Кіріспе
Норвегиялық банкноттар, Норвегия монеталарымен қатар, Норвегия кронасы номиналымен Норвегияда валютаның стандартты бірліктері ретінде айналысқа шығарылады. 1877 жылдан бастап, Скандинавиялық ақша одағы құрылғаннан кейін, 1000, 500, 200, 100, 50, 10 және 5 кроналық норвегиялық банкноттар қолданысқа енгізілді. Алғашқы 200 кроналық банкнота 1994 жылы жарық көрді. Ал қалғандары 1877 жылдан бері қолданыста. 5 және 10 кроналық банкноттар 1963 және 1983 жылдары монеталармен алмастырылғанға дейін қолданылып келді. 1917 жылдан 1925 жылға дейін және 1940 жылдан 1950 жылға дейін ұсақ ақша тапшылығы болды, сол себепті 1 және 2 кроналық банкноттар «уақытша монеталар» ретінде басылды. Бірінші шығарылым 1926 жылы тоқтатылды, ал екінші шығарылым 1999 жылға дейін ресми түрде қолданыста болды.
Тарих
Скандинавиялық валюталық одақ құрылғаннан кейін 1877 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін норвегиялық банкноттарға 1000, 500, 100 және 50 кроналық банкноттар кірді. 1994 жылы алғашқы 200 кроналық банкнота шығарылды. 5 және 10 кроналық банкноттар да 1877 жылдан бастап қолданылды, бірақ олар 1963 және 1983 жылдары тиісінше монеталармен алмастырылды. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде және 1917–1925 және 1940–1950 жылдардағы олардың салдарынан ұсақ ақша тапшы болды, сондықтан 1 крона мен 2 кроналық банкноттар «монеталық банкноттар» ретінде басылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс үлгісі 1926 жылы қолданыстан шығарылды, ал Екінші дүниежүзілік соғыс үлгісі техникалық тұрғыдан 1999 жылға дейін заңды төлем құралы болып саналды.
Қазіргі банкноттар
VIII серияның қазіргі дизайны 2017 жылдың 30 мамырында ұсынылды, және оны 2019 жылдың төртінші тоқсанына дейін толыққанды жүзеге асыру жоспарланған. Дизайнды The Metric System және Snøhetta жасады, ол Бофорт шкаласынан шабыттанған абстрактілі геометриялық стильде жасалған.
Тарихи банкноттар
1877 жылдан бері шығарылған барлық норвегиялық банкноттар төменде кері хронологиялық тәртіппен тізілген. Банкноттар 1877 жылы I сериядан басталып, 1994 жылдан бастап VII серияға дейін шығарылды. 2012 жылғы дерек бойынша, тек VII сериясы ғана айналымда, ал VI сериясы 2012 жылдың 1 қарашасына дейін орталық банкте айырбасталады. Екі дүниежүзілік соғыс қолма-қол ақшаға зор қажеттілік тудырды. 1917 жылы Норвегия банкі Қаржы министрлігіне берген уәдесіне жауап ретінде 1 кроналық және 2 кроналық «монеталық банкноттарға» рұқсат беру туралы заң қабылдады: Норвегия банкі директорлар кеңесі 1917 жылдың 8 қыркүйегінде Министрлікке ақшаның жетіспеушілігінің қазір шыдай алмайтын жағдайға жеткенін жазбаша түрде хабарлады. Бір компаниядан кейін бірі шағымданып, жұмысшыларына келісілген жалақы төрей алмайтындарын, ал саудагерлер клиенттерінің банкноттарын айырбастай алмайтындарын айтты. Содан кейін 1925 жылға дейін монеталық банкноттар басылды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін экономика тұрақталғаннан кейін 1926 жылы жарамсыз деп жарияланды. 1 және 2 кроналық монеталық банкноттар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1940–45) және 1950 жылға дейін де басылды. Бұл банкноттар соғыстан кейін жарамсыз деп жарияланбады. Дегенмен, 1901–45 жылдары басылған толық II сериясы 1945 жылдың 9 қыркүйегінде жарамсыз деп танылды, ал қолма-қол ақша мөлшерін толыққанды дәлелдей алмағандарға жаңа ақшамен шектеулі өтемақы төленді. Бұл соғысқа байланысты пайда табуды азайту мақсатында жасалды. 5 кроналық және 10 кроналық банкноттар 1877 жылдан бастап қолданылды, бірақ 1963 және 1983 жылдары тиісінше, пайда-зардапты талдаулар негізінде монеталармен алмастырылды. 1926 жылғы Бірінші дүниежүзілік соғыс монеталық банкноттары мен 1945 жылғы II сериялық банкноттардан басқа, I сериядан V серияға дейінгі барлық норвегиялық банкноттар, соның ішінде 5 кроналық және 10 кроналық банкноттар, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс монеталық банкноттары техникалық тұрғыдан жарамды болды – яғни Норвегия банкінде айырбастауға болатын болды – 1998 жылға дейін (I серия) және 1999 жылға дейін (III, IV, V сериялар және Екінші дүниежүзілік соғыс монеталық банкноттары). V сериялы 1000 кроналық және 500 кроналық банкноттар тиісінше 2001 және 2002 жылға дейін жарамды болды.
The board of directors at the Bank of Norway has in writing on the 8th September 1917 informed the Ministry that the shortage of change has now become outright intolerable. One company after another complain that they cannot arrange the agreed salaries for their workers, and the merchants cannot change their customers' banknotes. Subsequently, coin notes were printed until 1925 but were invalidated already in 1926 when the economy had stabilized after World War I. Coin notes of 1 krone and 2 kroner were also printed during World War II (1940−45) and up until 1950. These were not invalidated after the war. However, the complete series II printed 1901−45 was rendered invalid on 9 September 1945 and those who could not readily justify their amount of cash were only given limited compensation in new money. This was done to diminish the impact of war profiteering. 5 kroner and 10 kroner notes were used from 1877 but were replaced by coins in 1963 and 1983, respectively, based on cost benefit analyses. Apart from the World War I coin notes in 1926 and the series II notes in 1945, all Norwegian banknotes from series I through series V, including 5 kroner and 10 kroner notes, plus the World War II coin notes, were technically valid – i. e. convertible at the Bank of Norway – all the way until 1998 (series I) and 1999 (series III, IV, V, and the World War II coin notes). The 1000 kroner and 500 kroner notes of series V were valid until 2001 and 2002 respectively.