Торонто жаңғыруы: Христиандық қайта ояну қозғалысы

Кіріспе

Христиандық қайта жаңғыру қозғалысы

Торонто батасы, британдық газеттер қолданған термин, 1994 жылдың қаңтар айында Торонто әуежайы жүзімдік шіркеуінде (TAV) басталып, 1996 жылы Торонто әуежайы христиандық қауымдастығы (TACF) деп, ал кейін 2010 жылы Торонто отын ұстау (Catch the Fire Toronto) деп атау алды. Бұл нео-харизматикалық евангелистік христиан шіркеуі болып саналады және Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында орналасқан. Осы қайта жаңғыру харизматикалық христиан мәдениетіне танымалдылығы мен халықаралық кеңдеуі арқылы әсер етті, сондай-ақ сын мен конфессиялық дауларды күшейтті. Сын көбінесе харизматикалық ілімдер, Соңғы жаңбыр қозғалысы және адамдардың сезімталдық тәжірибелерінің библиялық ілімдерге сәйкес келуі немесе олардың еретикалық амалдар екені туралы пікір келіспеушіліктерге байланысты болды. Торонто батасының 1995–2000 жылдар аралығындағы Браунсвилл қайта жаңғыруына және 2008 жылы Флоридада болған Лейкленд қайта жаңғыруына әсер еткені хабарланды, олардың екеуі де ұқсас ғибадат, қызмет көрсету және табиғаттан тыс құбылыстармен сипатталды.

Реакция және сын

Кейбір христиан басшылары Солтүстік Америка христиандығындағы жаңаруды қуана қарсы алды, ал басқалары оны дінге қарсы және рухани тұрғыдан қауіпті деп санады. Осы жиындардағы күлкіге Бенни Хинн, Орал Робертс және Пэт Робертсон қолдау көрсетті, соның ішінде Пэт Робертсон бір сұхбатта: «Библияда Құдайдың алдында шаттыққа толылық кіреді делінген» деді. Сыншылар оны өзімшіл және жамандық деп сипаттап, бұл ерекше көріністердің басқа христиан сенушілеріне сақ болу үшін ескерту белгілері екенін мәлімдеді. Басқалары бұл батаның тарихи тұрғыдан бұрынғы жаңғыруларға, мысалы, пастор және теолог Джонатан Эдвардстың көргендеріне қатысты екенін және қатысушылардың өміріне оң әсер ететінін қорғады. Торонтолық батаның сыншысы және Торонтодағы Тиндал семинариясының профессоры Джеймс Беверли бұл оқиғалардың «аралас бата» екенін айтты, бірақ кейін 2014 жылы: «әлсіздіктерге қарамастан, олар мыңдаған адамдардың Құдаймен керемет кездесулерімен, ішкі жазылуларымен және жаңаруларымен толық өтелді» деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ: «Менің алаңдарым аздап өзгерді. Олар Исаға жеткілікті назар бөлмеді деп айтқаныма өкінемін. Менің ойымша, бұл тым қатал болды. Көшбасшылар да, халық та Исаны жақсы көреді. Біздің барлығымыз Исаға жеткілікті назар бөлмейміз» деді.

