Эдвард Сильвестр Морс: Американдық зоолог және археолог

Кіріспе

Американдық зоолог және археолог (1838–1925)

Эдвард Сильвестр Морс (18 маусым 1838 – 20 желтоқсан 1925) – американдық зоолог, археолог және шығыстанушы. Ол «жапон археологиясының әкесі» деп есептеледі.

Ерте өмір

Морс Мэн штатының Портленд қаласында Джонатан Кимбол Морс пен Джейн Сеймур (Беккет) Морстың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі конгрегациялық диякон болған және қатаң кальвинистік сенімдерді ұстанған. Әкесінің діни көзқарастарын бөліспеген анасы ұлының ғылымға деген қызығушылығын қолдады. Морс жастайынан тәртіпсіз оқушы болғандықтан, оқыған мектептерінің көпшілігінен қуылды: Портленд ауылдық мектебі, 1851 жылы Нью-Гэмпшир штатының Конвей қаласындағы академия және 1854 жылы Бриджтон академиясы (үстелдерге ою салғаны үшін). Ол сондай-ақ Мэн штатының Бетел қаласындағы Гульд академиясында оқыды. Гульд академиясында Морсқа табиғатты зерттеуге деген қызығушылығын дамытуға көмектескен доктор Натаниел Трудың ықпалы тиді. Ол Атлант мұхитының жағалауын қабықшалар мен бұршақтар іздеу үшін зерттеуді, немесе жануарлар мен өсімдіктерді зерттеу үшін далаға шығуды артық көретін. Он үш жасқа келгенде ол әсерлі қабықшалар коллекциясын жинады. Формальды білімі жетілмесе де, оның коллекциялары Бостон, Вашингтон және тіпті Ұлыбританиядан келген көрнекті ғалымдардың назарына ілікті. Бұл түрлер 1857 және 1859 жылдарғы Бостон Табиғи тарих қоғамының мәжілісінде таныстырылды. Ол өте талантты суретші болды, бұл дағды оның мансабы бойында оған көмектесті. Жастығында ол Портленд локомотив компаниясында механикалық суретші болып жұмыс істеуге және кейіннен табиғат тарихы басылымдарына ағаштан ою жасауға мүмкіндік алды. Осы жақсы жалақы алатын жұмыс оған оқуын жалғастыру үшін жеткілікті ақша жинауға көмектесті. Морсты Филипп Пирсалл Карпентер Гарвард университетінің Салыстырмалы зоология мұражайындағы Луи Агассизге (1807–1873) оның зиялылық қабілеттері мен сурет салудағы таланты үшін ұсынды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол 1862 жылға дейін Агассиздің моллюскалар мен брахиоподтар коллекцияларын сақтау, құжаттау және суреттеу жөніндегі ассистенты болып жұмыс істеді. Америка Азамат соғысы кезінде Морс 25-ші Мэн жұмыскерлік полкіне қатысуға тырысты, бірақ созылмалы тонзиллит инфекциясының салдарынан қабылданбады. 1863 жылдың 18 маусымында Морс Портлендте Эллен (“Нелли”) Элизабет Оуэнге үйленді. Олардың Эдит Оуэн Морс және Джон Гулд Морс (Морстың өмір бойы досы майор Джон Мид Гулдтың құрметіне аталған) есімді екі баласы болды. Көп ұлғайтқанда бұршақтың ұзындығы шамамен 3-4 мм құрайды. Морс зоология саласында жедел жетістікке жетіп, малакологияға, яғни моллюскаларды зерттеуге маманданған. 1864 жылы ол "Мэн штатының құрлықтағы пульмонофералары туралы байқаулар" деген атпен моллюскаларға арналған алғашқы еңбегін жариялады. 1869 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1869-1873 жылдары ол топтың эмбриологиясы және жіктелуі туралы бірқатар мақалалар жариялады. 1865 жылы ол брахиоподтарды моллюскаларға жатқызған көпшілік пікірді қабылдаса, 1870 жылы, негізінен эмбриологиялық байқауларға сүйене отырып, брахиоподтарды моллюскалардан алып тастап, сегменттелген құрттар тобына – анелидтерге жатқызуды ұсынды. Хелен Мьюр Вуд Морстың еңбегін тарихи контекстке қоятын брахиоподтардың жіктелу тарихын баяндады. 1871-1874 жылдары Морс Боудин колледжінде салыстырмалы анатомия және зоология кафедрасына тағайындалды. 1873 және 1874 жылдары ол Агассиз Пеники аралында құрған жазғы мектепте оқытушы болып жұмыс істеді. Мектеп тек бірнеше жыл ғана жұмыс істесе де, оның бірнеше студенті Дэвид Старр Джордан сияқты көрнекті мансапқа жетті. 1877 жылы ол өзінің досы Джон Мид Гулдтың "Лагерьде қалай болу керек" атты кітабына суреттерін салған. Осы кезеңде эволюция мәселесі көп талқылаулар мен дауларды тудырды. Агассиз эволюцияға қарсы болды. Ол лингула (брахиопод) сияқты жануарлардың силур кезеңінен бастап қазіргі күнге дейін аз өзгерістермен өмір сүруі "кезең-кезеңмен даму теориясына фаталды қарсылық" екенін айтты. Алайда, оның барлық студенттері кейіннен эволюциялық теорияны әр түрлі формада қабылдады. Морстың эволюция бойынша ұстанымының нақты мәлімдемесі 1876 жылдың тамызында Буффалодағы Нью-Йорк кездесуінде Америка ғылымдарын ілгерілету қауымдастығының (Табиғи тарих) вице-президенті ретінде жасаған баяндамасында (кейін "Америкалық зоологтар эволюция үшін не істеді" деген атпен қайта басылды) кездеседі. Ол, мысалы, нео-ламаркшыл Хайатттан өзгеше, нақты селекционистік ұстанымды қабылдады.

