Кіріспе

Беркширдегі бұрынғы Корольдік Әуе күштерінің әуе базасы, Англия. Беркширдегі бұрынғы әуеайлақ.

Корольдік Әуе күштерінің Гринхэм Коммон базасы, немесе жай ғана RAF Гринхэм Коммон – Англия графтығы Беркширдегі Гринхэм және Татчам азаматтық округтерінде орналасқан бұрынғы Корольдік Әуе күштері станциясы. Әуеайлақ Ньюбери қаласының оңтүстік-шығысында, Лондоннан шамамен 89 шақырым (55 миль) батыста орналасқан. 1942 жылы ашылған бұл база Екінші дүниежүзілік соғыс және Ұлыбритания-КСРО суық соғысы кезеңдерінде АҚШ Әуе күштерінің қолданысына берілді, содан кейін ядролық қарулар базасы ретінде пайдаланылды. Суық соғыс аяқталғаннан кейін, 1992 жылдың қыркүйегінде жабылды. Бұл әуеайлақ 1980 жылдары базадағы крейсерлік зымырандарға қарсы наразылық білдіру мақсатында оның қақпасының сыртында өткізілген Гринхэм Коммон әйелдер бейбітшілік лагерімен де танымал. 1997 жылы Гринхэм Коммон қоғамдық саябақ деп жарияланды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Гринхэм орталығында орналасқан Гринхэм лодж есті 1941 жылы Әуе министрлігі пайдалануға алды. Бірінші келгендердің бірі – 1942 жылдың қыркүйек айында АҚШ Әуе күштерінің (USAAF) 51-ші әскер тасымалдаушы қанатының штабы болды. 51-ші ТКВ 12-ші әуе армиясының құрамында RAF Keevil (62-ші ТКГ), RAF Aldermaston (60-шы ТКГ) және RAF Ramsbury (64-ші ТКГ) әскер тасымалдаушы топтарын басқарды. Әуеайлақтың солтүстік-шығыс жағындағы Боудаун үйінің шығысындағы аймақ "оқ-дәрі қоймасы" ретінде пайдаланылды. 51-ші ТКВ штабы 1942 жылдың қарашасында "Операция Торч" аясында Солтүстік Африкаға өз топтарымен бірге аттанды. 1943 жылдың соңында Гринхэм ортақ әуеайлағы АҚШ-тың 9-шы әуе армиясына берілді. Алдын ала келген американдықтар жауынгерлерді күтіп алу үшін әуеайлақты дайындады. Гринхэм Коммон ААӘФ станциясы ААӘФ 486 деп танылды.

354-ші ұрыс тобы

1943 жылдың соңында әскер тасымалдаушы топтар Ұлыбританияға келіп, Гринхэм аймағына орналаса бастағанда, Гринхэм Коммон – Америка Құрама Штаттарынан келген истребительдер тобы үшін Тоғызыншы әуе күштері пайдаланған әуежайлардың бірі болды. 4 қарашада 354-ші истребительдер тобы Орегон штатының Портленд армиялық әуе базасынан келді және оларға Солтүстік Американың P-51 Mustang истребителімен ұшу туралы мәлімделді. 1944 жылдың сәуір айында RAF Lashenden-ге көшті.

Ядролық апат

1958 жылдың 28 ақпанында 310-шы бомбалау қанатының B 47E ұшағы ұшып шыққаннан кейін дереу қиындыққа тап болып, 1700 галлондық екі сыртқы жанармай багін тастады. Олар белгіленген қауіпсіз құлау аймағынан тысқары түсіп, біреуі ангарға, ал екіншісі тұраққа қойылған ұшақтың артында 65 фут (20 метр) жерге соқты. Отынмен толы және бортында ұшқышы бар 53 6216 тіркеу нөміріндегі B 47E тұрған ұшақ өртке ілесіп кетті; екі техникалық қызметкер қаза тапты, екеуі жарақат алды. Альдермастондағы Ядролық қаруларды зерттеу орталығында жұмыс істеген Ф.Х. Криппс және А. Стимсон атты екі ғалым 1961 жылғы құпия есепте (оны CND 1996 жылы жариялады), өрт ядролық қарудағы жоғары жарылғыш заттарды жарылғанын, плутоний мен уран оксидтерінің кең аумаққа тарағанын (8 мильге (13 км) дейінгі жапырақтар уран-235пен зарарланған) және олар әуежай маңында радиоактивті ластанудың жоғары деңгейін анықтағанын мәлімдеді. Алайда, 1997 жылы Ньюбери аудандық кеңесі мен Басингсток және Дин қалалық кеңесі тапсырған радиологиялық сараптама Гринхэм-Коммонда ядролық апаттың болғанын растамады, бұл Криппс пен Стимсонның мәлімдемелерінің жалған екенін көрсетеді. Жеті айға созылған сараптаманы Саутгемптон университетінің Геоғылымдар жөніндегі консультациялық бөлімі жүргізді. Топ топырақтан, көл шөгіндісінен, ұңғыма суынан, үй шаңынан, ұшу-қону жолағының асфальтынан және бетоннан алынған 600-ға жуық сынаманы уран мен плутоний изотоптарын іздеу үшін талдады. Бұрынғы әскери-әуе күштері базасында ядролық қарудан зақым келген апаттың ешқандай белгісі табылмады, бірақ жергілікті сараптама Альдермастондағы Ядролық қарулар орталығының маңында аз мөлшерде уранмен ластануды анықтады, бұл осы нысаннан шыққан деп болжануда, ал тікұшақпен жүргізілген сараптама Харвелл зертханасының айналасында кейбір аномалияларды көрсетті.