Тез және кейіннен әсер еткен оқиғалардың уақыт реті

1994: Торонтодағы бата Торонто әуежайының жүзімдік шіркеуінде басталды, онда пасторлар Джон және Кэрол Арнот Оңтүстік Африкадағы және Аргентинада Клаудио Фрейдзон басқарған қайта жанданулардан шабыт алды. Алғашқы ояну құлшынысына шамамен 120 адам қатысты, ал Арнот көптеген жамағат мүшелері еденге құлап, «күліп, домалап, шулап» жатқандарын айтты. Бірнеше айдан кейін, 1994 жылдың мамырында, Вайнярд пасторының әйелі Элеонора Мамфорд, өзі ТАВ қызметтеріне қатысқаннан кейін, Лондондағы Holy Trinity Brompton (HTB) шіркеуіне барды. Ол куәлігін бөліскеннен кейін, ТАВ-да болғандай көріністер мен оқиғалар HTB-де де басталды. Сондай-ақ, Newfrontiers шіркеулерінің өкілдері Торонтоға сапар шеккені және олар елдеріне оралғаннан кейін, олардың шіркеулерінде ояну басталып кеткені хабарланды. 1995: "Харизма" журналы Англиядағы шамамен 4000 шіркеудің және Солтүстік Америкадағы тағы 7000 шіркеудің бұл жаңа ояну қозғалысының ықпалында болғанын жариялады. Осы жылы Құдай Ассамблеясының евангелисті Стив Хилл, Holy Trinity Brompton шіркеуіне келгенде күшті әсер алғаны айтылды, Флорида штатының Пенсакола қаласындағы Құдай Ассамблеясының Браунсвилл шіркеуінде уағыз айтуға шақырылды. Бұл шіркеудің бірнеше қызметкерлері де Торонтодағы құлшынысқа қатысып, бірнеше жыл бойы ояну үшін дұға еткен. Кейіннен Ники Гамбелдің де Торонтодағы бата жиындарына қатысқаны жазылды. Торонто батасымен байланысты оқиғалар Колин Уркхарттың 1970 жылдары жарық көрген "Рух келгенде" атты кітабында да сипатталған, онда Уркхарт бір кезде қызмет еткен Англияның Лутон қаласындағы шіркеуде болған жаңарулар туралы баяндалған. Харизматикалық жаңарумен байланысты құбылыстарды Ұлыбританиядағы Уркхарт және Дэвид Уотсон сияқты дін қызметкерлері, сондай-ақ бүкіл әлемдегі көптеген уағыздаушылар қолдады, бірақ оларды адамдыққа келмейтін және діни ынталандыруларға шамадан тыс эстетикалық реакциялардың нәтижесі деп сынға алды.

1994: The Toronto Blessing began at the Toronto Airport Vineyard church, when pastors John and Carol Arnott were reportedly inspired by revivals in South Africa as well as those in Argentina that were led by Claudio Freidzon. In that first revival service, there were about 120 people in attendance, and Arnott stated that most members fell on the floor "laughing, rolling, and carrying on". A few months later, in May 1994, Eleanor Mumford, the wife of a Vineyard pastor who herself had attended the services at TAV, traveled to Holy Trinity Brompton (HTB) in London, England where, after sharing her testimony, manifestations and activities similar to those that occurred at TAV began to also occur at HTB. It was also recorded that members of the Newfrontiers group of churches visited Toronto, and upon their return home, revival began breaking out in their churches. 1995: Charisma Magazine reported that an estimated 4,000 churches in England and another 7,000 churches in North America had been impacted by this new revival movement. During this same year, Steve Hill, an Assemblies of God evangelist, who was recorded as being powerfully impacted when he attended Holy Trinity Brompton, was asked to preach at the Brownsville Assembly of God church in Pensacola, Florida. A handful of staff members of this church had also been to the services in Toronto, and had been praying for revival for several years. Nicky Gumbel was also later recorded as being in attendance at some of the Toronto Blessing meetings. Manifestations of the kind associated with the Toronto Blessing were also recorded in Colin Urquhart's earlier book, "When The Spirit Comes," which appeared during the 1970s and chronicled the renewals which occurred at the church in Luton, England where Urquhart was, for a time, incumbent. The phenomena associated with the charismatic renewal have been championed by such clergy as Urquhart and David Watson in Britain, as well as by countless preachers worldwide, but have also been criticized as dehumanizing and as being rooted in extreme aesthetic reactions to religious stimuli.

Христиандық мәдениетке әсер ету

1994 жылы басталған оқиғалар Құдаймен тереңірек қарым-қатынас құруға құштар болған көптеген христиандарды Торонтодағы шіркеуге баруға, сондай-ақ Торонто батасы кезінде болған оқиғалардың ықпалымен өткен әлемдік шараларға қатысуға жетеледі. Олардың ішінде Реддинг қаласындағы (Калифорния штаты) Бетел шіркеуінің аға пасторы Билл Джонсон, Мозамбикте (Африка) миссионерлік қызмет атқаратын Хайди мен Роланд Бейкер, сондай-ақ Пасаденадағы (Калифорния штаты) Харвест Рок шіркеуінің аға пасторы Че Ан бар. Бұл көшбасшылардың әрқайсысы тұрақты конференциялар мен жаңару жиналыстары арқылы 21-ғасырғы харизматикалық қозғалысқа зор әсер етті, оның ішінде Azusa Now, Иса мәдениеті конференциялары, «Шақыру» және «Жіберу» сияқты іс-шаралар да болды.

