Адамды табу процесі және әдістері

Кіріспе

Адамның қайда екенін анықтау процесі. Skiptracing – адамның қайда екенін анықтау процесі. Skiptracing тактикасын скиптрейсер, контактіні іздеуші (халық денсаулығы саласында), қарыз жинаушы, сотқа шақыруды табыс етуші, кепілдік беруші немесе кепілдік беру агенттігінің өкілі (сыйлық аңшысы), мүлікті қайтарып алушы, жеке тергеуші, адвокат, полиция детективі, журналист, қудалаушы немесе байланыс ақпараты дереу белгісіз адамды табуға тырысатын кез келген адам қолдана алады. Тергеушілер қылмыстық істерде куәгерлерді табу үшін де ұқсас әдістерді пайдаланады.

Терминология

Басқа терминдерге із суру, немесе борышкерді іздеу және қашқынды ұстау кіреді.

Әдістер

Скиптрейсинг кезең-кезеңмен жүргізіледі. Бірінші қадам – адам туралы негізгі ақпаратты жинау, мысалы, аты, әкесінің аты, тегі, оның нұсқалары (мысалы, Роберт «Роб» деп аталуы мүмкін), псевдонимдері мен лақап есімдері. Адамның туған күні, соңғы белгілі мекенжайы, электрондық пошта мекенжайы және телефон нөмірі де маңызды. Адамның әлеуметтік желідегі парақшалары оның қайда екені туралы қоршау беруі мүмкін. Скип-трекер сондай-ақ адамның оқыған мектептерінің атаулары сияқты тарихи ақпаратты жинайды, себебі бұл олардың қайда екенін білетін достары туралы ақпаратты табуға көмектеседі. Скип-трекерлер адамның достары, отбасы және іскерлік байланыстары туралы да ақпарат жинайды. Содан кейін скип-трекер интернет іздеу, деректер базасы, ашық деректер және байланыс желісі арқылы іздеу нысаны туралы мүмкіндігінше көп ақпаратты жинай бастайды. Көп жағдайда бұл жұмыс тек зерттеуден асып түседі, себебі көбінесе әлеуметтік инженерия әдістерін қолдану қажет, яғни бұрынғы көршілерге немесе басқа таныс адамдарға телефон соғып немесе барып, кейде жалған немесе адастыратын сылтаумен адам туралы сұрау керек. Скип-трекерлер пайдаланатын жазбалар немесе ақпарат телефон нөмірлерінің деректер базасын, кредиттік есептерді (несие өтініші, кредиттік картаға өтініш беру және басқа да қарыз жинаушылардың деректер базасындағы ақпаратты қоса алғанда), жұмысқа орналасу туралы ақпаратты, қылмыстық тексеруді, коммуналдық төлемдерді, әлеуметтік қамсыздандыруды, мүгедектік пен мемлекеттік салық туралы ақпаратты қамтуы мүмкін. Бұл жазбалардың кейбіреулеріне көпшілік қол жеткізе алса, ал кейбіреулеріне тиісті іздестіру ордерісіз немесе нақты мақсатсыз қол жеткізу мүмкін емес, бұл әдетте тек қаржы институттарына, олардың үшінші тараппен шарттасқан серіктестеріне, құқық қорғау органдарына немесе лицензияланған жеке тергеушілерге ғана қол жетімді. Тіпті егер нақты ақпарат табылмаса да, ашық және жеке деректер базалары бар, олар скиптрейсинг ақпаратын осы «жоғалған» адаммен жақында бірге тұрған басқа адамдармен байланыстырады. Мысалы, егер бұрынғы жазбалар «жоғалған» адам үшінші тұлғамен бір үйде тұрғанын көрсетсе, үшінші тұлғаны да негізгі нысананы табу үшін іздеуге болады. Келесі қадам – ақпаратты тексеру. Содан кейін ақпарат талданып, тексеріледі, ескірген немесе қате тұлғамен байланысты болған мәліметтер жоққа шығарылады. Кейде адамның қазіргі орналасқан жері деректерде болады, бірақ ақпараттың немесе дезинформацияның көптігінен жасырылады. Бұрын скиптрейсингке қоқыс контейнерлерін қарау және коммуналдық компанияларға сылтаумен қоңырау шалу кіретін. Қазіргі уақытта скиптрейсинг көбінесе онлайн режимінде, ақылы деректер базасын пайдалану және ақпаратты жинау мен тексеру үшін телефон арқылы жүргізіледі. Қазіргі заманғы Facebook сияқты әлеуметтік желілер скиптрейсинг жұмысын едәуір жеңілдетті.

Skiptracing is performed in stages. The first step is gather the basic information about the person, such as first, middle, and last name, variants (e. g. Robert may go by "Rob"), aliases, and nicknames. The person's date of birth, last known physical addresses, email addresses, and phone numbers are also important. The person's social media pages may yield clues about their whereabouts. The skip tracer also gathers historical information such as the names of schools the person attended, as this can generate leads about friends who might know their whereabouts. Skip tracers also gather information about the person's friends, family and business associates. Then the skip tracer will start collecting as much information as possible about the subject using Internet searches, databases, public records, and their network of contacts. Often, the job becomes more than research since one must usually employ methods of social engineering, which involves calling or visiting former neighbors or other known contacts to ask about the person, sometimes under false or misleading pretenses. Records or Information that skip tracers use may include phone number databases, credit reports (including information provided on a loan application, credit card application, and in other debt collector databases), job application information, criminal background checks, utility bills, Social Security, disability, and public tax information. While some of these records may be publicly available, some cannot be accessed without an appropriate search warrant, or a specific permissible purpose, which is generally only available to financial institutions, their contracted third party vendors, law enforcement or licensed private investigators. Even when no specific information is returned, public and private databases exist that cross reference skiptracing information with others the "skip" may have lived with in the recent past. For instance, if previous records show a "skip" lived in the same house as a third party, the third party may also be skiptraced in an effort to locate the primary target. The next step is to verify the information. The information is then analyzed and verified, eliminating some leads as outdated or associated with the wrong person. Sometimes the person's current whereabouts are in the data, but are obfuscated by the sheer amount of information or disinformation. In the past, skiptracing included such things as dumpster diving and pretext calls to utility companies. Currently, skip tracing is largely conducted online using paid databases and phone calls to gather and verify information. Modern social media platforms such as Facebook have greatly simplified skiptracing work.