерімен салыстырады. Харди сондай-ақ Зенифтің бірінші соғыстағы қаза тапқандардың нақты санын (3043) көрсеткеніне назар аударады, онда ламандықтар да есепке алынған. Харди Зенифтің "күтімді санауы" оның "жауларын жеке тұлғалар ретінде бағалағанын" көрсетеді деп санайды. Одан әрі, Зенифтің ламандықтар туралы пікірінің "жақсыдан" "жалқауға" және "бүтсұнаушылыққа" ауысуы "бейбітшіл адам соғысшыға айналды" дегенді көрсетеді, бұл туралы Зенифтің екінші соғыстан кейін қаза тапқандарды санауға немқұрайлы қарағаны дәлелдейді. "Түсіндірілген Мормон кітабында" Харди Зенифтің ламандықтарды жанындағыларға жақындатқанын, өйткені ол шайқасқа дейін олардың сенімдерін және ниеттерін түсіндіргенін айтады.
Ламандықтардың нәсілге бөлінуі
"Өздеріңді құдайлар етіңдер: мормондар және американдық секуляризмнің аяқталмаған ісі" атты еңбегінде Питер Ковиелло Зенифтің баяндамасын Мормон кітабындағы ламандықтардың нәсілдік белгіленуі туралы ойларды кеңейту үшін пайдаланады. Ковиеллоның сөзіне göre, Зенифтің ламандықтардың мотивациясын мойындауы "ламандықтардың зұлымдығы емес, ламандықтардың реніші туралы есеп береді: жаулап алу, зиян келтіру және ұзаққа созылған әділетсіздік сезімінен туындаған, үздіксіз соғысқа итермеленген халық туралы". Ковиелло Зенифтің баяндамасында ламандықтардың нефиттерді "қандық байланыстардың, мұрагерлік күнәлардың идеясын өздерінің қарақшылықтарын ақтау үшін пайдаланатын қудалаушылар" деп қарастыратынын айтады, бұл Ковиеллоның пікірінше, нефиттердің "әділдікті нәсілдік тұрғыдан қарастыруына" түсінік береді.