Кіріспе
Англиядағы әуежай
Блэкбуш әуежайы – ағылшынның Гэмпшир графтығының солтүстік-шығыс бөлігіндегі Ятелли азаматтық округінде орналасқан, жалпы авиациялық әуежай. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған Блэкбуш, Камберли мен Хук арасындағы A30 тас жолының солтүстігінде орналасқан. Бір кезде, әуе кемелерін тасымалдау үшін қозғалыс тоқтатылып, көліктер күтіп тұруға мәжбүр болатын. Оңтүстік жағы соғыс кезінде салынған ангарларды пайдалана отырып, ұшақтарды күтуге арналған. Бүгінде әуежайдың А30-дан солтүстікке қарай орналасқан бөлігі ғана пайдаланылуда. Ол орналасқан жердің тарихи атауы – Хартфорд Бридж Флэтс. Ең жақын қалалар – Ятелли және Флит. Блэкбуш әуежайы CAA-ның (№ P693) қадімгі лицензиясына ие, ол лицензия иесінің (Blackbushe Airport Limited) рұқсатымен жолаушыларды қоғамдық көлікпен тасымалдауға немесе ұшу оқытуға рұқсат береді. Әуежай түнгі уақытта пайдалануға лицензияланған. 1958 жылдан бері Хитроу және Гатвик әуежайларының өсуімен маңызын жоғалтқан бірнеше әуежайдың бірі – Блэкбуш, бір кезде Лондон аймағы үшін жолаушылар мен жүктерді чартерлік рейстермен тасымалдау үшін маңызды әуежай болған. Қазіргі уақытта әуежайда бірнеше корпоративтік ұшақтар, екі ұшу мектебі, тікұшақтарды оқыту орталығы, сондай-ақ Aerobility атты ұшумен айналысатын қайырымдылық ұйымы орналасқан. Әуежай жалпы жұртшылыққа ашық, сонымен қатар оның периметрінде серуендеуге және Ятелли Коммон мен Касл Боттом ұлттық табиғи қорығындағы жануарларды көруге танымал.
Корольдік әуе күштері
Әуежай 1942 жылы RAF Хартфорд Бридж ретінде құрылды және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін RAF эскадрильялары Spitfire және Mosquito ұшақтарын пайдаланып, барлау, қорғаныс және шабуыл операциялары үшін пайдаланды. Ол сондай-ақ "Еркін француз эскадрильясының" (Лотарингия) орны болды. Король Георг VI және королева Елизавета, одақтас әскерлердің бас қолбасшысы генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр және фельдмаршал Монтгомери сияқты маңызды тұлғалар бұл әуежайға қонды. RAF Хартфордбриджте "FIDO" (Тұманды зерттеу және тарату операциясы) деп аталатын жаңа жүйе құрылды, оны Әуе күші құрылыс бөлімі салған. 26-шы ұшу жолағының екі жағына құбырлар төселді және олар отынмен жабдылды. Құбырларда кішкентай тесіктер болды, егер әуежай тұманға оранса, отын тұтандырылатын. Бұл жылу тұманды көтеріп, таратуға көмектесетін. 1944 жылдың 18 қарашасында Норфолк аймағындағы ұқсас атаулардың шатасуына байланысты әуежай RAF Blackbushe деп қайта аталды. 1946 жылдың 15 қарашасында RAF әуежайдан кетіп, ол Азаматтық авиация министрлігіне берілді, содан кейін Blackbushe әуежайы аталды. A30 тас жолы қайта ашылды.
