Кіріспе

Миниатюралық соғыс ойыны De Bellis Antiquitatis немесе DBA (ағылшын тілінде: Ежелгі заманғы соғыстар) – тарихи миниатюралық соғыс ойындары хоббиі үшін арналған, әсіресе б.з. дейінгі 3000 жылдан 1520 жылға дейінгі ежелгі және орта ғасырлық соғыс ойындары үшін жылдам ойын ережелер жиынтығы. Қазіргі кезде үшінші басылымы қолданыста. Бұл ережелер бойынша, бүкіл әскерлерді 50-ден аспайтын фигурамен бейнелеуге болады. Ережелерге 600-дан астам әскер тізімі және схемалар да кіреді. DBA – Wargames Research Group ұйымы шығарған және DBx сериясының алғашқы ойыны. Оған қазір De Bellis Multitudinis (DBM), De Bellis Magistrorum Militum (DBMM, DBM-нің жалғасы немесе баламасы), Hordes of the Things (фэнтези нұсқасы), De Bellis Renationis (DBR, Ренессанс нұсқасы) және 1700-1920 жылдарға арналған Horse Foot and Guns (HFG) кіреді. Сондай-ақ, DBA Online атты онлайн видео ойыны құрылды.

Өлшемі мен негіз

Өлшемі: Әр әскер 12 элементтен (тұғырдан) тұрады, әрқайсысына бірнеше фигура бекітіледі. Элементпен көрсетілген адамдардың саны модельдеуге алынған әскердің мөлшеріне және фигуралардың санына қарай өзгереді, бірақ шартты түрде әр фигураға шамамен 250 адамдан келеді. Жер масштабы 1 дюйм = 100 қадам 15 мм және кішірек фигуралар үшін, 40 мм = 100 қадам 25/28 мм фигуралар үшін. Бір жүру, ережеде «шегініс» деп аталады, 15 минутты көрсетеді. 25/28 мм, 15 мм, 6 мм немесе 2 мм фигуралармен (54 мм және одан ірі фигураларды негізгі өлшемдерін ұлғайту арқылы қолдануға болады) пайдалануға жарайды. Негіздеу: Негіздің ені қолданылатын фигуралардың масштабына байланысты, ал тереңдігі фигураның масштабы мен түріне байланысты. Негіздегі фигуралардың саны да фигураның түріне қарай өзгереді. Мысалы, 15 мм қылышшылардың бір элементі 40 мм (алдыңғы жағы) х 15 мм (тереңдігі) өлшемді негізге орнатылған 4 фигурадан тұрады; ал 15 мм піл 40 мм х 40 мм негізге жеке орнатылады.

Ережелердің тарихы

DBA өзінің тарихын Фил Баркердің 1988 және 1989 жылдардағы Ежелгілер қоғамының конференцияларында көрсетілген, «De Bellis Societatis Antiquorum» деп аталған екі беттік тәжірибелік ережелер жинағынан бастайды (осы тәжірибелік ережелер осы қоғамның атымен аталады). Сол кездегі көптеген ережелер жинақтары (оның ішінде Фил Баркердің WRG ескі заманға қатысты ережелер сериясы) қару-жарақ, броня, қозғалыс және бұйрықтарға қатысты мағлұматтарды одан әрі кеңейтіп, күрделендірді. Көптеген ойыншылар бұл күрделіліктің артуы ойнау ыңғайлылығына кедерілтің тигізерін сезді. «De Bellis Societatis Antiquorum» ережелер жинағы «шаршағандарға арналған дәрі» ретінде әзірленді, мақсаты – қызықты, жылдам және қиын ойын ұсыну, сондай-ақ WRG ережелер сериясына балама болу еді. DBA-ның алғашқы коммерциялық басылымы 1990 жылы жарық көрді, авторлары – Фил және Сью Баркер, сондай-ақ Ричард Бодли Скотт. Ойын жылдар бойы дамып келеді, ең соңғы нұсқасы 2014 жылдың қараша айында Фил Баркер мен Сью Лафлин Баркердің авторлығымен жарияланды.

DBA 1.0, 1990
DBA 1.1, 1995 жылғы наурыз
DBA 1.2, 1998 (Қосымшалар жиынтығы ретінде шығарылды)
DBA 1.22, 1999 (Қосымшалар жиынтығы ретінде шығарылды)
DBA 2.0, 2001 жылғы ақпан
DBA 2.1, 2003 (Қосымшалар жиынтығы ретінде шығарылды)
DBA 2.2, 2004 жылғы қаңтар
Ойынның көптеген түрлері бар, олардың бірі – DBA 2.2+, 2012 (WADBAG ұсынған, ресми емес)
DBA 3.0, 2014 жылғы қараша.