Morse was born in Portland, Maine to Jonathan Kimball Morse and Jane Seymour (Becket) Morse. His father was a Congregationalist deacon who held strict Calvinist beliefs. His mother, who did not share her husband's religious beliefs, encouraged her son's interest in the sciences. An unruly student, Morse was expelled from all but one of the schools he attended in his youth — the Portland village school, the academy at Conway, New Hampshire, in 1851, and Bridgton Academy in 1854 (for carving on desks). He also attended Gould Academy in Bethel, Maine. At Gould Academy, Morse came under the influence of Dr. Nathaniel True who encouraged Morse to pursue his interest in the study of nature. He preferred to explore the Atlantic coast in search of shells and snails, or go to the field to study the fauna and flora. By the age of thirteen he had put together an impressive collection of shells. Despite his lack of formal education, his collections soon earned him the visit of eminent scientists from Boston, Washington and even the United Kingdom. These species were presented at meetings of the Boston Society of Natural History in 1857 and 1859. He was a gifted draughtsman, a skill that served him well throughout his career. As a young man, it enabled him to be employed as a mechanical draughtsman at the Portland Locomotive Company and later preparing wood engravings for natural history publications. This relatively well paid work enabled him to save enough money to support his further education. Morse was recommended by Philip Pearsall Carpenter to Louis Agassiz (1807–1873) at the Museum of Comparative Zoology at Harvard University for his intellectual qualities and talent at drawing. After completing his studies he served as Agassiz's assistant in charge of conservation, documentation and drawing collections of mollusks and brachiopods until 1862. During the American Civil War, Morse attempted to enlist in the 25th Maine Infantry, but was turned down due to a chronic tonsil infection. On June 18, 1863, Morse married Ellen (“Nellie”) Elizabeth Owen in Portland. The couple had two children, Edith Owen Morse and John Gould Morse (named after Morse's lifelong friend Major John Mead Gould). Much enlarged the snail is about 3 4mm long.]] Morse rapidly became successful in the field of zoology, specializing in malacology or the study of molluscs. In 1864, he published his first work devoted to molluscs under the title Observations On The Terrestrial Pulmonifera of Maine. In 1869, he was elected to the American Academy of Arts and Sciences. Between 1869 and 1873 he published a series of papers on the embryology and classification of the group. Whereas in 1865 he had accepted the majority view that placed brachiopoda within the molluscs, in 1870 largely on the basis of embryological observations, he proposed that the brachiopoda should be removed from the molluscs, and placed within the annelids, a group of segmented worms. Helen Muir Wood has given an account of the history of the classification of the brachiopods that places Morse's work in its historical context. From 1871 to 1874, Morse was appointed to the chair of comparative anatomy and zoology at Bowdoin College. In 1873 and 1874 he was a teacher at the summer school established by Agassiz on Penikese Island. Though the school only operated for a few years, several of its students went on to distinguished careers, including David Starr Jordan. In 1877, he provided the illustrations for a book by his friend John Mead Gould, entitled How to camp out. During this period the issue of evolution caused much discussion and controversy. Agassiz was an opponent of evolution. He argued that the persistence of animals such as Lingula (a brachiopod) over immense periods of time, from the Silurian to the present day, with little change was "a fatal objection to the theory of gradual development". However all of his students subsequently adopted evolutionary theory in various forms. A clear statement of Morse's position on evolution is found in his address, as vice president (Natural History) of the American Association for the Advancement of Science at its Buffalo NY meeting in August 1876 (reprinted under the title of What American Zoologists have done for Evolution) He adopts a clear selectionist position, in contrast, for example, to Hyatt, who was a neo Lamarckian.