Азаматтық авиация министрлігі
1947 жылғы ақпанда әуеайлақ Азаматтық авиация министрлігінің бақылауында Блэкбуш әуежайы ретінде ашылды. Әуе көлігі операторлары мен жеңіл және бизнес-класты ұшақтардың жеке меншік иелері үшін толық кедендік мүмкіндіктер қарастырылды. Келесі бірнеше жылда Britavia, Westminster Airways, Airwork және Silver City сияқты әуе компаниялары Ланкастер (Ланкастер бомбалаушыларынан жасалған жолаушылар ұшақтары), DC-3 және Bristol Freighter ұшақтарын пайдалана бастады. 1950 жылға қарай жылдық рейстер саны 11 000-ға жетті, ал жолаушылар саны 16 000-ға дейін өсті. 1950 жылдары әрі қарай кеңейтілді, Air Contractors Channel Islands аралдарына жоспарлы рейстерді бастады, ал Eagle Aviation DC-3 және Viking авиалайнерлерімен Еуропаға бірнеше бағыттар ашты. Britavia және Airwork сондай-ақ Hermes авиалайнерін Африка мен Австралияға чартерлік рейстермен жеткізді. Блэкбуш Лондон Хитроу әуежайы үшін сенімді резервтік әуежайға айналды, сонымен қатар Фарнборо әуешолуына келген ұшақтардың тоқтау орны болды. Жаңа ғимараттар, ұшу-қону жолақтарының ұзартылуы, жаңа навигациялық құралдар мен жарықтандыру жүйелерімен жабдықтар үнемі жаңартылып тұрды. Шетелдегі чартерлік әуе компаниялары көбінесе Ұлыбританияға ұшу үшін Блэкбушті пайдаланды, себебі Лондон айманындағы басқа әуежайлар тұманға байланысты жабық болған кезде де, бұл әуеайлақ әдетте жұмыс істеп тұратын. Оған әуеайлақтың төбеде орналасқандығы да көмектесті. Йоханнесбургтегі Tropic Airways компаниясына тиесілі Avro Yorks бірнеше жыл бойы келіп тұрды. Блэкбуш 1956 жылғы "Қиық аспан" фильміне негізгі локация ретінде таңдалды, онда бұрынғы RAF базасының ғимараттары мен сол кездегі коммерциялық ұшақтар көрсетілген. Сондай-ақ, 1951 жылғы "Аспанда жол жоқ" фильмінің түсіріліміне де қолданылды, бұл фильмді Генри Костер режиссерлік етіп, Джеймс Стюарт, Марлен Дитрих және Джек Хокинс түскен.
АҚШ Әскери-теңіз күштері
1950 жылдардың басында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің (USN) әуежайдың солтүстік-шығыс жағында орналасқан базасы болды, ол әскери-теңіз ұшақтарын қабылдауға жиі пайдаланылды. Оларға Lockheed P2V Neptune және Martin P4M Mercator сияқты патрульдік типтер кірді. Әуежайды үнемі пайдаланатын ірі USN көлік ұшақтары Дуглас R5D Skymaster және Дуглас R6D Liftmaster болды. 1955 жылы Ұлыбританияда орналасқан USN-нің FASRON 200 байланыс және байланыс ұшақтары, бұрын RAF Hendon-ға қарасты болған (Солтүстік Лондон), Blackbushe-ке көшірілді. 1955 жылға қарай әуежай жылына 36 000 қозғалысты қамтамасыз етті. АҚШ Әскери-теңіз күштері сондай-ақ байланыс штабы ретінде база құрды. Бұл Бич Экспедиторлары, Дакота, DC-7 және Супер Констелляциялар сияқты жаңа ұшақтардың келуіне әкелді. 1950 жылдардың соңында BOAC Comet авиалайнерлерін пайдалануға бастады. Pan Am, SAS және BEA сияқты басқа да операторлар Heathrow әуежайынан ауытқу ретінде Blackbushe-ті үнемі пайдаланды. Алайда, жаңа салынған Гатвик әуежайының арқасында Blackbushe-ке жалға берілмеді, сондықтан бұл операторлар Гатвикті пайдалануға мәжбүр болды. 1960 жылдың 31 мамырында әуежай жабылды. Барлық инфрақұрылым, жабдықтар мен жиһаз аукционға сатылды. Ұшу-қону жолақтарының бір бөлігі қазылып алынды. Әуежай 1962 жылдың 6 қазанына дейін жабық қалды, содан кейін ол ресми түрде жалпы авиациялық алаң ретінде қайта ашылды. Жабылу кезеңінде көптеген жеңіл ұшақтар әуежайды пайдалануын жалғастырды.