Онлайн нұсқасы

DBAOL (DBA On Line) деп аталатын онлайн нұсқасын Wargaming.net компаниясы 2000 жылы DBA v1.2 негізінде жариялап, 1.22 нұсқасына дейін жаңартып отырды. Бірақ ойынның онлайн нұсқасы DBA-ның жаңа нұсқаларымен үйлесімді болған жоқ, ал веб-сайт 2019 жылдың 1 желтоқсанынан бастап жабылатынын хабарлады. DBA-ның нұсқалары Vassal және Tabletop Simulator бағдарламаларында қолжетімді.

Ойын процесі

Ойыншылар әрқайсысы бір алты жақты текше қолданады, ал ойындар шаршы алаңда өтеді, ол әдетте (қажет болмаса) негіз енінен шамамен он алты есе үлкен қабырғалары бар. Ойынның әртүрлі нұсқаларында нақты ережелер өзгеше болғанымен, қазіргі нұсқасында ойыншылар кімнің шабуылшы, кімнің қорғаушы болатынын анықтау үшін текше тастайды. Қорғаушы өз әскерінің туған жеріне сәйкес келетін жер бедерін кездейсоқ түрде орналастырады, ал шабуылшы өз әскерінің қай жағынан алаңға кіретінін таңдайды. Ойыншылар лагерь моделін және әскерлерін кезекпен орналастырады, ал қорғаушы бірінші қимыл жасайды. Ойыншылар содан кейін қимылдарды алмастырады. Әр қимылдың басында белсенді ойыншы "PIPs" үшін текше тастайды. PIP – текшенің бір жағындағы нүктелер саны. Тасталған PIP саны ойыншының бұл кезеңдегі басқару деңгейін көрсетеді. Ойыншылар PIP-терді ойын тақтасындағы жеке элементтерді немесе біріккен топтарды жылжытуға жұмсайды. PIP-тер кезектен кезеңге көшпейді. PIP-тер шайқас кезіндегі басқару мен бақылаудың қиындықтарын көрсетеді (бірақ модельдемейді), және ойыншылар шайқас басталғаннан кейін, қолдағы барлық PIP-терді шайқас желісін нығайтуға жұмсауға, ал маневр жасауға аз PIP-тер қалатынын байқайды. Ойыншылар қажетті қимылдарды жасағаннан кейін, белсенді ойыншы белгілеген тәртіппен қашықтықтан және жақын аралықтан шайқас жүргізеді. Шайқас әр элемент бойынша, белсенді ойыншы қалаған тәртіппен шешіледі. Шайқасты шешу үшін әр ойыншы бір текше тастайды және әскер түріне және жағдайға (мысалы, қанаттан шабуылға ұшырау немесе биікке көтерілу) сәйкес түзетулер қосады. Жоғары сан шайқаста жеңіске жетеді және нәтижелері бірден қолданылады, келесі шайқас шешілмес бұрын. Қарсыласыңнан екі есе жоғары сан тастаса, ол қарсыласты толығымен жояды, ал кішірек табыстар қарсыласты шайқас желісінен кері итеріп жібереді. Нәтижелер бірден қолданылатындықтан, епті ойыншылар болашақ шайқастарда басқа элементтерге артықшылық бере алатын шайқастарды шешеді. Барлық шайқастар шешілгеннен кейін, екінші ойыншы өз кезегін бастайды. Ойын осылай жалғасады, ойыншылардың бірі жау әскерінің 1/3 бөлігін жою шартына жеткенше. Егер қимыл соңында тең түссе, ойын бір ойыншы қарсыласынан көп шығынға ұшыраған қимылдың соңына дейін жалғасады.

Сындар

Кейбір ойыншылар Фил Баркердің лаконикалық ереже жазу стилін түсінуге қиындық көріп, оны "Баркер тілі" деп атады. Ағымдағы нұсқа көптеген ойыншылардың авторға форматты және оқуға қолайлылықты жақсарту бойынша кеңес беруімен дамыды. DBA-ның шайқас жүйесінің ерекшелігіне байланысты, DBA жиі тым "геометриялық" деп сынға ұшырайды, себебі элементтер нақты түрде салыстырылады және база ендері белгілі бір дәлдікпен сәйкес келуі тиіс. DBA-ның түрлі басылымдарында жасалған көптеген жақсартулар геометриялық және "миллиметрлік" талаптарды қанағаттандыруға бағытталған.