Оң әсер

Көптеген түрлі дін қызметкерлері TAV-ға, кейіннен Торонто әуежайының христиандық достығына (TACF) Торонто бата беру кездесулерінде және одан кейінгі жылдары не болып жатқанын өздері көру үшін сапар жасады. Бұл дін қызметкерлері әр түрлі кітаптарда және қоғамдық сабақтарда кездесулерге қатысқанын, әртүрлі оң тәжірибелер алғанын және осы тәжірибелердің нәтижесін баяндады: Harvest International Ministries (HIM): олардың пасторы Че Ан TAV-дағы қызметке қатысқаннан кейін кешкі кездесулерді бастады. Бұл кездесулер үш жыл бойы жалғасты, содан бері HIM 60-тан астам елде мыңдаған шіркеулер құрды. IRIS Global: Хайди Бейкер Торонтодағы кездесулерге қатысқаннан кейін Мозамбикке оралды, содан бері күйеуі Ролланд Бейкермен бірге Африка мен Азияда 10 000-нан астам шіркеу салды. Олардың "Iris Global" ұйымы күн сайын 10 000 балаға тамақ береді, үш бастауыш мектеп және бес Киелі кітап мектебі жұмыс істейді; бұл жетістіктердің барлығы Торонтода басталған іске байланысты. Bethel Church: Калифорния штатының Уивервилл қаласында пастор болған Билл Джонсон TAV-ға келгеннен кейін бір жыл өткен соң, ол Редингтегі Bethel Church-тің аға пасторы болды. Торонтода болған оқиғадан кейін Bethel табиғи емес жазылу, күш беру және мінберлік оқыту орталығы ретінде танымал болды. Ол бұл мәлімдемелерді Торонто батасы кезінде болған құбылыстарға сілтеме жасайды, мысалы, дікілдеу, дікілдеу және еденде аунау. Стромның талаптары Рэнди Кларктың ресми жауабында, сондай-ақ Джон Арноттың даулы оқиғаларды түсіндірген кітабында тікелей жоққа шығарылды. Конфессиялық бөліністер 1995 жылдың желтоқсан айында Торонто әуежайының Vineyard шіркеуі Vineyard қозғалысымен байланысын үзді. Бөлінудің себептері – шіркеудің Киелі Рухтың ерекше көріністеріне басымдық беруі, қызмет кезіндегі уақытты басқару әдістері, жетекшілердің Vineyard шіркеулері қауымдастығының белгіленген ережелерін сақтамауы және Vineyard басшылығының қайта жандануды бақылауға қабілетсіздігі болды. Кейін Редингте (Калифорния) орналасқан Bethel Church және басқа да ұйымдар өздерінің рухани тәжірибелерін және қайта жандану кездесулері кезінде пайда болған қозғалыстарын қолдау үшін Құдайдың Ассамблеясынан бөлінді.

Many different ministers traveled to TAV, and later, Toronto Airport Christian Fellowship (TACF) to experience for themselves what was happening during the Toronto Blessing meetings, as well as in the years to follow. These ministers have stated in various books and public teachings that they were present in the meetings, had differing positive encounters, and reported the fruit of those encounters:

Harvest International Ministries (HIM): started nightly meetings after their pastor, Che Ahn, attended services at TAV. These meetings lasted for three years and, since that time, HIM has planted thousands of churches in over 60 nations. IRIS Global: Heidi Baker, after attending the meetings in Toronto, went back to Mozambique, and in the years since, along with her husband, Rolland Baker, has planted more than 10,000 churches throughout Africa and Asia. Their organization, Iris Global, also provides food for 10,000 children each day, operates three primary schools, and five Bible schools; all of this success is attributed to what started in Toronto. Bethel Church: One year after Bill Johnson, a pastor in Weaverville, California, visited TAV, he took over as the senior pastor of Bethel Church in Redding, California. Bethel has become known as a place of supernatural healing, impartation, and ministry training as a result of what occurred in Toronto. He makes these claims in reference to phenomena that occurred during the Toronto Blessing such as shaking, jerking, and writhing on the floor. The claims of Strom have been directly disputed in a formal response by Randy Clark as well as in a book written by John Arnott with his explanation of the disputed events. Denominational splits In December 1995, the Toronto Airport Vineyard church was released from affiliation with the Vineyard movement. The reasons for the disaffiliation were for growing tension over the church's emphasis on extraordinary manifestations of the Holy Spirit, the methods used to logistically manage the ministry time during the services, a concern about leaders not abiding by established Association of Vineyard Churches guidelines, and the Vineyard leadership's inability to exercise oversight over the revival. Bethel Church, located in Redding, California, and other organizations also later detached themselves from the Assemblies of God to support their own spiritual practices and movements that had occurred during the revival meetings.