Жеке меншік
Әуежай жеке меншікке өтті және ресми түрде 1962 жылғы 6 қазанда жалпы авиация алаңы ретінде қайта ашылды. Әуежайды қайта ашу үшін күрес болды, себебі көптеген қарсылықтар туды; алайда, қайта ашудың себебі бір адамның – Air Vice Marshal Don Bennett, CB, CBE, DSO-ның қажырлылығы болды. Ол Австралияның Туумба қаласында дүниеге келген және Екінші дүниежүзілік соғыста RAF Pathfinder тобындағы ерлігімен, сондай-ақ неміс «Тирпиц» линкорына жасалған шабуыл кезінде атып түсірілгеннен кейін қашып құтылуымен танымал. Ол тұтқындалудан қашып, Швецияға жетіп, содан кейін Ұлыбританияға оралды. Хэмпшир округінің жоспарлау комитеті 1961 жылғы 25 тамызда Blackbushe әуежайы орналасқан жерде жеке әуеайлақ салу жөніндегі екі өтінімнің бірін қабылдамады. AVM Беннетт жасаған өтінімдер 325 акр жерді жеке әуеайлақ ретінде пайдалану және ұшақ ангарларын салу үшін болған. Комитет төрағасының орынбасары лорд Порчестер авиация министрлігінің AVM Беннетттің Blackbushe әуежайын жеке ұшу үшін қайта ашуға жасаған тырысысын қолдамайтынын мәлімдеді. Комитет шешімінің себептері ретінде жердің көп бөлігі ашық кеңістік болуы керек екендігі, сондықтан ұсыныс Ятилей ауылының тұрғындарына қолайсыздық тудырады және ол Бейсингсток – Лондон тас жолындағы қауіпсіздік пен қозғалысқа кедергі келтіреді деген мәлімдемелер келтірілді. Көптеген қарсылықтарға қарамастан, AVM Беннетт бюрократиялық кедергілерді жеңіп, 1962 жылы әуеайлақтың иесі атанды және оны ашты. Әуежай Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан тарихи ұшақтардың үлкен коллекциясының базасына айналды, оның ішінде төрт Юнкерс Ju 52, алты Дуглас DC 3 және бірнеше кішкентай ұшақтар, мысалы, Spitfire, олар ұшу-қону жолағында сирек кездесетін. Ең бағалысы, болжам бойынша, Heinkel бомбалаушысы болды, бірақ ол жаңасын сатып алу үшін сатылды, алайда жаңа ұшақ көп ұзамай апатқа ұшырады. 1978 жылғы 15 шілдеде әуеайлақта «Blackbushe әуежайындағы пикник» атты күндізгі ашық ауадағы концерт өтті, оған шамамен 200 000 адам қатысты. Концертте Боб Дилан, Эрик Клэптон, Джоан Арматрединг, Грэм Паркер және The Rumour, Lake және Merger сынды әртістер өнер көрсетті. 1985 жылдан 2015 жылға дейін әуежай Британдық автокөлік аукциондары (BCA) меншігінде болды, олар терминал ғимаратын жаңартып, 1992 жылы бақылау мұнарасын ауыстырды. 1998 жылдан 2009 жылға дейін Корольдік тікұшағы осы жерде орналасқан еді. 2008 жылы жаңа құрылған Blink компаниясы Cessna Citation Mustang ұшақтарын пайдалана отырып, Blackbushe-ден 600-дан астам бағытқа еуропалық әуе такси қызметін іске қосты. Бұл 2018 жылы жаңа француз иелері Blink компаниясын жапқанға дейін Blackbushe-де жиі кездесетін көрініс болды. 2014 жылы Blackbushe-де 2000-жылдардың басынан бері орналасқан және Blackbushe-ден жеңіл ұшақтар мен жеке тікұшақтарды пайдаланған PremiAir компаниясы банкротқа ұшырады. Олар солтүстік жағындағы 40 000 шаршы фут ангарлардан шығарылды, ал BCA оларды аукциондық кешендерінің бір бөлігі ретінде пайдаланды.