Еуропадағы АҚШ Әуе күштері

Стратегиялық әуе командалығы 1964 жылы Гринхэм орталығын тастағаннан кейін, бұл орын негізінен 7551-ші ұрыс қолдау тобының әкімшілік бақылауындағы поштаны сұрыптау және сақтау орталығы ретінде пайдаланылды. 1973 жылдан бастап базада ірі халықаралық әскери әуе шоуы – Халықаралық әуе татуировкасы өте бастады. Бұл зымыран теңізден ұшырылатын "Томагавк" құрлыққа шабуылдайтын зымыранынан жасалған. Кейбір зымырандар RAF Molesworth-ке орналастырылды, бірақ GLCM-нің көп бөлігі RAF Greenham Common-ға орналастырылды. 1981 жылы крейсерлік зымырандардың орналасуына қарсылық білдіру мақсатында Гринхэм әйелдерінің бейбітшілік лагері құрылды. 1988 жылғы маусымда АҚШ президенті Рональд Рейган мен КСРО Бас хатшысы Михаил Горбачевтің аралық қашықтықтағы ядролық күштер туралы шартты ратификациялаудан кейін, 1991 жылғы наурызда RAF Greenham Common-дағы соңғы GLCM зымырандары алынып тасталды, ал 1991 жылғы мамырда 501-ші тактикалық зымыран қанаты таратылды. Суық соғыс дәуіріндегі басқару мұнарасы жақында қайта жаңартылып, қазір тарихи көрме және қоғамдық кафесі бар келушілер орталығы ретінде ашылды. Жергілікті шаруашылықтардың малдарына ортақ жайылымда жаюға рұқсат етіледі және олар көбінесе жақын орналасқан Бьюрис Банк жолына шығып кетеді.

Гринхэм ортақ бақылау мұнарасы

1992 жылы RAF Greenham Common жабылып, бұрынғы әуе базасынан қалған аз ғимараттардың бірі – ұшу-қону жолағының солтүстік жағында орналасқан Бақылау мұнарасы еді. Гринхэм қауымдық кеңесі оны 2014 жылдың сәуірінде кафе және келушілер орталығына айналдыру ниетімен сатып алды. Бірақ, саяси және құрылыс мәселелеріне байланысты бұл жоба бірнеше рет кешіктіріліп, соңында 2018 жылдың қыркүйегінде жұртшылыққа ашылды. Бақылау мұнарасы үш қабаттан тұрады: бірінші қабатта кафе, екінші қабатта келушілер орталығы орналасқан. Келушілер орталығында Greenham Common-ның Суық соғыс кезеңіндегі тарихына арналған тұрақты көрме және уақытша көрме алаңы бар. Мұнараның жоғарғы қабатынан Common аймағына панорамалық көрініс ашылады.

Танымал мәдениетте

Әуеайлақ "Лондонның өртеуі" телесериалының алтыншы маусымында қолданылды, онда түсірілім тобы 7-ші эпизодтағы ірі оқиға үшін бензин станциясы мен кафе салды. BBC-нің "Top Gear" бағдарламасының бір бөлігі осы қолданыстан шығарылған әуеайлақта түсірілді, онда Джереми Кларксон мен Джеймс Мэй коммунизм жақсы автомобиль жасады ма, жоқ па, соны анықтауға тырысты. Бейонсе 2013 жылғы көрнекі альбомына түсірілімдер үшін осы әуеайлақты пайдаланды. Гринхэм ортақ әуеайлағы 2015 жылғы "Жұлдыздық соғыстар: күш оянады" және 2017 жылғы "Жұлдыздық соғыстар: соңғы джедай" фильмдерін түсіру орны болды. GAMA (GLCM ескерту және техникалық қызмет көрсету аймағы) аймағы ойдан шығарылған D'Qar планетасындағы жер үстіндегі қарсылық базасының орны ретінде пайдаланылды. Гринхэм ортақ әуеайлағы 2019 жылғы "Жылдам және ашулы 9" фильмін түсіру үшін де қолданылды.