Жапония

1877 жылдың маусым айында Морзе жағалаудағы брахиоподтарды іздеу үшін алғаш рет Жапонияға сапар шекті. Токио императорлық университетінде зоология ғылымының бірінші профессоры болып тағайындалғаннан кейін, оның сапары үш жылға созылды. Ол Мейдзи дәуірінде Жапонияны жаңғыртуға көмектесу үшін бірнеше американдықтарды оятои гаикокудзин (шетелдік кеңесшілер) ретінде ұсынды. Ұлғыларды жинау үшін ол Канагава префектурасының Еношима қаласында теңіз биологиясы зертханасын құрды. 1882–1883 жылдары Морзе Токио императорлық университетіне өз зерттеулерінің нәтижелерімен баяндама жасау үшін Жапонияға қайта оралды. 1882–1883 жылдары Жапонияға жасаған сапарында ол балшық үлгілерімен қатар, дайын керамика да жинады. Жаңа тас дәуірінің қыш ыдыстарының сынықтарына, ылғалды балшыққа жіптермен ою арқылы жасалған өрнектерге "жіпті белгіленген" терминін енгізді. Жапон тіліндегі аудармасы – "Жомон", ол бүкіл Жомон кезеңіне, сондай-ақ Жомон қыш ыдыстарына атын берді. Морзе үкімет министрі және өнерді ұнататын коллекционер Окума Шигенобу жинаған коллекцияны Бостонға әкелді, ол Морзеге Жапонияға қосқан үлесі үшін оны сыйға берді. Бұл коллекция қазір Бостонның Көркем өнер мұражайындағы "Морзе коллекциясының" бөлігі болып табылады. Каталог – монументалды еңбек және қазірге дейін ағылшын тіліндегі осы саланың жалғыз маңызды жұмысы. 1914 жылы Бостон мұражайының, ал 1915 жылы Пибоди мұражайының төрағасы болды. 1922 жылы Жапон үкіметі оған 2-дәрежелі "Құдіретті қазыналар" орденін берді. Морзе Марс планетасына қызығушылық танытқан астроном Персиваль Лоуэллдің досы болды. Ол планетаны бақылауға қолайлы жағдай туғанда Аризона штатының Флагстафф қаласындағы Лоуэлл обсерваториясына барып тұратын. 1906 жылы Морзе Марста өмірдің болу мүмкіндігі туралы Лоуэллдің күмәнді болжамдарын қорғап, "Марс және оның құпиясы" атты кітабын жариялады. Ол сол жылдың желтоқсан айында Массачусетс штатының Салем қаласындағы үйінде ми қан құйылудан қайтыс болды. Ол Гармония Гроув зиратында жерленген. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, бұл тетраподтарда (тероподтар мен уроделдардан басқа) жиі кездесетін үрдіс: саусақтар I → V → II → III → IV ретімен, яғни эмбриогенезде пайда болу тәртібіне кері бағынышта кемітіледі. Бұл тенденция Морзе заңы деп аталады.

In June 1877 Morse first visited Japan in search of coastal brachiopods. His visit turned into a three year stay when he was offered a post as the first professor of Zoology at the Tokyo Imperial University. He went on to recommend several fellow Americans as o yatoi gaikokujin (foreign advisors) to support the modernization of Japan in the Meiji Era. To collect specimens, he established a marine biological laboratory at Enoshima in Kanagawa Prefecture. He returned to Japan in 1882–3 to present a report of his findings to Tokyo Imperial University. On his 1882 3 visit to Japan he collected clay samples as well as finished ceramics. He devised the term "cord marked" for the sherds of Stone Age pottery, decorated by impressing cords into the wet clay. The Japanese translation, "Jōmon," now gives its name to the whole Jōmon period as well as Jōmon pottery. He brought back to Boston a collection amassed by government minister and amateur art collector Ōkuma Shigenobu, who donated it to Morse in recognition of his services to Japan. These now form part of the "Morse Collection" of the Museum of Fine Arts in Boston. The catalogue is a monumental work, and still the only major work of its kind in English. He became chairman of the Boston Museum in 1914, and chairman of the Peabody Museum in 1915. He was awarded the Order of the Sacred Treasures (2nd class) by the Japanese government in 1922. Morse was a friend of astronomer Percival Lowell, who inspired interest in the planet Mars. Morse would occasionally journey to the Lowell Observatory in Flagstaff, Arizona, during optimal viewing times to observe the planet. In 1906, Morse published Mars and Its Mystery in defense of Lowell's controversial speculations regarding the possibility of life on Mars. He died at his home in Salem, Massachusetts in December of that year, of cerebral hemorrhage. He was buried at the Harmony Grove Cemetery. Later researchers revealed that this is a general pattern in tetrapods (except Theropoda and Urodela): digits are reduced in the order I → V → II → III → IV, the reverse order of their appearance in embryogenesis. This trend is known as Morse's Law.]]