In 2008, the newly formed Blink launched their European air taxi service from Blackbushe to over 600 destinations using a fleet of Cessna Citation Mustang aircraft. These were a regular sight at Blackbushe until Blink was closed by its new French owners in 2018. In 2014, PremiAir, who had been based at Blackbushe since the early 2000s, and who operated light jets and executive helicopters from Blackbushe, went into administration. They were evicted from the 40,000 sq ft of hangars on the north side, and BCA repurposed them as part of their auction facilities.
Қазіргі күн
2015 жылы әуежай бұрын 2008 жылы Blink компаниясын құрған сэр Питер Огденге сатылды. Солтүстік жақтанғы ангарлар сатуға қосылмағандықтан, қазіргі таңда Blackbushe әуежайында ангарлар жоқ. Жаңа иелері әуежайды қайта жаңартуға инвестиция салуды және оның инфрақұрылымын 21-ғасыр деңгейіне жеткізуді жоспарлап отыр, оның ішінде солтүстік жақтағы жоғалған кеңістікті орнына жаңа ангарлар салуды көздеп отыр. Такси жолдары мен тұрақ алаңдарын жөндеуге, сондай-ақ ұшу-қону жолағындағы барлық белгілерді қайта бояуға инвестициялар жасалды. 2017 жылдың соңында жаңа әуежай басқару тобы тағайындалды. Олар әуежайдағы жалпы авиациялық қызметті қолдауға кірісті.
Жалпы жерді тіркеуден шығару және болашақтағы даму
Блэкбуш әуежайы Ятилей Комонының бір бөлігінде орналасқан. 1940 жылдан бері әуеайлақ алаңына кіру шектелгеніне және 2018 жылғы авиациялық қауіпсіздік туралы заңның әуеайлаққа заңсыз кіруге тыйым салған ережелеріне қарамастан, жаңа нысандарды салу осы жалпы жер мәртебесімен шектеледі. 2016 жылдың қарашасында Блэкбуш әуежайы Хэмпшир округі кеңесіне белсенді әуеайлақты тіркеуден шығару туралы өтініш берді. Блэкбуш әуежайы әуежайдың болашағы туралы визиясын жариялады, онда жаңа терминал ғимараты, жаңа кафе, техникалық қызмет көрсету және ұшақтарға арналған тұрақ, сондай-ақ ұшу мектебінің орталығы кіреді. 2019 жылдың 2-5 сәуірінде Элветам қонақ үйінде ашық тыңдау өтті. 2019 жылғы 12 маусымда Жоспарлау инспекциясы Блэкбуш әуежайын Ятилей Комонынан тіркеуден шығару туралы өтінішті мақұлдады. Кейіннен Хэмпшир округі кеңесі 2020 жылдың 11-12 ақпанында Корольдік сотта өткен инспектордың шешімін сот арқылы қайта қарауды сұрады. 2020 жылдың 23 сәуірінде Жоғары сот Хэмпшир округі кеңесінің пайдасына шешім шығарды. Апелляциялық сот бұл шешімді қолдады, ал Жоғарғы сот істі қараудан бас тартып, мәселені қайта қарау үшін Жоспарлау инспекторына қайтарды. 2023 жылдың қарашасында Жоспарлау инспекторы Терминал ғимаратының және әуежай кафесінің бір бөлігінің іздерін жалпы жер тізілімінен алып тастауды, бірақ қоршаудың болмауын растады. 2024 жылдың қаңтарында Блэкбуш әуежайы Жоспарлау инспекциясына әуежайдың 35,3 акрын тіркеуден шығару және оны әуежайдың шығысына қарай 3,2 километрде орналасқан Коттедж-Фармдағы тең көлемдегі аумаққа алмастыру туралы жаңа өтініш берді.