Кіріспе

Құс түрі. Көк арқалы манакин (Chiroxiphia pareola) – тропикалық Оңтүстік Америкада көбейетін, Колумбия мен Тобагодан оңтүстік-шығыс Бразилияға дейін ареалы созылатын шағын тұқымдас құс. Ол жапырақты ормандарда кездеседі, бірақ мәңгі жасыл жаңбырлы ормандарда табылмайды. Бұл шамамен ұзындығы бар, кішкентай, денелі құс. Аталықтарының қауырсыны қара, арқасы ашық көк, ал басы қызыл немесе сары түсті. Аналықтары мен жас құстары зәйтүн жасыл түсті, құрсақтары ақшыл. Көбею маусымында аталықтары кооперативтік демонстрациялық мінез-құлыққа қатысады, оның барысында олар секіріп, айналады. Бұл кең таралған түр, ал Халықаралық табиғатты қорғау одағы оның сақтау статусын "алаңдауға қажетті емес" деп бағалаған.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ол Оңтүстік Колумбияда, Венесуэланың шығысында, Гайаналарда, Бразилияның солтүстік-шығысында, Бразилиядағы Амазонка бассейнінде, Боливияда, Эквадорда және Перуде, сондай-ақ Тобагода табылмайды. Оңтүстік-шығыс Бразилияның жағалау аймағында шамамен 3000 км-ге созылған жекелеген популяциясы бар. Көк арқалы манакин Солтүстік-Батыс Амазонка бассейнінде кездеспейді, бұл аймақ Венесуэланың орталық бөлігінен Колумбияның оңтүстік шекарасына дейін созылады. Бұл манакин құрғақ және ылғалды жапырақты ормандарда жиі кездесетін құс, бірақ ылғалды жаңбырлы ормандарда емес.

Сипаттама

Басқа манакиндер сияқты, көк арқалы манакин да тығыз, жарқын түсті орман құсы, әдетте 13 см ұзындығында және 19 г салмағында болады. Еркегі көбінесе қара түсті, көк арқалы және ашық қызғылт сары аяқтары бар. Басы әдетте қызыл, бірақ Оңтүстік-Батыс Амазонкадан таралған C. pareola regina түрінде сары болады. Мекесінің үстіңгі жағы зәйтүн жасыл, ал астыңғы жағы ақшыл зәйтүн жасыл. Жас еркектер зәйтүн түсті, бірақ жетілгенде қызыл басқа және көк арқаның бастамасы пайда болады. Тобагоға ғана тән C. p. atlantica түрі ірілеу келеді және басында қызыл түс, арқасында көк түс кеңірек таралған. Бұл Тобаго манакинінің жеке түр екенін көрсетеді деген болжам бар, бірақ қазіргі кезде бұл туралы ешбір авторитетті ұйым мойындамайды. Бұл түр Венесуэланың солтүстігінен Коста-Рикаға дейін көбейетін, бірақ ұзын орталық құйрық қауырсындары бар және еркегінің арқасы ашық көк түсті шағын қанатты манакинге (Chiroxiphia lanceolata) ұқсас.

Экология

Көгілдір арқалы манакиннің еркегі өте қызықты көбейіс көрсетілісіне ие, ол ерекшелігі – бәсекелестік емес, ынтымақтастыққа негізделген. Екі еркек жалаңаш таяқшаға қатар қонды да, кезекпен секіріп тұрып, гуілдеп дыбыстайды. Аналық жақындағанда, тұрған еркек секіріп тұрған еркектің астына артқа жылжып, екеуі тік айналма қозғалыс жасайды. Сегіз еркекке дейін топтап осы көрсетілісті ұйымдастыра алады, әр жұпқа жеке таяқша беріледі. Аналық құс ағашқа бұтақтардан ұя салады, екі қоңыр, ақ дақты жұмыртқа туады, оларды аналық 20 күндей күтіп жатыр. Гуілдеп шақырудан басқа, көгілдір арқалы манакиннің тағы бірнеше дыбыстары бар, оның ішінде екі еркек бірдей синхронды түрде шығаратын «уи-уи ЧУП» дыбысы да бар. Бұл манакиндер жеміс-жидектер мен кейбір жәндіктермен қоректенеді.

Мәртебе

Бұл құстың таралған аймағы өте кең, ол біршама көп кездеседі және жалпы санының көп болуы мүмкін деп есептеледі. Халық санының өзгеруі тұрақты деп саналады және Халықаралық табиғатты қорғау одағы құстың қорғау статусын "қауіпсіз" деп бағалаған.