Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Банкноттардың қозғалысын қадағалау процесі
Process of tracking the movements of banknotes
Валюталық банкноттарды қадағалау – орнитологтардың сақина арқылы құстардың көші-қонын қадағалауына ұқсас банкноттардың қозғалысын бақылау процесі. Бұл әдетте осы мақсатта құрылған бірнеше веб-сайттардың көмегімен жүзеге асырылады, олар сол веб-сайттың пайдаланушылары арасындағы валютаның қозғалысын қадағалай алады. Пайдаланушы банкноттың сериялық нөмірін енгізу арқылы оны тіркеуге болады, егер басқа біреу бұрыннан тіркеген болса, онда банкноттың "маршруты" көрсетіледі. Кейбір сайттар банкнотты жұмсамас бұрын белгілеуге шақырады, ал басқалары мұндай талап қоймайды. Бұл көбінесе валюта шығаратын елдің заңнамасына байланысты. Валюталық банкноттарды қадағалау үшін ең көп таралған валюталар – евро, АҚШ доллары (USD) және Канада доллары (CAD).
Currency bill tracking is the process of tracking the movements of banknotes, similar to how ornithologists track migrations of birds by ringing them. It is usually facilitated by any one of a number of websites set up for the purpose, which can track currency among the users of that website. A user may register a bill by entering its serial number, and if someone else has already registered the bill, then the "route" of the bill can be displayed. Some bill tracking sites encourage marking a bill before spending it, whereas others do not. This usually depends on the laws of the country issuing the currency. The most popular currencies for currency tracking are the euro, the United States dollar (USD), and the Canadian dollar (CAD).
Негізгі фактілер мен құқықтық мәртебе
Бастапқыда 1990-шы жылдардың ортасында АҚШ-та пайда болған валютаны қадағалау құбылысы немесе хоббиі, тез арада Канадаға, содан кейін басқа елдерге тарады. Әсіресе, еуробанкноттарды қадағалаумен айналысушылардың бәсекелестік рухы күшейді және олар өз сайттарында қоғамдастықтар құрды. Көптеген табысты сайттар әлеуметтік желілерді қолданады, олар сайтқа тән ерекше техникалар арқылы немесе танымал әлеуметтік желілер арқылы интеграцияланған. Еуроаймақта бірнеше ел еуроны қабылдағандықтан, бұл әртүрлі елдердегі қадағалаушылар арасында бәсекеге әкеледі; АҚШ-та бәсеке штаттар немесе округтер деңгейінде жүреді; ал Канадада провинциялар деңгейінде. Канадада банкноттарға сыямен немесе резеңке мөрмен белгі қою заңға қайшы емес. АҚШ-та банкноттарды "қайта қолдануға жарамсыз" деп тану мақсатымен белгілеу заңсыз, бірақ бұл сирек орындалады және кінәлі деп табылған жағдайда айыппұл салынады. Екі елде де белгілеу кең таралған. Еуроаймақта белгілеу әртүрлі, аймаққа байланысты өзгешеліктер бар. Еуропалық Орталық Банк банкноттарды белгілеуді (сондай-ақ оларды жоюды) заңды деп санайды және мұндай құқық тек үкіметтерге ғана емес, басқаларға да берілген.
Originally beginning in the United States in the mid 1990s, the phenomenon or hobby of currency tracking quickly spread first to Canada and then beyond. Especially with the Euro bill tracking, trackers have taken on a much more competitive nature and have formed communities within their respective sites. Many successful sites incorporate some sort of social media, either through site specific unique techniques, or through outside popular social media sites. In the Eurozone because multiple countries having adopted the Euro, this easily leads to competition between trackers in different countries; in the United States competition plays out at the state or county level; and in Canada, at the provincial level. Marking bills in Canada with ink or rubber stamp is not illegal. In the United States, marking bills is illegal if there is intent to render the bill "unfit to be re issued"; however, this is rarely enforced and only a fine is faced, if convicted. Marking is widespread in both countries. In the Eurozone marking is not universal, and varies by region. The European Central Bank considers the marking of bills (as well as the destruction of them) to be legal and not exclusive to governments.
Америка
Георгий қайда?, 1998 жылдың желтоқсан айында басталды. Вилли қайда? CAD (Канада) үшін.
Where's George?, started in December 1998. Where's Willy? for CAD (Canada).
Океания
Money Tracker 2006 жылдың наурызында іске қосылды, Австралия долларын қадағалайды және Where's George сияқты мүмкіндіктерге ие.
The Money Tracker, started in March 2006, tracks Australian dollars and has similar functionality to Where's George.
Танымал мәдениетте
20 долларлық банкнотты қадағалау "Екі жүз доллар" фильміндегі әртүрлі оқиғаларды байланыстыратын ортақ тақырып болды. BookCrossing – валюталық банкноттарды қадағалауға ұқсас және одан шабыт алғаны айтылатын схема, ол белгіленген, содан кейін "табиғатқа жіберілген" қолданылған кітаптардың қозғалысын қадағалайды. Чехословакиялық "Rychlé šípy" комикстерінің бір эпизодында жігіттер клубы 1 короналық монетаны жіберіп, одан кейін Чехословакия бойынша монетаның жолын қадағалайды.
The act of tracking a $20 bill was the binding theme between various stories in the film Twenty Bucks. A similar scheme to currency bill tracking – and said to be inspired by it – is BookCrossing, which tracks the movement of secondhand books which are marked and then "released into the wild". In one episode of the Czechoslovak comic series Rychlé šípy, the boy club releases a marked 1 crown coin and then they track the coin through Czechoslovakia.